Denîz Poyraz a ku di êrîşeke nijadperest a di avahiyê Rêxistina Partiya Demokratîk a Gelan (HDP) a Îzmîrê de hatibû qetilkirin, di 5emîn salvegera şehadeta xwe de xwe de, li Goristana Buca Kaynaklarê bi merasîmeke girseyî hat bîranîn.

Parêzer Aslan: Di kuştina Denîz Poyrazê de Gencer bi tena serê xwe nebûye

30 Tebax 2021

Li gorî nûçeya Ajansa Welat di bîranînên de gelek caran dirûşmeya “Şehîd namirin” hat berzkirin. Parlamenterê Partiya Wekhevî û Demokrasiya Gelan (DEM Partî) ê Îzmîrê Îbrahîm Akîn, Dayikên Aştiyê û gelek welatî beşdarî bernameya bîranînê bûn.

Kujerê Denîz Poyrazê xwestibû dadgehkirin li Kayseriyê bibe, Wezaretê qebûl nekiriye

10 Adar 2022

Di bîranînê de dayika Denîz Poyraz, Fehîme Poyraz û Parlamenterê DEM Partiyê ê Îzmîrê Îbrahîm Akîn axivîn.

"Ji bo gavan li benda çi ne? Bila êdî xwîn nerije.”

Dayika Denîz Poyrazê, Fehîme Poyraz xwest aştî li tevahiya cîhanê belav bibe, Rêberê Gelê Kurd Abdullah Ocalan azad be û got:

“Şehîd, şehîda me hemûyan e. Em dixwazin hemû girtî û yên di zindanan de ne serbest bên berdan. Divê em hemû mil bidin milê hev û hevdu himbêz bikin. Em dixwazin di cîhanê de jiyaneke xweş, aram û tije aştî hebe. Em li vê cîhanê aştiyê dixwazin. Em vê yekê ji dewleta Tirkiyeyê jî dixwazin; bila destê xwe yê aştiyê dirêj bike, êdî gavên aştiyê biavêje. Ji bo gavan li benda çi ne? Bila êdî xwîn nerije.”

Parêzerên doza Denîz Poyrazê: Kujer 27 caran li Rêvebiriya Polîsan geriya ye

25 Cotmeh 2021

"Masaya wê hîn li cihê xwe ye"

Parlamenter Îbrahîm Akîn jî bal kişand ser doza Denîz Poyrazê, destnîşan kir ku ew ê dest ji şopandina dozê bernedin û got:

"Tam 5 sal berê di van saetan de, di avahiya me ya bajêr de kuştinek pêk hat. Kujer hat darizandin; belê, cezayê xwe girt lê ji bo me ev doz hîn nehatiye girtin. Em wan hemû hêzên li pişt wî, yên alîkariya wî kirine, ew birêxistin kirine û berê wî dane wir nas dikin. Ev kujer ji bo qetilkirina bi dehan û bi sedan hevalên me hatibû plankirin û me dît ku ev kar tevî hêzên li pişt xwe pêk anî. Ji ber vê yekê, em li vir careke din dibêjin ku di şexsê Denîz Poyraz de em ê dest ji vê dozê bernedin û em ê heta dawiyê li pey bin. 5 sal derbas bûn, lê wekî duh e; îro jî di hundirê avahiya me de masaya wê hîn li cihê xwe ye. Denîz Poyraz di nav me de her zindî ye. Me ew ji bîr nekir, em ê nedin ji bîr kirin.”

Merasîma bîranînê piştî berzkirina dirûşmeyan bi dawî bû.

Kujerê Poyrazê Gencerî xwestiye cihê dadgehkirina wî were guhertin

2 Sibat 2022

DOZA DENÎZ POYRAZÊ

Daxwaza lêkolînkirina têkiliyên organîzekirî yên Onûr Gencerî qebûl nebûye

27 Nîsan 2022

(EMK/AY)

Di pêşniyara qanûnê ya ku tê pêşbînîkirin vê hefteyê pêşkêşî Serokatiya Parlamentoyê bê kirin de, xalên ji bo lezkirina pêvajoya dadweriyê cih digirin. Lêbelê li gorî nûçeya Ajansa Nûçeyan a ANKAyê, di pakêtê de xalên li dijî LGBTÎ+yan tune ne. 

Her weha hat destnîşankirin ku di pakêtê de efû yan rêziknameyeke înfazê; mijarên hiqûqa malbatê yên mîna hevberdan û nefeqeyê û xalên ji bo zarokên ber bi sûc ve hatine kişandin cih nagirin.

Parlamento wê di 1ê Tîrmehê de nekeve betlaneyê

Îro 12:48

Parlamento dê heta betlaneyê 6 pêşniyaran nîqaş bike

Her weha, bi pêşniyara AKPyê  bernameya betlaneya 1ê Tîrmeha 2026an a Lijneya Giştî ya Parlamentoyê hatibû guhertin. 

Li gorî vê yekê, Parlamento di 6, 7 û 8ê Tîrmehê de dema lûtkeya NATOyê ya li Enqereyê de wê nexebite û tê plansazkirin ku parlamento di hefteya dawî ya Tîrmehê de bikeve betlaneyê. Her weha tê pêşbînîkirin ku di vê heyamê de bi giştî wê 6 pêşniyarên qanûnan bêne nîqaşkirin.

(TY/AY)

Konser dê di 19ê Hezîranê de li “Açik Tiyatroya Cemil Topuzlu ya Harbiye”yê bê lidarxistin.

Di şeva bîranînê de hunermendên wekî Şevval Sam, Aydogan Topal, Niyazi Koyuncu, Erdal Guney, Cahit Berkay, Emrah Karaca, Peradi Ensemble, Selçuk Balci, İlknur Yakupoglu, Yasemin Goksu, Erdogan Emir, Erdal Bayrakoglu û Orkestraya Bajarê Hopayê dê derkevin ser dikê û berhemên Koyuncu şîrove bikin.

"Pêşkêşvaniya şevê dê ji aliyê Seda Turkmen û Berkay Ateş ve bê kirin. 

Bilêtên belaş ên vê çalakiyê ku bi produksiyona Serokatiya Daîreya Çand, Huner û Karên Civakî ya Şaredariya Bajarê Mezin a Stenbolê (Kultûra ÎBBê) tê amadekirin, li ser Biletixê dikare bê bi dest xistin.

(TY/AY)

Li gorî vê biryarê, Parlamento wê di 1ê Tîrmehê de nekeve betlaneyê û dê xebatên xwe berdewam bike. 

Ev biryar di Kombûna 102yan a Lijneya Giştî de, li ser pêşniyara Cîgira Seroka Koma AKPyê Leyla Şahin Ustayê hat girtin.

Wekî hincet hat nîşandan ku gelek pêşniyarên qanûnan yên wekî peymanên hevkariya pîşesaziya parastinê û protokolên navneteweyî  hîn bi dawî ne bûne. 

Biryar bi dengdanê hat qebûlkirin, lê parlamenterên mûxalefetê bertek nîşan dan. Selçuk Ozdag ji Koma Yeni Yolê rexne kir ku Meclîs di dema civîna NATOyê de dixebite; Murat Emirê CHPî jî pêşniyar wekî ‘bêcidiyetî’ pênase kir û anî ziman ku hikûmet bêplan dixebite û divê rû bide ser pirsgirêkên civakî yên lezgîn.

Her weha mixalefetê bertek nîşanî biryarê da û got ku ev biryar 'bêserûberî' û 'ferzkirin' e.

(HA/AY)

Tevgera Jinên Azad (TJA), Partiya Herêmên Demokratîk (DBP), Partiya Wekhevî û Demokrasiyê ya Gelan (DEM Partî) ji bo azadiya Rêberê PKKê Abdullah Ocalan dê di 28ê Hezîranê de li Qada Îstasyonê ya Amedê bi dirûşma “Bi Rêbertiya Azad ber bi Azadiya ve Dimeşin”, “Mitînga Azadiyê” li dar bixe. 

 “Mitînga Azadiyê” ya ku dê bê lidarxistin de Hevseroka Giştî ya DBPê Çîgdem Kiliçgun Uçar û Veysî Aktaş dê wek axêver beşdar bibin.

Hunermend Serhado, Kadîr Çat û Pinar Aydinlar dê di mitîngê de konsertê bidin.

(AY)

Her weha operasyona ji aliyê Serdozgeriya Komarê ya Îzmîrê ve tê birêvebirin. 

Di encama operasyonê de Cîgirê Şaredar Gokhan Pehlîvan jî di nav de, bi giştî 15 kes hatin desteserkirin.

Lêpirsîna Şaredariya Silivriyê: Şaredar Balcioglu jî di nav de 10 kes hatin girtin

16 Hezîran 2026

Şaredarê Silivriyê ji wezîfeyê hat girtin

Wezareta Navxweyî li ser hesabê xwe yê Xê derbarê ji wezîfegirtinê yê Şaredarê Sîlîvriyê Bora Balciogluyî de daxuyaniyek da û wiha got:

"Şaredarê Sîlîvriyê Bora Balcioglu, ji ber lêpirsîna Serdozgeriya Komarê ya Sîlîvriyê ya bi hejmara 2025/6249an a li ser sûcên ‘avakirin û birêvebirina rêxistina sûcê, wergirtina bertîl û avakirina mal û milkên ji sûc tên’ û li gorî xala 127an a Destûra Bingehîn û xala 47an a Qanûna Şaredariyan a bi hejmara 5393an, wekî tedbîreke demkî ji wezîfeyê hat dûrxistin."

Li Şaredariyên Antalya û Beylikduzuyê gelek kes hatin desteserkirin

16 Hezîran 2026

(EMK/AY)

Ev biryar, di çarçoveya têkoşîna li dijî sûcan û parastina aramiya giştî de erkên berfireh dide hêzên ewlehiyê.

Li gorî nûçeya AAyê, bi biryarnameya ku Serokê Devletê Noboa îmze kiriye, dê li 10 eyalet û 3 bajarokan ji bo 60 rojan rewşa awarte were pêkanîn. Di biryarnameyê de hat diyarkirin ku armanca vê qanûnê ew e ku ji ber “tevlîheviya navxweyî ya zêde”, hêzên ewlehiyê bikaribin li van herêman bi awayekî çalak mudaxele bikin.

Di çarçoveya rewşa awarte de hêzên ewlehiyê hatin wezîfedarkirin; da ku ewlehiya navxweyî pêk bînin, aramiya giştî biparêzin û ewlehiya hemwelatiyan bixin bin kontrola xwe. Hat destnîşankirin ku biryara rewşa awarte rasterast têkoşîna li dijî sûc û xebatên deryasayî armanc dike.

Bi vê biryarê re parêzbendiya malan jî hat sînordarkirin. Li gorî vê, hêzên ewlehiyê dê bikaribin bikevin nav malên taybet ên ku guman heye tê de xebatên deryasayî tên kirin.

Noboa, beriya niha jî ji ber bûyerên tûndkariyê yên ku li welat zêde bibûn, di demên cuda de sê caran rewşa awarte ragihandibû.

Li gorî daneyên Wezareta Navxweyî ya Ekvadorê, welat di sala 2025an de bi nêzîkî 9 hezar û 300 bûyerên kuştinê gihîşt asta herî bilind a dîroka xwe. Ev tundkariya ku her ku diçe mezin dibe, Ekvador kir yek ji wan welatên Amerîkaya Latîn ku rêjeya kuştinê tê de herî zêde ye.

(EMK/AY)

Hat ragihandin ku ev desteserkirin di çarçoveya lêpirsîna li dijî Kovara Marksîst Teoriyê de hatiye kirin.

Hevserokê ESPê Çepnî jî di nav de gelek kes hatin desteserkirin

3 Sibat 2026

Serdozgeriya Komarî ya Stenbolê îdia kir ku Kovara Marksîst Teorî a di bin banê fîrmaya “Varyos Gazetecilik”ê de, “ji bo fînansekirina MLKPê wekî paravan hatiye bikaranîn.” ETHAyê jî nivîsand ku medyaya nêzîkî desthilatdariyê Kovara Marksîst Teorî weke hedef nîşan daye.

Di çarçoveya lêpirsînê de ji bilî Acettîn, ji bo sê kesên din jî biryara girtinê hat derxistin. Edîtora ETHAyê Nadiye Gurbuz a ku di nav van kesan de ye û niha girtî ye, ji Girtîgeha Jinan a Girtî ya Bakirkoyê bi SEGBÎSê îfade da.

ETHAya ku edîtor û nûçegihanên wê hatibûn girtin li benda piştgiriyê ye

9 Sibat 2026

Kesên din ên ku biryara desteserkirina wan hatiye derxistin; rêvebirên karên nivîsan yên berpirsiyar ên serdemên nû û kevn ên Rojnameya Atilimê û Kovara Marksîst Teorî, Tulin Gur û Huseyin Dagdeviren in.

Acettîn, di operasyona 3ê Sibatê ya li dijî sosyalîstan de jî hatibû desteserkirin û paşê bi biryara zîndanîkirina li malê hatibû berdan.

Rojnamegeran li Taksîmê daxuyanî dan: Divê hemû rojnamegerên girtî werin berdan

11 Hezîran 2026

Dozgeriyê 55 ESPyî bi daxwaza girtinê sewqî dadgehê kir

5 Sibat 2026

(HA/AY)

HRWê bal kişand ser wê yekê ku heke ji bernameya WICê 200 mîlyon dolar were birîn, ev tişt dê newekheviya tenduristiyê ya li ser bingeha nijadî ya li DYAyê hîn kûrtir bike ku ev rewş jixwe giran e. Li DYAyê rêjeya mirina dayikên reşikan/pêstereşan  li gorî dayikên din zêdetirî sê qatan e; rêjeya mirina pitikên reşpêst ên xwecihên Amerîkayê û xwecihên Alaskayê jî li gorî pitikên pêstespî nêzîkî du qatan e. HRWê bang li Senatoyê kir ku ew birînên di vê qanûnê de red bike.

Newekheviyên di budçeya DYAyê de

Vê birînê careke din ev rastî anî rojevê: DYAya ku aboriya herî mezin a cîhanê ye, di nav welatên OECD û G7an de yek ji wan welatan e ku newekheviya dahat û serwete tê de herî zêde ye. Ev rewş bû sedem ku rexneyên li ser Rêveberiya Trump jî xurttir bibin; ji ber ku Trump her ku diçe budçeyê ji bernameyên civakî dibire û ber bi lêçûnên parastinê, ewlehiya sînoran û daxistina bacan ve dibe.

Daxwaza budçeyê ya sala 2027an a Rêveberiya Trump, ji bo parastina neteweyî 1,5 trîlyon dolar pêşbînî dike. Qesra Spî vê wekî zêdebûneke ji sedî 44an a li gorî sala 2026an nîşan dide. Wezareta Parastinê (Pentagon) jî vê zêdebûnê wekî “veberhênana sedsalê” diparêze. Li aliyê din, Demokratên di Meclîsa Nûneran de ragihandin ku qanûna budçeya parastinê ya sala 2027an dê budçeya Pentagonê derxîne ser 1 trîlyon dolarî û ev yek li gorî sala 2026an tê wateya 234 mîlyon dolar zêdebûnê.

Di heman heyamê de Kongreyê, ji bo polîtîkayên Trump ên li ser sînor û koçberiyê nêzîkî 70 mîlyon dolar çavkaniyeke zêde amade kir. Di nav vî pakêtî de 38 mîlyon dolar ji bo ICE (Saziya Koçberiyê) û 26 mîlyon dolar jî ji bo Pasewanên Sînor heye. Li aliyê din, fonê bi navê “Anti-Weaponization Fund” ku Rêveberiya Trump bi destê Wezareta Dadê û bi budçeyeke 1,776 mîlyar dolarî ava kiribû, rastî bertekan hat. Sedema bertekan ew bû ku dibe ku ev fon bibe rêya dayîna tezmînatê ji bo tawanbarên êrîşa 6ê Rêbendanê ya li ser Kapîtolyûmê û hevalbendên Trump. Ji ber vê yekê, dadgeha federal ji bo niha xebata vî fonî rawestand.

Newekheviya berbiçav a di bacê de

Di warê bacê de jî nakokiyeke mezin heye: Li gorî analîzên budçeyê yên serbixwe, eger daxistina bacan a serdema Trump were dirêjkirin û daxistinên nû werin kirin, tê pêşbînîkirin ku dahata federal di nav deh salan de nêzîkî 4-4,5 trîlyon dolar zirarê bibîne. Navenda Siyaseta Bîpartîsan (Bipartisan Policy Center) hesab kir ku ev pakêta bacê dê dahata federal net 4,5 trîlyon dolar kêm bike; Saziya Bacê (Tax Foundation) jî diyar kir ku plana Komarparêzan dê bibe sedema windabûna 4 trîlyon dolar dahatê.

Wateya jimaran zelal e: Rêveberiya Trump ji bo ji sedî 10ê herî zengîn ê ku ji sedî 45-50yê dahata neteweyî digire destê xwe, dev ji dahata bileyiz a bacê ya ku nêzîkî 4-4,5 trîlyon dolar e berdide. Lê ji bo ku çavkaniyan bide artêş, polîs û mîlîtanên Trump, berê xwe dide budçeya alîkariyê ya wan malbatan ku ji sê paran du parên wan di bin sînorê hejariyê de dijîn û ji sê paran pareke wan hîn zêdetir di bin nîvê sînorê hejariyê de ne.

(AEK/AY)

Sendikaya Dersdêrên Sektora Taybet li dijî van zextan, li Bursayê li Meydana Fomaraya daxuyaniyeke çapemeniyê da. Dersdêrên endamên Egîtîm-Sen û Egîtîm-Îşê jî piştgirî dan daxuyaniyê. Piştî daxuyaniyê, dersdêran li meydanê çalakiyeke rûniştinê li dar xist.

“Ji bo ku karê dewlemandan bimeşe ye”

Li gorî nûçeya ANKAyê, di daxuyaniyê de li ser navê Sendikaya Dersdêrên Sektora Taybet Koray Aslan axivî. Aslan behsa desteserkirina piştî berxwedanê kir û diyar kir ku piştî derketine jî, otêla ku lê diman hatiye dorpêçkirin:

“...em neçar bû ku berdewam bikin. Malbatên me li gel me ne; dayik, bav û xwişk û birayên me li gel me ne. Ji bo ku neyên hevdîtina me ya li parkê, nehîştin ku ji otêla lê dimînin derkevin. Otêl hat dorpêçkirin û destûr nedan kes jê derkeve. Endamên din ên sendikaya me yên li parkê jî dîsa hatin desteserkirin. Rêveber û serokên sendikayên perwerdeyê yên ku ji bo piştgiriyê hatibûn, bi paş ve destê wan kelemçe kirin, hatin desteserkirin. Çima? Ji bo ku karê dewlemendên xwediyê saziyên perwerdeya taybet bimeşe û dewrana wan bigere. Hevalno, wekî din tu sedemeke vê yekê tune ye.”

Daxwaz

Koray Aslan di berdewamiya axaftina xwe de daxwazên xwe weha kurtebir kir:

“Du daxwazên me yên berbiçav hene: Daxwazeke me ya lezgîn heye ku nûnerên Wezareta Kar, rayedarên Wezareta Perwerdehiya Neteweyî, nûnerên Sendikaya Dersdêran û nûnerên perwerdeya sektora taybet, hemû bi hev re li dora maseyekê bicivin da ku mûçeya herî kêm a mîsogerkirî bibe yasa. Ev ne daxwazeke ji rêzê ye. Sedema hebûna me ya li Enqereyê ev e.”

“Daxwaza me ya duyemîn jî ev e; ji bo cihanîna sond û sozên ku ji hevalên me yên derdêr re hatine dayîn ên ku ji ber mûlakatê mexdûr bûne, pêşniyara qanûnê were Meclisê û ev mexdûriyet bi lez were rakirin ango divê yasa ji Meclisê derbas bibe.”

“Em vê faşîzmê qebûl nakin”

Serokê Şaxa Bursayê ya Egîtîm Îşê Ozkan Rona yê ku piştgirî da çalakiyê weha got:

“Duh li Enqereyê pêşiya hevkarên me bi barîkatan hat girtin. Dersdêrên ku li Guvenparkê li benda hevalên xwe bûn û daxwazên xwe yên mafdar tînin ziman, tenê ji ber ku gotin 'Em dixwazin wekî mirovan bijîn, em jiyaneke bi rûmet a xebatê dixwazin, em karekî ewledar dixwazin; em êdî naxwazin di vê pergala sermayeyê de bijîn ku karsaz tê de perwerdeyê difroşin û hemû qezanca xwe li ser xwêdana eniya dersdêran çêdikin' hatin desteserkirin. Rêveberên sendikayên ku ji bo piştgiriyê li qadê bûn, bi helwesteke li dijî mirovahiyê li erdê hatin dirêjkirin û hewl dan wan desteser bikin. Em vê faşîzmê tu carî qebûl nakin.”

“Wezîrê Perwerdehiya Netewî li gel patronan e”

Serokê Şaxa Bursayê ya Egîtîm Senê Dervîş Erdem jî diyar kir ku ew piştgiriyê didin daxwazan:

“Daxwazeke gelekî bingehîn û zelal a hevalên me yên ji Sendikaya Dersdêran heye. Ew mûçeya taban dixwazin. Ev mûçe dê ji budçeya dewletê neyê dayîn. Dê patronên dibistanên taybet vê mûçeyê bidin. Çima Wezîrê Perwerdehiya Netewî ji bo ku vê îmze neke ewqas xwe diêşîne? Çima li ser neparastina soza xwe israr dike? Ji ber ku ew li gel patronan e, ne li gel kedkarên perwerdeyê ye.”

(AEK/AY)

Di hevdîtinê de xebatên Şandeya Îmraliyê ya DEM Partiyê, peywendiyên bi partiyên siyasî re û pêvajoya çareseriyê ya heyî hatin nirxandin.

DEM Partiyê derbarê hevdîtinê de agahiyek parve kir û weha got:

“Mijara sereke ya hevdîtinê, qonaxa dawî ya yasaya çarçoveyê bû ku raya giştî jî ji nêz ve dişopîne. Me di hevdîtina xwe de diyar kir ku ji bo vê pêvajoyê gelekî girîng e ku yasaya çarçoveyê beriya girtina Meclisê derkeve; her weha me sedem û bendewariyên xwe yên di vê mijarê de jî anîn ziman. Birêz Serokê Meclisê jî da zanîn ku ew jî di heman fikrê de ye û ji bo derketina vê yasayê çi ji destê wî bê, ew ê heta dawiyê bike.”

Em dixwazin careke din destnîşan bikin; gelekî girîng e ku alî li ser avêtina gavên berbiçav li hev kirine û rola Meclisê ya di vê mijarê de piştrast kirine.”

Li ser hesabê fermî yê medyaya civakî yê Meclîsê derbarê hevdîtinê de weha hatiye gotin:

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanımız @NumanKurtulmus, DEM Parti İmralı heyeti üyeleri TBMM Başkanvekili ve Van Milletvekili Pervin Buldan ile Şanlıurfa Milletvekili Mithat Sancar'ı kabul etti.

Kabulde, DEM Parti İmralı heyetinin yaptığı çalışmalar, siyasi partilerle… pic.twitter.com/hingCajECu

— TBMM (@TBMMresmi) June 16, 2026

(TY/AY)

Serdozgeriya Komarê ya Silivriyê bi îdiaya "gendeliyê" li ser Şaredariya Silivriyê ya CHPyê lêpirsînek da destpêkirin. Di çarçoveya vê lêpirsînê de biryara desteserkirina 18 kesan hatibû dayîn.

Li Şaredariyên Antalya û Beylikduzuyê gelek kes hatin desteserkirin

16 Hezîran 2026

Şaredarê Silivriyê Bora Balcioglu jî di nav wan kesan de bû. Hêzên ewlehiyê roja înê (12ê Hezîranê) dest bi operasyonê kir.

Di encamê de 18 kes hatin desteserkirin. Hêzên ewlehiyê ew kes birin Nexweşxaneya Dewletê ya Bayrampaşayê. Piştî kontrola tenduristiyê ew ji bo darizandinê sewqî Dadgeha Silivriyê hatin kirin.

Li dijî Şaredariya Silivriyê operasyon: Ji bo Şaredar Balcioglu û 18 kesan biryara desteserkirinê dane

12 Hezîran 2026

Biryara girtina 10 kesan

Dozgeriyê li dadgehê îfadeya desteserkiriyan wergirt.

Piştî îfadeyan, dozgeriyê Bora Balcioglu jî di nav de 11 kes bi daxwaza girtinê şandin Dadgeriya Cezayê ya Sulhê. Dozgeriyê ji bo 7 kesan jî daxwaza kontrola edlî kir.

Dadgehê li ser Şaredar Bora Balcioglu û 9 kesên din (Aşkin Kaynar, Serdar Tuna, Gokhan Tuna, Adem Tuna, Îbrahîm Komur, Aykut Batur, Fatîh Yavuz, Yavuz Dîrîk û Nîhat Nahît Sarayonu) biryara girtinê da.

Her wiha dadgehê 8 kesên din jî bi şertê kontrola edlî berdan.

Li dijî Şaredariya Bucayê operasyon: Şaredar Gorkem Duman jî di nav de 42 kes hatin girtin

6 Hezîran 2026

(EMK/AY)

Dadgehê biryar da ku ew ê li benda encama dosyaya li Dadgeha Bilind bimîne û danişînê taloqî 22ê Îlonê bike.

Dadgehê tedbîra kontrola edlî a rojnameger Abdurrahman Gok betal nekir

25 Mijdar 2025

11emîn danişîna dozê li 5emîn Dadgeha Cezayê Giran a Amedê pêk hat. Di danişînê de Abdûrrahman Gok û parêzerê wî Resul Tamur amade bûn. Her wiha nûnerên Komeleya Rojnamevanan a Dîcle Firatê û Komeleya Mafên Mirovan jî wekî çavdêr beşdarî danişînê bûn da ku piştgiriya xwe nîşan bidin.

Danişîn piştî tespîtkirina nasnameyê dest pê kir. Di danişînê de parêzer Resul Tamur mafê axaftinê girt û daxwaz kir ku kêmasiyên di dosyeyê de werin temamkirin.

Li gorî nûçeya Ajansa Welat piştî nirxandina daxwazan, şandeya dadgehê biryara xwe ya demkî eşkere kir. Dadgehê diyar kir ku ew ê li benda encama dosyaya jimare ‘2024/5456’ ya li Daîreya Cezayê ya 3emîn a Dadgeha Bilind bisekinin. Ji ber vê sedemê, dadgehkirin taloqî 22ê Îlonê hat kirin.

Derbarê rojnameger Abdûrrahman Gokî de lêpirsîneke nû hate vekirin

22 Cotmeh 2024

(AY)

Pêşbirka ku bi dirûşma “Heqîqet teqez rêya xwe dibîne” tê lidarxistin, îsal dê ji bo bibîranîna rojnamevan Huseyîn Aykol ê ku jiyana xwe ji dest da “Xelata Rûmetê ya Azadiya Çapemeniyê” bê dayîn. Serlêdan heta 5ê Îlonê dê berdewam bike. 

DFGê têkildarî serlêdanan daxuyaniyek weşand û ev tişt got:

“33yemîn Xelatên Rojnamegeriyê yên Mûsa Anter û Şehîdên Çapemeniyê ku ji bo zindîgirtina bîranîna çinarê çapemeniya Kurd Mûsa Anter (Apê Mûsa), bibîranîna rojnamegerên ku di têkoşîna çapemeniya azad de jiyana xwe ji dest dane û xuyakirina keda rojnamegerên li pey heqîqetê tê lidarxistin, îsal di pêşengtiya Komeleya Rojnamegeran a Dîcle Firatê (DFG) de pêk tê.”

"Ev xelatên ku xwedî dîrokeke zêdetirî sih salan e, ji bilî organîzasyoneke ku tenê serkeftinên pîşeyî xelat dike, wekî hevdîtineke giring a ku hafizeya kevneşopiya çapemeniya azad a li Tirkiye û Kurdistanê zindî dihêle ye. Ev xelat, nûnertiya bîra hevpar û berxwedana kesên ku tevî hemû zext, sansûr, binçavkirin û girtinan dest ji rojnamegeriyê bernedane, dike. Di salên borî de xebata ku sedan rojnamegeran bi pênûs, wênekêş û kameraya xwe danîne holê bi rêya van xelatan gihiştiye raya giştî û têkoşîna rojnamegerên ku mafê gel ê xwegihandina nûçeyan diparêzin hatiye xuyakirin. Ev kevneşopiya ku bi hişmendiya Apê Mûsa ya “Heqîqet teqez rêya xwe dibîne” şîn bûye, îro jî rêya kedkarên çapemeniya azad ronî dike. Ev xelatên ku di serdemeke her ku diçe zêdetir zext li rojnamegeriyê tê kirin, gelek rojnameger tên darizandin, girtin û ji ber xebatên xwe hedef tên girtin de tên lidarxistin peyameke xurt e ku nîşan dide heqîqet nayê bêdeng kirin.” 

Encam dê 15ê Îlonê de aşkere bibe

Encamên pêşbaziya ku îsal di pêşengtiya Komeleya Rojnamegeran a Dîcle Firatê de tê lidarxistin, dê di 15ê Îlonê de werin aşkerekirin. Dîroka dawî ya serlêdanê 5ê Îlonê ye. Li aliyê din, merasîma xelatan jî dê îsal di salvegera qetilkirina Apê Mûsa de, anku di 20’ê Îlonê de li Amedê were lidarxistin. 

Em hemû rojnamegerên ku li pey heqîqetê diçin û mafê gel ê xwegihandina agahiyan diparêzin vedixwînin vê pêşbaziya watedar. Di serî de Mûsa Anter, hemû kedkarên çapemeniyê yên ku di têkoşîna çapemeniya azad de jiyana xwe ji dest dane bi rêz, hesret û minnet bi bîr tînin.

Şertên tevlibûna pêşbirkê 

Şert û mercên ku ji bo pêşbaziyê hatine diyarkirin wiha ne:

Beşên pêşbaziyê û formatên şandinê 

* Beşdar dikarin di kategoriyên mîna polîtîka, aborî, ekolojî, perwerde, tenduristî, civak-jiyan, çand-huner û werzişê de bi xebatên xwedî nirxa nûçeyê tev li bibin.

* Heke nûçeyên ku dê tev li pêşbaziyê bibin di çapemeniya nivîskî de hatibin weşandin di formata PDF de, heke di medyaya înternetê de hatibin weşandin di formata Wordê de dikarin ji navnîşana e maîlê re werin şandin.

* Beşa Fotografan: Di quncika çepê ya jêrîn a aliyên piştê yên xebatên pêşkêşî pêşbirkê hatine kirin de wê nav û paşnavê xwediyê berhemê û navê xebatê bi etîketekê bê nivîsandin. Divê dem, cîh û navê nûçeya ku wêne lê hatiye kişandin were diyarkirin. Di beşa wênekêşiyê de divê rehendê berheman, aliyê kurt herî kêm 2000 pîksel, di formata JPG’ê de di 300DPİ mp û di kalîteya tengkirina 12’yan de bê pêşkeşkirin. Heke desteya amadekar pêwîst bibîne dikare daxwaza wêneyê orjînal (Raw) bike. Wêneyên ku li ser hatine leyîstin û bi awayekî ku rastiya wî hatibe guhertin (ji bilî ronahî, reng, eyarên kontrastê) dê neyên nirxandin. Wêne di formata JPGê de dikarin ji navnîşana e maîla li jêr hatiye diyarkirin re bên şandin. Divê wêne “wêneyên nûçeyan” bin.  

Beşa Karîkaturan: Navê berhemê dê li quncê çepê yê jêr ê pişta karîkatûrê bi etîketekê were nivîsandin. Xêzkar di teknîka xwe de azad e, lê divê berhem orîjînal bin. Bi şertê ku ji aliyê hunermend ve hatibe îmzekirin (îmzeya bihibr), berhemên çapê yên dîjîtal tên qebûlkirin. Mezinahiya karîkatûran herî kêm A4 (21 cm x 29,7 cm) û her herî zêde A3 (29,7 cm x 42 cm) be û li ser tu zemînekî nehatibe zeliqandin. Karîkatur dikarin di formata JPG de ji e-maila diyarkirî re werin şandin.

Beşa Dîtbarî (Nûçeya bidîmen): Divê berhemên ku werin şandin di televîzyon, televîzyona înternetê, ajansa nûçeyan, platformên nûçeyan ên dîjîtal an jî mecrayên rojnamegeriya serbixwe de hatibin weşandin û xwedî taybetmendiya nûçeyê bin. Ligel berhemê; nav-paşnavê xwediyê berhemê, navê berhemê, mecrayê weşanê, dîroka weşanê, mijara nûçeyê û agahiyên cih û demê divê werin nivîsandin. Berhem divê di formata MP4, MOV an jî MPEG de bin, mînîmum bi qalîteya Full HD (1920x1080) û divê bi qalîteya orjînal a weşanê bên şandin. Divê video herî zêde 15 deqîqe be. Xebatên dirêjtir tenê bi erêkirina jûriyê dikarin werin nirxandin. Di pevbestîn, sererastkirina deng, reng û ronahiyê de destwerdan azad e, lê zêdekirin an derxistina kes, tişt an bûyeran a ku rastiya nûçeyê biguherîne, sedema derxistina ji pêşbaziyê ye. Berhem dikarin bi rêya "WeTransfer" ji navnîşana e-posteyê re werin şandin. Divê berhem xwedî taybetmendiya nûçeya dîtbarî û bidîmen be û berhemê xebatên rojnamegeriyê be. 

Endamên Jûriyê

Jûriya Nûçeyên Tirkî: Alî Dûran Topûz, Candan Yildiz, Farûk Bîldîrîcî, Mahmût Bozarslan, Ozlem Akarsû Çelîk, Serdar Altan.

Jûriya Nûçeyên Kurdî: Botan Germiyanî, Elîf Can Alkan, Mehmet Alî Ertaş, Munever Karademîr, Turabî Kîşîn, Zinar Yildiz.

Jûriya Nûçeyên Dîtbarî (Vîdeo): Banû Guven, Heval Arslan, Kazim Kizil, Kesîra Onel, Tûrgût Dedeoglû.

Jûriya Fotografan: Abdurrahman Gok, Aylîn Kizil, Bulent Kiliç, Gulşîn Ketencî, Mehmet Mahsûm Suer, Ozcan Yaman.

Jûriya Karîkatûran: Asli Alpar, Erceren, Ronî Batte.

(AY)

Di operasyonên hemwext ên ku navenda wan Stenbol e û Gîresun ile Bursayê jî digirin nav xwe de; 27 kesên ku di nav wan de xebatkarên şaredariyê, nûnerên sektora avahîsaziyê û personelên fîrmayên kontrolkirina avahiyan hene, hatin desteserkirin.

Di raporên pisporan yên ku di çarçoveya lêpirsînê de hatine amadekirin de, cih dan lêkolînên ku ji aliyê Rêvebiriya Bajar a Jîngeh, Bajarvanî û Guhertina Avhewayê ya Stenbolê ve hatine kirin.

Di raporê de hat îdiakirin ku li 4 parsel  cihê ku mûteahîdiya wan heman şîrketê girtiye ser xwe, li dijî qanûnên îmarê guhertin hatine kirin û di hin avahiyan de jî bêhiqûqiyên li dijî projeyên rûhsatê hatine tespîtkirin

Her weha di raporên pisporan de hat îdiakirin ku tevî hemû xetereyan jî, ji aliyê şaredariya peywendîdar ve ji bo van avahiyan Belgeya Destûra Bikaranîna Avahiyê hatiye amadekirin.

Hat hînbûn ku operasyon di çarçoveya lêpirsîna li ser van îddian de hatiye kirin û karûbarên derbarê kesên hatine desteserkirin de berdewam dikin.

Antalya

Di çarçoveya lêpirsîna ku li dijî şîrketa ANSETê ya ser bi Şaredariya Bajarê Mezin a Antalyayê ve tê birêvebirin de, 10 kesên din jî hatin desteserkirin.

Lêpirsîna ku ji aliyê Serdozgeriya Komarê ya Antalyayê ve tê birêvebirin; li ser îdiayên wekî “gendeltiya di îhaleyê de”, “bertîl” û “şûştina pereyan”  berdewam dike.

Di operasyonê de her weha kesên bi navên B.A, D.A, E.B, M.Ş, N.I, R.S.Ö, S.Ü. û Ş.A. ku di şaredariyê û şîrketên ser bi şaredariyê de wezifedar in hatin desteserkirin.

(EMK/AY)

Komîsyona Gelan û Baweriyan a Partiya Wekhevî û Demokrasiyê ya Gelan (DEM Partî), derbarê salvegera Qetlîama Seyfoyê de daxuyaniyeke nivîskî weşand.

HDKê qurbaniyên "Komkujiya Seyfo" bibîranî

16 Hezîran 2025

Di daxuyaniya ku bi sernavê "Di sala 111an a Seyfoyê de em hevxemên êşa gelê Suryanî ne" hat dayîn de weha hat gotin: 

"15ê Hezîrana 1915an, ji bo Suryaniyên ku ji gelên herî kevnar ên Mezopotamyayê ne, bûye destpêka karesateke mezin û qirkirineke girseyî. Di vê pêvajoyê de ku di bîra gelê Suryanî de wekî “Seyfo” ku tê wateya “şûr” cih girtiye, bi sed hezaran mirov hatin kuştin û ji cih û warên xwe bûn; ziman, çand, bawerî û hebûna dîrokî ya neteweyek hat armanckirin."

Divê bi qetlîamê re hevrû bibin

Di daxuyaniya DEM Partiyê de weha hat gotin:

"Tevî ku 111 sal ji ser re derbas bûne jî, êşên ku Seyfoyê anîne hêj di bîran de zindî ne. Heta ku bi rastiyê re rûbirûbûn çênebe, edalet ava nebe û berpirsiyariya dîrokî neyê qebûlkirin, ev êş dê ji nifşekî derbasî nifşê din bibin.

Gelê Suryanî ne tenê dixwaze ku karesata mezin a berê bê qebûlkirin; di heman demê de daxwaz dike ku îro bi ziman, bawerî û çanda xwe wekî hevwelatiyên wekhev bijî. Ev tişt, şertê civakeke demokratîk û jiyana hevpar e. Li erdnîgariya Mezopotamya û Anatoliyayê ku bi sedsalan e gel, bi bawerî û çanda xwe  tê de bi hev re dijîn; riya aştiya mayînde, demokratîkbûnê û edaleta civakî di rûbirûbûna bi rastiyan re derbas dibe. Înkarkirina raboriyê birînên nû vedike; lê hevrûbûn û edalet deriyê paşerojeke hevpar vedike. Em wekî DEM Partî; xwedî li daxwaza edalet û rûbirûbûnê ya gelê Suryanî derdikevin û kesên ku di Seyfayê de jiyana xwe ji dest dane bi rêzgirtin bi bîr tînin. Em careke din diyar dikin ku em şirîkê êş û bîra gelê Suryanî ne."

46 SAZIYÊN SURYANAN JI MACRONÎ XWESTINE

"Roja Bîranîna Komkujiya Suryanan ragihîne"

5 Adar 2019

(AY)

Serokwezîrê Pakistanê Şahbaz Şerîf got: “Piştî hevdîtinên li ser hev, em bi kêfxweşî radigihînin ku di navbera DYA û Îranê de peymana aştiyê çêbûye.”

Şerîf da zanîn ku her du aliyan jî “li hemû eniyan, di nav de Libnan jî heye, operasyonên leşkerî demildest û bi awayekî mayînde rawestandine.” Şerîf her weha diyar kir ku merasîmê îmzekirinê ya fermî dê di 19ê Hezîranê de li Swîreyê bê kirin.

Trump têkçûna xwe ya li hemberî Îranê careke din kir sitûyê Kurdan: “Dest danîn ser çekên min"

12 Hezîran 2026

Şerîf destnîşan kir ku navbeynkar dê di nava vê hefteyê de hêsankariyê ji bo çend civînan bikin û bi xêra van civînan, dê bingehê hevdîtinên teknîkî û merasîma îmzeyê ya fermî bê avêtin.

Şerîf ji bo “pabendbûna wan a ji bo çareseriya dîplomatîk” spasiya DYA û Îranê kir; her weha ji bo piştgiriya di xebatên navbeynkariyê de spasiya Tirkiye, Erebistana Siûdî û Qeterê jî kir.

Îsraîl û Îranê êrîşî hev kirin

8 Hezîran 2026

Trump:“Her kesî pîroz dikim”

Serokê DYA-yê Donald Trump, li ser hesabê xwe yê medyaya civakî derbarê peymanê de daxuyaniyek parve kir.

Trump diyar kir ku peymana bi Komara Îslamî ya Îranê re temam bûye û weha berdewam kir:

"Ez her kesî pîroz dikim. Ez bi temamî pesend dikim ku Tengava Hurmuzê bêpere vebe û di heman demê de dorpêça Hêzên Deryayî yên DYAyê demildest rabe. Keştiyên cîhanê, motorên xwe bixebitînin. Bila petrol biherike.”

Îran: “Peyman Libnanê jî li xwe digire”

Li gorî Ajansa Nûçeyan a Tesnîm a Îranê, Cîgirê Wezîrê Derve Garîbabadî derbarê peymana ku bi DYAyê re çêbûye de daxuyaniyek da û got: “Metna mutabakatê temam bû û merasîma îmzekirinê ya fermî ya peymana Îslamabadê dê roja Înîyê li Swîreyê pêk bê.”

Garîbabadî axaftina xwe weha berdewam kir:

“Serokên her du şandeyan dê ji bo diyarkirina plansaziya hevdîtinên paşerojê muzakereyan bikin. Heta wê demê, berpirsiyariyên aliyê DYAyê yên wekî bidawîkirina şer, rakirina dorpêçê û serbestberdana mal û milkên hatine blokekirin dê werin kontrolkirin. Hevdîtinên 60 rojî, bicihanîna van berpirsiyariyên DYAyê ve girêdayî ye.”

Cîgirê Wezîrê Derve yê Îranê Garîbabadî da zanîn ku piştî îmzekirina peymanê, di nava 60 rojan de dê mijarên mîna ambargo, bernameya nukleerî û mekanîzmaya geşepêdana aborî werin gotûbêjkirin.

DYAyê êrişî Îranê kir: Îranê got ku heke êriş bikin em ê bersivê bidin

11 Hezîran 2026

Garîbabadî diyar kir ku peyman Libnanê jî digire nav xwe û got: “Dê îşev bê ragihandin ku li gelek eniyan, di nav de Libnan jî heye, şer û operasyonên leşkerî demildest û bi awayekî mayînde bi dawî bibe.”

Garîbabadî destnîşan kir ku di metna peymanê de “hemû nêrînên girîng ên Îranê” cih digirin ve diyar kir ku beriya merasîma îmzeyê ya 19ê Hezîranê, dê metna peymanê ji raya giştî re bê eşkere kirin.

(VC/AY)

Di konferansa ku du rojan dom kir de; di sedsala duyem a Komarê de derfetên demokratîkbûnê di çarçoveya pirsgirêka Kurd, ezmûnên hevwelatîbûnê yên jin û LGBTÎ+yan, têkoşînên ekolojî û kedê û her weha perspektîfên demokrasiya beşdar de hatin nirxandin.

Konferansa Veguherina Demokratîk di roja duyem de ye: Her kes bi ser dikevin, ma çima Kurd jî bi ser nekevin?

14 Hezîran 2026

Metna bangewaziyê ya ku piştî konferansê bi raya giştî re hat parvekirin weha ye:

Li Konferansa Veguherîna Demokratîk a Komarê em hatin cem hev da ku fikra komareke demokratîk û Tirkiyeyeke nû ji nû ve bifikirin, îmkanên pêşeroja hevpar nîqaş bikin û rêyên vê veguherînê bi hev re ava bikin. Sedsala duyemîn a Komarê me bi perspektîfa demokrasî, wekhevî û azadiyê nîqaş kir. 

Konferansa Veguherîna Demokratîk a Komarê; di vê serdema ku di qada siyasî, aborî, civakî, çandî û ekolojîk de krîzên sîstematîk têne jiyîn, lê di heman demê de daxwazên aştiyê û demokratîkbûnê bilind dibin, bû civîneke girîng ku biryardariya bi hev re meşiyanê bi cesaret, coş û israr xurt kir. Di konferansê dema ku me hesabê sedsala yekem û bangawaziya rûbirûbûna bîra civakî-siyasî kir, her çiqas em behsa paşerojê bikin jî, gotina me bi rastî ji bo dema ku em tê de ne û pêşerojê bû. 

Konferansa me îşaret bi îmkaneke dîrokî ya girîng kir. Îmkanên ku ber bi çareseriya demokratîk û aştiyane ya pirsa Kurd ve pêş dikevin, ne tenê çareseriya pirseke, lê bendaveke dîrokî ye ku dê demokratîkbûna tevahiya Tirkiyeyê xurt bike. Di serdemeke bi vî rengî de, divê birêkûpêkên ku wê aştiyê û azadiyan bi temînatên sazûmanî bikin bê dereng bikevin rojevê; gavên ku bi rûbirûbûna siyasetên înkar û dervekirinê yên paşerojê re, baweriya civakî ji nû ve ava dike û rêya veguherîna demokratîk vedike, divê ne tenê wekî bijardeyeke siyasî, lê wekî berpirsiyariyeke li hemberî pêşeroja hevpar were dîtin. Em bawer dikin ku pêşerojeke bi vî rengî dikare li cihê ku hêza veguherîner a civakê bi veguherîna siyasî û sazûmanî re hev dike, reh bavêje. Aştî û demokrasi du rê ne ku ber bi heman ufqê ve vedibin, du nirxên damezrîner in ku heman pêşerojê ava dikin. 

Yek ji xalên ku di konferansê de derket pêş, ew bû ku dema em behsa îmkan û pirsgirêkên aştiyê dikin, di heman demê de pêwîst e zextên heyî di zûtirîn dem de bi dawî bibin û welat bi tevahî xwe bide demokrasî û aştîyê. Em dizanin ku rêya derketina ji her cure destwerdana li qada siyasetê, ji binpêkirina îradeya demokratîk û ji krîzên ku welat dorpêç kirine, ji demokrasîyê derbas dibe. Her cûre zexta li ser demokrasîyê Tirkiyeyê ber bi bendaveke kûrtir ve dibe. Lê belê, demokratîkbûn dikare bibe tenê temînata azadî û aramiyê. 

Nîqaşên hatin meşandin careke din nîşan didin ku pirsgirêkên bingehîn ên Tirkiyeyê ji hev veqetandî nînin û rûyên cuda yên pirseke demokratîkbûna hevpar in. Tiştê ku di sedsala duyemîn a Komarê de pêwîst e, li kêleka pêwîstiya demokratîkbûna dewletê, ew e ku civak rêxistiniya xwe ya demokratîk pêş bixe, torên hevgirtinê mezin bike, zemînên jiyana hevpar xurt bike û bingehên civakî yên siyaseta demokratîk berfireh bike. Demokratîkbûna mayinde; pêvajoyeke ku avakirina civakeke demokratîk û ji nû ve avakirina dewletê li ser bingehê hiqûq, azadî û welatiyariya wekhev hevdu xwar dike ye.  Serdema ku em tê re derbas dibin ne tenê serdema rexnekirinê an şahidiyê ye. Ji bo zêdekirina îmkanên jiyaneke hevpar a nû li ser bingehê demokrasi, azadî û wekheviyê, ji her demê zêdetir pêwîstî bi îradeyeke siyasî û civakî ya damezrîner heye. Ji ber vê yekê em Konferansa Veguherîna Demokratîk a Komarê wekî encam nabînin, lê wekî civîneke destpêka nû ya lêgerîneke dirêj a demokrasîyê, ramîna hevpar û pêvajoya têkoşîna hevpar dibînin. Çimkî em dizanin ku pêşerojeke demokratîk bi serê xwe dernakeve holê; em dikarin wê tenê bi têkoşîna demokrasi, azadî û wekheviyê re ava bikin. Avakirina pêşerojê û mezin kirina têkoşîna demokrasîyê parçeyên heman mecbûriyeta dîrokî ne. Em mezin kirina vê lêgerîna hevpar, kûrkirina wê bi civînên nû, xurt kirina hevgirtina civakî wekî berpirsiyariya xwe ya îro û sibê dibînin. 

Ji ber vê yekê em bang li hemû tevgerên civakî, bi taybetî tevgerên jin, ciwan û ekolojîyê, li hemû hêzên demokratîk ên Tirkiyeyê, rêxistinên ked û pîşeyî, têkoşînên maf û azadiyan, însiyatîfên herêmî, rewşenbîr, hunermend, akademîsyen û her kesê ku di sedsala yekem de “li derve hatiye hiştin” û ji bo pêşerojê gotina wî heye dikin; ku vê lêgerîna demokratîk a hevpar mezin bikin, bi civînên nû û torên hevgirtinê re kûr bikin, têkoşîna demokrasi û aştîyê civakî bikin û bibin xwediyê veguherîna demokratîk.  Konferansa me hem wekî bangewazî hem jî wekî civîneke vexwendinê dengê xwe gihand.

Ev civîn ku vekirina deriyê demokratîkbûna Komarê hinekî din kolektîf kir;  Banga me ya ji bo sedsala nû; bangek e ku îradeya hevpar a ku wê civak û dewletê demokratîk bike, demokrasîyê bi hev re ava bike û aştîyê mayinde bike ji îro ve mezin bike, “pencereyeke nû veke”, bangawaziya Veguherîna Demokratîk a Komarê ye.

Roja yekem a “Konferansa Veguherîna Demokratîk a Komarê” bi dawî bû

13 Hezîran 2026

Roja 2emîn a “Konferansa Veguherîna Demokratîk a Komarê” dest pê kir

14 Hezîran 2026

(TY/AY)

Li gorî nûçeya MAyê (Ajansa Mezopotamyayê), li ser agahdarkirina welatiyên ku parçeyên ÎHAyê li peravê dîtine, tîmên Cendirmeyan sewqî herêmê hatin kirin. Tîmên lêkolînê yên cendirmeyan û pisporên bombeyan çûn cihê bûyerê û li ser cîhazê lêkolîn kirin.

Di kontrolên yekem de nehat diyarkirin ku ÎHA ya kîjan welatî ye. Here weha İHA ji bo ewlehiyê tîmên cendirmeyan girt bin kontrolê. 

Hat zanîn ku piştî lêkolîna tîma pispor a ji Karabûkê, ÎHA dê ji bo lêkolîna teknîkî û berfireh bişînin Enqereyê.

(EMK/AY)

Konferansa ku bi banga 29 ronakbîr û nivîskaran hat birêxistin, gelek navên ji qadên siyaset, civaka sivîl û çand-hunerê tîne cem hev.

Di konferansê de dê mijarên mîna di sedsala duyem a Komarê de demokratîkbûn, pirsgirêka Kurd, ezmûna hevwelatîbûnê ya jinan û nasnameyên cuda, û her wiha demokrasiya beşdar werin nîqaşkirin.

Beşa 2emîn a “Konferansa Veguherîna Demokratîk a Komarê” dest pê kir.

Di beşa “Derfetên Demokratîkbûyînê ji Civakê ber bi Dewletê” de ya ku Akın Birdal moderatoriya wê dike de; Şukru Aslan, Ruşen Seydaoglu, Mehmet Bekaroglu û Ozgur Erol axêver bûn.

📷 @tucyil pic.twitter.com/s5m7AaWl1L

— bianet Kurdî (@bianet_kurdi) June 14, 2026

Bernameya roja duyem a konferansê weha ye:

(AY)

Konferansa ku li Stenbolê hat lidarxistin, di roja xwe ya duyem de bi mijara “Di Sedsala Duyem de Siberoja Hevpar” berdewam kir.

Siyaseta tekparêz, piralîbûn kir armanc ”

Di beşa bi sernavê “Derfetên Demokratîkbûnê ji Civajê Heta Dewletê” de ya ku moderatoriya wê mafparêz Akin Birdal dikir de di sedsala duyem a Komarê de demokratîkbûn, meseleya Kurd, temsiliyeta siyasî ya jinan û têgihîştina hevwelatîbûna nû hatin nirxandin.

Birdal di axaftina xwe ya destpêkê de diyar kir ku derfetên berê yên têkildarî çareseriya demokratîk û aştiyane ya pirsgirêka Kurd a li Tirkiyeyeyê nehatine nirxandin û destnîşan kir ku welat ev salên dirêj e di bin bandora polîtîkayên navendparêz û ewlehîparêz de ye.

Sosyolog Prof. Dr. Şukru Aslan bal kişand ser daneyên nifûsê yên serdemê avakirina Komarê û pirçandiya civakî û pirzimanî ya Tirkiyeyeyê.

Aslan bi bîr xist ku di serjimêriya sala 1927an de zêdetirî 20 zimanên zikmakî hatine qeydkirin û diyar kir ku zimanên weke Kurdî, Erebî, Ermenî, Rûmî û Arnavutî li herêmên cuda yên welat bi berfirehî dihatin axaftin. Aslan got ku: "Heya ku em bi guhertina navên cihan û zextên li ser zimanên zikmakî re rûbirû nebin, demokratîkbûn dê kêm bimîne." Bi vê gotinê, wî banga rûbirûbûna polîtîkayên berê kir.

Beşa 2emîn a “Konferansa Veguherîna Demokratîk a Komarê” dest pê kir.

Di beşa “Derfetên Demokratîkbûyînê ji Civakê ber bi Dewletê” de ya ku Akın Birdal moderatoriya wê dike de; Şukru Aslan, Ruşen Seydaoglu, Mehmet Bekaroglu û Ozgur Erol axêver bûn.

📷 @tucyil pic.twitter.com/s5m7AaWl1L

— bianet Kurdî (@bianet_kurdi) June 14, 2026

“Divê jin bibin aktorên avaker"

Parêzer û aktivîsta Tevgera Jinên Azad (TJA) Ruşen Seydaoglu li ser mijara “Di Avakirina Demokrasî, Aştî û Azadiyan de Rola Damezrîner a Jinan” axivî û ev tişt anîn ziman:

“Tevgera Jinên Kurd tespîta dewlet nikarê azadiyê bîne û veguherîn bi civakê pêkan e, kir. Li dijî pergala baviksalarî ku jinan di malê de dilgirtî dihelê û li ser jinê desthilatdariyê pêşdixin paradigmaya hevjiyana azad pêşxist. Helbet di pêşxistina vê paradîgmayê de bi hevaltiya Serok Ocalan bi jinan re bi bandor bû. Pergala azadiya jinê dikare ji demokratîkirina komarê re bibe mînak. Tornusula komara demokratik ew e ku yên rastî cihekariyê hatinê dê çawa mijara jinê binêrin ve tekildarê. Weke mînak hevalên me yên em bi hev re dimeşin û rastî cihekariyê tên gelo dê bikarin dev jî gotinên li ser jinan berdin. Daxwaza azadiya jinan gelo dê bikare bibe daxwazeke hevpar. Demokratîkbûyina komarê bi vî awayî pêkan e.”

Bekaroglu: Hewcedarî bi pênaseyek nû heye

Nivîskar û siyasetmedar Mehmet Bekaroglu ku li ser mijara “Neteweperwerî, Welatparêzî an Hemwelatî?” rawestiya bi lêv kir ku ew dê çawa bi hev re bijîn an jî çawa dê bibin hemwelatiyên vî welatî yek jî mijara pêşerojê ye û got ku hewcedarî bi pênaseyeke nû ya netewbûnê heye.

Nirxandinên Abdullah Ocalan li ser komarê ye

Endamê Heyeta Îmraliyê Ozgur Erol jî li ser “Komar, Kurd û Derfeta Veguherîna Demokratîk a Hiqûqî” axivî û destnîşan kir ku Rêberê Gelê Kurd Abdullah Ocalan li ser komarê hê nirxandinan dike. Erol ev tişt anîn ziman:

“Serok Ocalan dibêje komar demokratîk nebûye. Pêvajoya em di nav de dijîn jî entegrasyona Kurdan bi komareke demokratîk re ye. Banga 27ê Sibatê di heman demê de banga demokratîkkirina komarê bû. Hinek dibêjin dê di vê pêvajoyê de Kurd jî sûd bigirin. Dê helbet sûd bigirin. Hûn ê çawa sûd bigirin Kurd jî dê wisa sûd bigirin. Tenê Kurd li derveyî hiqûqê nehatinê hiştin di heman demê de dervayî civakiyê jî hatinê hiştin. Pirsgirêka Kurd ne bi mafên takekesî bi awayekî nasîna mafên kolektif dikarê çareser bibe. Hewcehî bi qanûneke aştiyê heye. Ew jî yek nasîna raperîna Kurdan ji bo siyaseta demokratik e. Ew qanûna mîsogeriya tevlîbûna hemû endamên rêxistinê di nav siyaseta demokratîk de ye. Serok Ocalan gelek caran balê dikşînê ser tîfaqa Mezopotamya û Anatoliyayê. Bi sed salan bi hev re jiyane. Birêz Ocalan dibêje civakeke ku pir bi hêrs e bêyî fikreke mezin û exlaqeqî mezin nikare guherînê pêkbîne. Ocalan destnîşan dike ku ew ji bo vê yekê di pêvajoyê de acele dikin. Di encamê de divê em hiqûqa Kurdan biparêzin û em ê vê bikin. Li rex vê, em ê hiqûqa jin, xweza û kedê jî biparêzin.”

Faik Ozgur Erol, endamê Şandeya Îmraliyê ye û di Konferansa “Veguherina Demokratîk a Komarê” de axivî û weha got:

“Banga 27ê Sibatê, bangek bû ku Komar wê demokrasiyê qebûl bike; ango banga qebûlkirina vê rastiyê bû ku nêzî 100 sal in kesî wêrekî nedikir” pic.twitter.com/eh1CZgVCoN

— bianet Kurdî (@bianet_kurdi) June 14, 2026

Konferans bi beşa pêncemîn a bi sernavê ‘Civakîbûna Demokrasiyê û Aştiyê’ berdewam dike. Moderatoriya rûniştinê Şebnem Korur Fîncanci kir.

Di rûniştinê de destpêkê siyasetmedar Ahmet Faruk Unsal li ser mijara di Avakirina Aştiya Civakî de Tecrubeyên 2013-2015 û 2024an axivî. Unsal diyar kir ku li dijî avahiya komarê îtîrazên mezin hene û got: “Li dijî van îtîrazan komkujiyên mezin pêk hatin. Lê tevî komkujiyan jî komar ji aliyê civakê ve nehatiye qebûlkirin. Lewma hewcedarî bi veguherîneke demokratîk heye. Ev yek ji geşedanên herêmê ne cuda ye. Divê di serî de şert û mercên Rêberê PKKê Abdullah Ocalan ku muzakerevanê sereke yê pêvajoyê ye bên guhertin û bê berdan. Her wiha divê girtiyên siyasî werin berdan û biryarên wekî şewitandina înfazan bi dawî bibin da ku demokratîkbûyîn pêk were.”

Ahmet Faruk Unsal di roja duyem a “Konferansa Veguherina Demokratîk a Komarê” de axivî:

🗣️“Yên ku pêvajo dan destpêkirin, ne bi hesta edaletê dan destpêkirin; ji ber vê yekê jî dikare sist bibe. Lê divê em vê yekê ji bîr nekin ku statukoya li Tirkiyeyê nayê domandin.”
📷@tucyil pic.twitter.com/g1xEb2pkLZ

— bianet Kurdî (@bianet_kurdi) June 14, 2026

"Pirsgirêka Kurd ez im"

Siyasetmedarê Kurd Ahmet Turk jî di rûniştina bi navê ‘Siyaseta Demokratîk û Hêza Civakê: Ji Xwecihiyê ber bi Komara Demokratîk ve’ de axivî û bal kişand ser serpêhatiyên siyaseta Tirkiyeyê û mîrateya partiyên Kurd. Turk ev tişt gotin: “Ji HEPê heta DEM Partiyê me siyaseta demokratîk parast. Tevî kuştinên kiryar nediyar, zext û tundiyê jî me dest ji siyaseta demokratîk berneda. Me got çareserî bi siyaseta demokratîk pêkan e û em di vê de israr dikin. Ji bo aştiyeke bi rûmet Tevgera Kurd û siyaseta Kurd gotinên xwe kirine.”

Turk bal kişand ser hevdîtinên dîrokî yên pêvajoyên borî û qala hevdîtina xwe ya bi Turgut Ozal re kir. Turk ev agahî dan: “Di salên 1990î de me daxuyaniyek da û me got em ê biçin Şamê bi birêz Ocalan re hevdîtinê bikin. Beriya wê jî me bi birêz Turgut Ozal re hevdîtin kiribû. Ozal ji me re got; ‘Jê re bibêjin bi şerê çekdarî çareserî pêk nayê. Biçe jê re bibêje bila werin Tirkiyeyê û heta 5 salan sûc nekin dê neyên darizandin.’ Ji wan rojan em hatin roja îro. Em ê ji bo ku ev pêvajo bigihêje encamekê bi sebir tevbigerin. Vê pêvajoyê Kurd xera nakin. Lê baweriya bi pêvajoyê her ku diçe kêm dibe. Ji bo encamgirtinê, pêwîstiya me bi şoreşger û demokratên Tirkiyeyê heye. Em bi hev re dikarin bi ser bikevin.”

Turk her wiha bal kişand ser tayînkirina qeyûman a li ser şaredariyan û wiha bertek nîşan da: “Tevî ku ji aliyê Saziya Bilind a Hilbijartinê (YSK) ve tu astengiyeke min tune bû jî, 3 caran qeyûm tayîn kirin. Dibêjin ‘Pirsgirêka Kurd çi ye?’. Ez endamê malbateke xwedî erd im. Lê zimanê min tune tê hesibandin, nasname û gelê min tune tên dîtin. Ez dibêjim; Pirsgirêka Kurd ez im. Werin em vê pirsgirêkê di çarçoveya demokrasiyê de çareser bikin.”

Ahmet Turk di roja duyem a “Konferansa Veguherîna Demokratîk a Komarê" de axivî:

🗣️ “Dibêjin 'Kurd çi dixwazin?'. Ez dixwazim ji xwe mînak bidim. Ez li Kurdistanê zarokê malbateke xwedî axeke berfireh bûm. Lê nasnameya min tune, zimanê min tune, gelê min tune tê hesibandin. Va… pic.twitter.com/JjIn2QtNT2

— bianet Kurdî (@bianet_kurdi) June 14, 2026

"Aştî û demokrasî hevdu xurt dikin"

Lêkolîner û siyasetmedar Yuksel Genç jî li ser mijara ‘Bingeha Civakî ya Aştiyê’ axivî û destnîşan kir ku PKK pêvajoyê wekî Pêvajoya Aştî û Civaka Demokratîk bi nav dike, lê dewlet wekî “Tirkiyeyeke bêteror” pênase dike. Genç ev nirxandin kirin: “Ji ber ku gav nayên avêtin baweriya civakê qels dibe. Lê em tevî astengiyan jî dikarin aştiyê bi xwe ava bikin û xwe rêxistin bikin. Di vir de roleke mezin dikeve ser milê jin, ciwan û saziyên demokratîk.”

"Divê komar bibe komara herkesî"

Di berdewamiya rûniştinê de Cemal Salman bal kişand ser cudakariya li dijî Elewiyan a di dîroka komarê de û xwest komar bibe komara hemû gelan. Akademîsyen Vahap Coşkun jî li ser pênaseya aştî û demokrasiyê axivî û got: “Demokrasî bêyî aştiyeke mayînde nepêkan e. Aştî û demokrasî hevdu xurt dikin.”

(AY)

Di konferans dê 2 rojan bidome, gelek rewşenbîr, akademîsyen, siyasetmedar û kesayetên navdar li ser gelek mijaran gotûbêje bikin. Gelek kes di konferansê de amade bûn.

Hevserokên Giştî ya DEM Partiyê Tulay Hatimogullari û Tuncer Bakirhan, Hevserokên Giştî yên DBPê Çîgdem Kiliçgun Uçar û Keskîn Bayindir, siyasetmedarên Kurd Çetîn Arkaş û Veysî Aktaş jî beşdarî konferansê bûn. Li salona konferansê bi gelek zimanan pankartên li ser mijara konferansê dinivisînin hatin daliqandin.

^{Fotograf: Aren Yıldırım / bianet}

Siyasetmedar Gulten Kişanak û Riza Turkmen axaftina destpêkê ya konferansê kirin. Piştre jî Serokê PENa Navneteweyî nivîskar Burhan Sonmez dê li ser zoomê beşdar bû û axivî. Piştî axaftinan rûniştin dê dest pê bikin.

Di roja yekem a konferansê de 3 danişîn dê bên lidarxistin û piştre jî dê bi beşa forumê roja yekem a konferansê bi dawî bibe.

Turmen: "Divê Kurd bibin motora demokrasiyê"

Di destpêka axavtinê de hiqûqnasê navdar Riza Turmen axivî. Turmen anî ziman ku konferans di serdemekê ku herî zêde komar ji demokrasiyê dûr ketiyê tê lidarxistin û wiha got:

“Ev yek ji me re berpirsyariyekê jî derdixe. Em bi vê konferansê dikarin tevgereke demokratik jî ava bibin. Heke em wisa nekin dê desthilatiya yekperest Tirkiyeyê bêtir ber bi taritiyê ve bibe. Destwerdana li serokê giştî yê partiyekê dikin û şûna wî yekî din tayîn dikin. Bi vê yekê dixwazin rejîma yek partiyê ava bikin. Li dijî vê em dikarin tevgereke nû ya demokrasiyê ava bikin. Girîngiya vê konferansê jî ew e. Pirsgirêka Kurd tenê dikare di çerçoveya demokratîk de were çareserkirin. Heke demokrasî tune be çareserî nabe. Divê Kurd bibin motora demokrasiyê. Vê yekê herî zêde Kurd dikarin pêk bînin. Demokrasî ji bo Kurdan mijara hebûn û tunebûnê ye. Heke em bixwazin nasname û zimanê Kurdî were naskirin ev tenê bi demokrasiyê dikarê pêk were. Heke em komareke demokratîk ava bikin divê Kurd bibin avakarê vê komarê. Dibêjin çareserî lê çareserî ne axaftin e. Tenê dibêjin bila çek bên danîn. Lê sedemên ku çek derketine holê nayê gotûbêjkirin. Divê sedemên çek derxistine holê di serî de were rakirin. Divê ev konferans nebe dawî lê bibe destpêkeke hêviyê ji bo siberojê.”

“Konferansa Veguherîna Demokratîk a Komarê” bi axavtina Riza Turmen didome.

🗣️Turmen: Divê ev konferans ya dawî nebe û divê bibe deriyê hêvîyê. @arenyldrm pic.twitter.com/4l8pJoR84O

— bianet Kurdî (@bianet_kurdi) June 13, 2026

"Ev konferans ji bo veguherîna demokratîk gavek e"

Piştre jî siyasetmedara Kurd Gultan Kişanak axivî û destnîşan kir ku cihê vê konferansê cihekî bi wate ye li Navenda Çandê ya Cem Karaca ye ew bi xwe ku ji hemwelatiyê hatibû derxistin û rastî cihêkariyê hatibû tê lidarxistin û wiha axivî:

“Komara demokratîk a ku wekheviya gelan mîsoger dike, cihêkariyê ji holê radike û ji bo pirsgirêka Kurd çareseriyeke demokratik tenê dixwazin. Em îro tenê li vir gotûbêjan nakin; di heman demê de em werin cem hev û heqîqeta hevdu bizanibin. Di vê konferansê de em ê li ser derfetên demokratîkkirina komarê ku xema me ya sed salan e biaxivin. Em ê li ser krîzên heyî û çareseriyan biaxivin. Bingeha komara demokratîk civak e. Heke civak bêdeng be û nekaribe vîna xwe nîşan bide demokrasî dimire. Ji bo em demokrasiyê zindî bikin, divê hemû beşên civakê berpirsyarî bigirin ser milê xwe. Ji bo demokratîkbûyîna komarê hewcehî bi têkoşîneke hevpar heye. Mijara Kurd êdî ji mijara hev cudabûnê derketiye û bûyê mijara naskirin û qebûlkirinê. Realîteya Kurd li ber deriyê hiqûqê ye. Pirsa herî girîng jî realîteya Kurd dê di hiqûqê de çawa bê naskirin. Çareserî pêkan e. Ne li ser esasê yekperestiyê li ser esasê hevdu qebûlkirinê em dikarin komareke demokratîk ava bikin. Lê pirsgirêka demokrasiyê ku herî dawî bi destwerdana muxalefetê ve careke din pêk hat, ev yek li pêşiya çareserkirina pirsgirêka Kurd jî astengiyan derdixe. Çareseriya pirsgirêka Kurd, azadiya ramanê û çapemeniyê bingeha komara demokratîk e. Ev konferans ji bo veguherîna demokratîk gavek e. Veguherîna demokratîk pêvajoyek demdirêj e. Hemû kesên tev li bûne ji niha şûn ve yek ji berpirsên veguherîna demokratîk in.”

Di “Konferansa Veguherîna Demokratîk a Komarê” de Gultan Kişanak diaxive.

🔹 "Êdî dema avakirina Komareke demokratîk a ku li şûna yekperestiyê piralîbûnê esas digire, hatiye.

🎥 @arenyldrm pic.twitter.com/wiKv8tn5iM

— bianet Kurdî (@bianet_kurdi) June 13, 2026

Burhan Sonmez:"Em di aştiyê de israr dikin"

Serokê PENa Navneteweyî nivîskar Burhan Sonmez ji ber ku li dervayî welat bû nekaribû tev li konferansê bibe bi peyamek dîmen beşdarî konferansê bû. Burhan Sonmez di peyama xwe de li ser xwe nasîn û xwebûnê rawestiya û wiha got: “Kurd ku sed sal in hatibûn tunekirin û ne bi nasnameya Kurd lê bi nasnameyên cuda dihatin pênasekirin piştî têkoşînên sed salî îro di ferqa nasanemeya xwe de ne. Bi pêvajoya aştiyê re jî deriyê serdemekê nû vedikin. Ji bo çareseriyê jî hewcehî bi naskirina maf û nasnameya Kurdî û demokratîkbûyînê heye. Em di aştiyê de israr dikin. Ji bo têkoşîna aştiyê ji we hemûyan re serkêftinê dixwazim.” Sonmez bal kişand ser peyva ‘Dan û Stendin’ a ku Kurd rojane bi kar tînin û got ku ev peyv bingeha xwe ji diyalog û muzakereyê digire û Kurd li ser vî esasî dixwazin hemû tiştên ji xwe dane paşve bigirin.

Peyamên partiyan

DEM Partî, CHP, DEVA û Partiya Gelecekê jî ji bo Konferansê peyam şandin. Berê beşa yekem a peyamên ji bo konferansê hatinê şandin, hatin xwendin.

DEM Partî: Bêyî çareseriya pirsgirêka Kurd qeyran çareser nabe

^{*Fotograf: Aren Yıldırım / bianet}

Hevserokên Giştî yên DEM Partiyê Tulay Hatîmogullari û Tuncer Bakirhan jî ji konferansê re peyam şand û peyam wihayê: 

“Em bawerin em konferans dê bibe destpêkeke nû ya demokratîkbûyinê komarê. Em dixwazin komar ne li ser yekperestiyê û zextan lê li ser hevdû qebûl kirinê pêk were. Heta pirsgirêka Kurd bi rê ya demokrasiyê çareser nebe demokrasî pêk nayê. Ji ber wê jî pêvajoya Aştî û Civaka Demokratîk ji bo demokratîkbûyinê xwedî girîngiyeke mezin e.”

“Daxwaza me ew e ku komar di sedsala xwe ya duyemîn de ne tekparêz lê pirdeng, ne derveker lê hemêzker, ne ewlekariyê lê azadiyê esas bigire. Em bawer dikin ku di serî de têkoşîna azadiya jinê ku pîvana avaker a hemwelatîbûna wekhev e; ked, ekolojî, ciwan û demokrasiya xwecihî stûnên bingehîn ên pêşeroja me ya hevpar in.”

Ozel: "Ez mijarê bi vî rengî bi qîmet dibînim"

Serokê Giştî yê CHPê Ozgur Ozel jî di peyama xwe de balkişand ser mijarên jiyanî yên ji bo pêşeroja Tirkiyeyê. Ozel, xwest ku konferans ji bo paşeroja demokratîk a welêt bibe wesîleya hewildaneke ramanî û civakî. Ozel di peyamê de wiha got: “

"Ez pir biqîmet dibînim ku mijarên xwedî girîngiyeke jiyanî yên wekî demokrasî, aştî, hemwelatîbûna wekhev û lihevhatina civakî bi tevlîbûna nêrîn û ezmûnên cuda tên nîqaşkirin. Ez kesên keda wan di vê destpêşxeriya watedar de heye pîroz dikim.”

Babacan: Daxwaza zimanê dayikê daxwazeke siyaseta demokratîk e

Serokê Giştî yê Partiya DEVAyê Alî Babacan jî di peyama xwe de destnîşan kir ku divê dewlet bi pirsgirêkên raboriyê re rû bi rû bimîne û pirsgirêka Kurd bi hişmendiyeke ewlekariyê nayê çareserkirin:

 “Dewleta bihêz ew dewlet e ku pirsgirêkan înkar nake, wan bi rêbazên demokratîk çareser dike. Divê pirsgirêka Kurd jî bi vê têgihiştinê bê destgirtin. Daxistina meseleyê di asta mijareke ewlekariyê de û dîtina wê wekî pirsgirêka beşeke diyar, bi Tirkiyeyê daye windakirin. Ji mafê zimanê dayikê û mafên çandî bigire heta demokrasiya herêmî û ewlehiya hiqûqî, divê em daxwazên welatiyên xwe bikin mijara siyaseta demokratîk.”

Davutoglu daxwaza aştiya civakî kir

Serokê Giştî yê Partiya Gelecekê Ahmet Davutoglu jî di peyama ku ji konferansê re şandiye de diyar kir ku ew her cure xebatên fikrî û sivîl ên ji bo xurtkirina demokrasî, dewleta hiqûqê, edalet û aştiya civakî hêja dibîne. Davutoglu destnîşan kir ku hevdîtina perspektîfên cuda yên siyasî li derdora xeyaleke hevpar a pêşerojê, wê tevkariyeke mezin bide çanda demokrasiyê û lihevhatina civakî.

Di rûniştinê de mijara, çîroka damezrandina komarê, derfet û kesên li der ve hatine hiştin ji dest girtin û moderatoriya rûniştinê Levent Koker kir. Di serî de rojnameger û nivîskar Edogan Aydin axivî û li ser mijara ‘Gelo komareke demokratik pêkan e?’ rawestiya.

Erdogan Aydin pêvajoya avakirina komarê bi bîr xist û bi lêv kir ku meclis di avakirinê de demokratîk bûye û diyar kir ku di destpêke de netew û baweriyan hatiyê misoger kirin û wiha axivî: “Lê piştrê meclîsa ku hemû beşên civakê dihat temsîlkirin hat tasfiyekirin û mecliseke yekperest ava bû. Piştrê jî polîtikayên Tirkkirinê dest pê kir. Zimanê Tirkî weke zimanê dewletê û ola Îslamê jî weke ola dewletê hat diyarkirin. Divê em careke din li gor destûra bingehîn a 1921an bi beşdariya hemû beşên civakê pêk bînin. Ew jî bi civakîkirina aştiyê pêkan e.”

"Heke rêxitinên jinan weke pêkhatê cih negirin veguherîn jî ne pêkan e"

Piştrê jî Femînîsta Xweser Hulya Osmanoglu li ser mijara ‘Komar: Şoreşa bûrjûva, Têkoşîna Çînan û Tevgera Femînist’ axivî û ev tişt anîn ziman:

 “Jin li dijî pakêta darazê ya 12yemîn ku destkêftiyên jin û LGBT+ desteser dike li kolanan in. Weke ku bi avakirina Komarê re rejîma Kemalîst ji bo şaristaniyê maf danê jinan tê pênasekirin. Lê dema em beriya komarê dinêrin gelek rêxistinên jinan hebûnê û Ermenî, Kurd û pêkhateyên cuda bi hev re cih girtine. Lê bi komarê re weke jinên Tirk hatiye pênasekirin. Heke em qala demokratîkbûyîna komarê bikin divê jin û femînîstan, rêxistinên jinan, rêxistinên jinên Kurd TJA jî weke kirde cih bigirin. Heke rêxitinên jinan weke pêkhatê cih negirin veguherîn jî ne pêkan e.”

Namik Kemal Dînç: "Kurd ne Kurdên sed sal berê ne"

Dîroknas Namik Kemal Dînç ku li ser mijara ‘Bêçaretiya Sedsalî: Di navbera vejandin û îmhayê de Kurd’ rawestiya diyar kir ku piştî salên 1921an bi tasfiyeya meclisa yekemîn vê tîfaqa Kurd û Tirk xirab dibe û wiha dirêjî da axaftina xwe:

“Weke sed sal berê pêvajoya niha em di nav re derbas dibin jî pêvajoyeke demkî ye. Kurd naxwazin weke sed sal berê bê maf bimînin. Li gor prensîbên Wîlson hemû netew xwedî maf bûn ku pêşeroja xwe bi xwe diyar bikin. Aliyê Tirk ji bo erdnîgariya li ser serwerbûn biparêze bi Kurdan re tîfaqa xwe xurt kirin. Di destpêke de navê Kurd û Tirkan bi hev re dihat bikaranîn. Ji bo Kurdan qala xweseriyê dihat kirin. Ew bûyer di sala 1921an de dema konferansa Londrayê de diqewimîn. Lê piştî 1923an ew polîtîka guherîn. Di guherandina vê polîtikayê de 2 beşbûna cîhanê, bloka Sovyet a Sosyalîst û bloka kapîtalîzmê bi bandor bû. Sed sal berê Kurd bê rêxistin û bê Rêber bûn. Kurd ne Kurdên sed sal berê ne. Rêberê ku pêşbiniyê dibînê îro mîsogerê vê pêvajoyeyê. Têkoşîna Kurdan li hemû cîhanê deng vêdaye. Sed sal berê hemû pêkhateyên Tirkiyeyê ji ber tunehesibandina Kurdan têk çûn. Ji bo ew sed sal jî winda nebin divê bi Kurdan re di nava têkoşîna hevpar a demokrasiyê de bin.”

Estukyan: "Şaşiya herî mezin netew dewlet bû"

Herî dawî jî di rûniştinê de rojnameger û nivîskarê Rojnameya Agosê Pakrat Estukyan li ser mijara “Fikirandina înşaya siberojê” axivî û destnîşan kir ku di avakirina komarê de şaşiya herî mezin netew dewlet bûye û got ku di encama vê şaşiyê de gelek komkujî û qirkirin, sûcên li dijî mirovaniyê pêk hatine.

Piştî axaftinan rûniştina yekem a konferansê bi dawî bû û konferans dê bi rûniştina 2an berdewam bike.

Agirdir: "Pergal li tevahî cîhanê bi hemû aliyan ve di nava krîzekê de ye"

Konferansa Veguherîna Demokratîk a Komarê di Sedsala Duyemîn de, bi beşa 2an didome. Di serî de nivîskar Bekîr Agirdir axivî û li ser mijara ‘Gelo em hev nebihîzin em dikarin bi hev re bijîn?’ rawestiya.

Bekîr Agirdir anî ziman ku mirovahî di nava krîzeke pir alî de ye û wiha got:

“Pergal li tevahî cîhanê bi hemû aliyan ve di nava krîzekê de ye. Ji aliyekî din vê pirsgirêkeke kûr a Kurd heye. Her wiha li Tirkiyeyê pirsgirêke mezin a birçîbûnê heye. Lê ew piranî caran di bin siya siyasetê de dimînê. Divê li ser nasnameyan siyaseteke ku li gor çînan were bi rê ve birin.”

Kentsel: "Divê em xwe ji zimanê netew dewletê rizgar bikin"

Piştrê nivîskar Ferhat Kentsel li ser mijara ‘Di heman siberojê de cîhanên cuda: Bîra dubendiyê û lihevkirinê’ axivî û ev tişt anîn ziman:

“Netewperestiyê her tim li vî welatî qirkirin û pirsgirêk derxistinê holê. Derûniya civakê jî li gor vê dewleta bi tramva ava bûyê û divê em xwe baş kirinê jî li ser van tramvayan dest pê bikin. Têkiliya dewletê û kesayetan li ser tirseye û di encama van tramvayan de netewperestî derkdikeve holê. Ji bo wê jî wekhevî û azadî, aştî û demokrasî ji hev ne qûtkirîne. Şaristaniya netew dewlet ew pirsgirêk derxistine û divê em xwe ji zimanê netew dewletê rizgar bikin.”

Lévy-Aksu: "Zimanê netewperestî û patriyarkal"

Akademîsyena Aştiyê Noém Lévy-Aksu jî li ser mijara ‘Rûbirûmayina siberojê: Gotibejên dîrokî û hişê civakê yên din’ bi lêv kir ku li Tirkiyeyê hê jî netewperestî û hişmendiya patriyarkal serwer e û wiha got: “Divê li dijî zimanê netewperestî û mêrsalariyê pêş dixînê zimanek ku hemû civakê hembêz dike were hilbijartin. Destûra bingehîn divê li ser esasê nasîna mafê netew û baweriyan be.”

Serhun Al: Panzehîra bişaftinê entegrasyon e

Herî dawî jî nivîskar Serhun Al li ser mijara ‘Bi bişaftinê entegrasyonê re:

"Li Tirkiyeyê hemwelatiya hevgirtî û lêgerîna nasnameya netewî’ axivî û ev tişt anî ziman: “Li tevahî cîhanê pergala otorîter û netewperestiyê li pêş e. Her wiha ji aliyê din vê şer û pêvçûn jî li pêş in. Di serdemeke wisa de destpêkirina pêvajoyeke li Tirkiyeyê û bidawîkirina şerê çekdarî yê PKKê pir girîng e. Heke Tirkiye bikaribe vê pêvajoyê bi pêş bixîne dê li herême bibe mînak. Entegrasyona ku em qal dikin jî ew ê ku Kurdbûn ji aliyê qanûnî vê were qebûlkirin. Bişaftin di serî de li ziman dest pê dike. Ji bilî Tirkî hemû zimanên li Tirkiyeyê ji saziyên fermî hatin derxistin. Panzehîra bişaftinê jî entegrasyon e. Entegrasyon jî tê wateya qebûlkirina nasname û baweriyên cuda û bi qanûnan mîsogerkirina mafan.”

Walî: Dewlet pirsgirêkê weke pirsgirêkeke ewlehiyê dinirxîne

Zanyarê siyasî Abbas Walî ku di Konferansa Veguherîna Demokratîk a Komarê di Sedsala Duyemîn de bi lêv kir ku pêvajo ne li ser lingan lê hewan dimîne û wiha got: 

“Hê jî dewlet di çarçoveya polîtîkayên ewlehiyê de pirsgirêkê dinêre. Divê di destûra bingehîn de guherînên bingehîn pêk werin. Ew nebe pêvajo pêş ve naçe.”

Beşa 3em a konferansê

Walî: "Nêrîna dewletê ya ewlehiyê neguheriye"

Zanyarê siyasî prof. Dr. Abbas Walî jî li ser mijara ‘Kêşeya Kurd, ewlehiya dewletê û pêvajoya demokratîkbûyîna siyasî’ axivî û bal kişand ser pêvajoya Aştî û Civaka Demokratîk û ev tişt anî ziman:

”Mixabin ez weke we ne bi hêvî me ji bo pêşeroja pirsgirêka Kurd. Pêvajoya çareseriyê li gorî min ne li ser lingên xwe lê li ser hewan disekinê. Divê pêvajo li ser bingeheke xurt û li ser lingên xwe bisekine. Dewlet bi çavê ewlehiyê pirsgirêke dinêre. Hê jî ew nêrîna ewlehiyê neguheriye. Ew nêrînên ewlehiyê ji ber wê jî destê Rêberê Kurd û aliyên Kurd xurt nake û li pêşiya demokratîkbûyîna Tirkiyeyê û aliyê Kurd weke astengî disekine. Rêberê Kurd dema çek ji holê rakir ez acep nemam. Di salên 1998an de ez bi birêz Ocalan re rûniştim û ew mijar me bi seatan nîqaş kir. Wê demê jî birêz Ocalan digot pevçûn li pêş çareseriyê asteng e.”

Di berdewama axaftina xwe de Abbas Walî destnîşan kir ku divê pêvajo teqez bi civakî bibe û wiha got: “Divê mekanîzmayên entegrasyonê bi awayekî xurt bê meşandin. Di destûra bingehîn de guherînên bingehîn pêk werin. Ew nebe pêvajo pêş ve naçe.”

Civaknas Fevza Ekînerdem jî li ser mijara ‘Gotibêjen nû ya kêşeya Kurd: Çîroka jiyana hevpar çawa ava dibe?’ axivî û geşedanên piştî pêvajoya çareseriyê ya salên 2013 û 2015an bi bîr xist û wiha got: “Dibe em li ser avakirina komereke nû ya demokratîk rawestin. Ji bo wê jî ji bo berdana girtiyên siyasî têbikoşin.”

Civaknas û nivîskar Mesut Yegen ku li ser mijara, ‘Ji bo çareseriyek heqîqî: Komara her kesî, ji her kesî re demokrasî’ rawestiya diyar kir ku komar ji ber ku bi rastiya hiqûq û siyaseta erdnîgariyê ve ne di nava hevsengiyê de bûye pirsgirêka Kurd derketiyê holê û wiha pê dê çû: “Ji bo em di vê rewşê de derbikevin divê em dev jî yek netewiyê derbikevin. ji bo wê jî pêdivî bi penaseya neteweke nû heye. Her wiha em dev jî tirsa destkeftiyên Kurdên Başûr û Rojava jî berdin. Em bi Kurdan re dikarin xurt bibin.”

📍Veysi Aktaşê ku 10 salan li Girtîgeha Îmraliyê li gel Abdullah Ocalan maye, di “Konferansa Veguherîna Demokratîk a Komarê” de axivî:

🗣️“Entegrasyona demokratîk ne têkçûyîna aliyekî ye, ne jî serkeftina aliyê din e”

🎥 @arenyldrm pic.twitter.com/QL0x8R48yi

— bianet Kurdî (@bianet_kurdi) June 13, 2026

Veysî Aktaş: “Entegrasyona demokratîk ne teslîmbûne û ne jî pişaftine"

“Di girtîgehê de jî me li ser demokratîkbûna komarê gotûbêj dikir. Hevî dikim ew bibe rojeva Tirkiyeyê jî. Ji ber ku rojeva sereke demokratîkbûna komarê ye. Êdî dem hatiye ku pêvajoya Aştî û Civaka Demokratîk bi awayekî şênber bibe pêşveçûna pêvajoyê. Ev pêvajo ji aliyê birêz Devlet Bahçelî, bi peyamên birêz Abdullah Ocalan û bi îradeya birêz Serokkomar Tayyîp Erdogan û astengnekirina birêz Ozgur Ozel hat merhaleyekê. Birêz Devlet Bahçelî di meclisê de axivî û ji bo birêz Ocalan got bila rêxistinê fesih bike û were li meclisê biaxive. Ew bang ji bo şikandina heşmendiya berê pir girîng e. Rêberê Gelê Kurd birêz Abdullah Ocalan ku di 28ê Sibatê de bang li rêxistina xwe kir biryara fesîihkirinê girt û piştre jî PKKê kongreya xwe pêkanî û xwe fesih kir. Di salvegera bangê de birêz Abdullah Ocalan bangeke nû kir û got divê pêvajo vegihere qonaxa pozîtîf.”

“Ji bilî birêz Ocalan kes nikare vê bengê bike. Ew ji bo Tirkiyeyê pir bi girîng bû. Ji bo ew bang pêk were hewcehî heye ku herdu alî bi awayekî wekhev muzakere bikin. Lê mixabin hê jî tecrîd didome. Ji bo wê jî berpirsyarî dikeve ser milê dewletê ku bi wêrekî tevbigere. Heke bi wêrekî tevbigere wê pêvajo pêş bikeve. Rêxistin li pişt banga Serok e lê divê ew soza birêz Bahçelî dabû pêk were. Entegrasyona Demokratîk, Civaka Demokratîk û Komara Demokratîk bingeha pêvajoya demokratîkkirina Tirkiyeyê ye. Entegrasyona Demokratîk di nava li hev cuda bûn û tunehesibandinê de rêya 3yemîn a li ser esasê hevdu qebûlkirinê ye. Xwe dispere jiyaneke bi hev re û li ser esasê wekheviyê ye. Hemû nasname û baweriyên cuda bi nasnameya xwe tên naskirin. Her wiha wekheviya hemû gelan e. Entegrasyon ne bi zorê lê bi muzakere û demokrasiyê pêktê. Entegrasyon berovajî pişaftinê ye û li dijî sepanên li dijî demokrasiyê ye. Entegrasyona demokratîk ne teslîmbûn e û ne jî pişaftin e.”

“Qanûna civaka demokratîk ew jî xwe dispere misogeriya destûra bingehîn, qanûna azadiya hemwelatiya wekhev û qanûna rêveberiyên herêmî. Ew qanûn weke qanûnên aştiyê jî tê pênasekirin. Heke ew qanûn pêk werin li şûna çekan wê siyaset bigire. Entegrasyona demokratîk û muzakereya demokratîk lihevkirinê dixwaze. Divê em peymaneke nû ya civakî pêkbînin. Ya ku pêdiviya Tirkiyeyê jî ew e ku hemû netew bi hev re di nava wekheviyê de bijîn û tu kes ji hevdu netirse û di nava wekheviyê de bijîn. Em tu êşên hatine jiyîn ji bîr nakin lê em bi tiştên qewimîne ve jî najîn. Di vê çerçoveyê de entegrasyona demokratîk ne ji bo komeke û demkî ji bo hemû welatiyan û pêşeroja Tirkiyeyê stratejiyeke. Heke ev pêvajo pêk were dê Tirkiye bibe stêrka Rojhilata Navîn.”

(AY)

Di daxuyaniyê de banga têkoşîna hevpar hat kirin û weha hat gotin: “Pakêta darazê nîne, pakêta xespê ye! Ji bo ku em bêjin ‘Na’ ji Pakêta Darazê re, em li çar aliyên Tirkiyeyê li qadan in.”

Rêxistinên jinan da zanîn ku 12emîn Pakêta Darazê edaletê bi hêz nake, berevajî vê, rasterast mafên bidestxistî yên jin, LGBTÎ+ û zarokan dike armanc.

“Em polîtîkayên ku jinan bi malbatê ve girê didin qebûl nakin”

Di daxuyaniyê de hat destnîşankirin ku ev pakêt, jinan li hemberî tûndkarî û bêewlehiya aborî bêparastintir dihêle. Rêxistinan diyar kir ku xalên derbarê pêvajoya hevberdanê mafên jinan ên wekî welayet, tezmînat û nafaqayê lawaz dikin û ev nirxandin kirin:

“Bi hinceta lezkirina hevberdanê, veqetandina mafên jinan ji vê pêvajoyê, tê wê wateyê ku jin an ji mafên xwe herin an jî mehkûmî têkoşîneke dûrudirêj bibin. Armancgirtina nafaqayê, neyeksanî û bêewlehiya aborî ya ku jin di nava zewacê de dijîn, dinixumîne."

Her weha di daxuyaniyê de hat gotin ku mekanîzmayên navbeynkarî û lihevhatinê di rûdanên tûndkariyê de jinan neçar dike ku bi kujer û tawanbaran re li ser heman masê rûnên. Jinan destnîşan kir ku ew li dijî vê yekê ne ku jin ji piştgiriyên aborî û civakî bêpar bên hiştin û bi vî rengî fermanberî malbatê bibin.

“Hebûna LGBTÎ+yan û mafê wan ê tenduristiyê dibe armanc”

Rêxistinan diyar kir ku di pakêtê de destwerdana li dijî hebûna LGBTÎ+yan, mafê wan ê rêxistinbûnê û bi taybetî jî biryarên transan ên li ser bedenên wan heye.

Di daxuyaniyê de hat gotin: “Em van biryarên ku bi derbirînên nezelal hebûn û mafê rêxistinbûnê yê LGBTÎ+yan dikin armanc û destwerdanê di beden, biryar û mafê tenduristiyê yê transan de dikin, qebûl nakin.”

Rêxistinên jinan bertek nîşanî xalên derbarê zarokan de jî dan û diyar kirin ku li şûna parastina zarokan, nêzîkatiyên cezakirinê derdikevin pêş. Di daxuyaniyê de hat destnîşankirin ku divê dewlet di mijara têkoşîna dijî tûndkarî, îstîsmar, karkeriya zarokan û xizaniyê de berpirsiyariyê bigire ser xwe.

Rêxistinan hişyarî da ku nîqaşkirina mafên zarokan, dibe ku bibe sedema zewacên di temenê piçûk de û zewacên bi darê zorê.

Di dawiya daxuyaniyê de ev bang hat kirin:

“Îro li dijî êrîşên li ser mafên me yên bidestxistî, sekna li gel hev û têkoşîna bi hev re berpirsiyariyeke mezin e. Em dest ji destkeftiyên xwe yên ku me bi têkoşîna bi dehan salan bi dest xistine û daxwaza xwe ya jiyana wekhev, azad û bêtûndkarî bernadin. Ji Pakêta 12an a Darazê re na!”

(EMK/AY)

Gurlek diyar kir ku di çarçoveya lêpirsînê de ji bo 13 şirketan qeyûm hatiye wezîfedarkirin. Wezîr her weha da zanîn ku ji bo 32 gumanbaran bi îdiaya ku “hawirdora pêşbaziya serbest binpê kirine û biha li dijî xercîdaran guhertine”, biryara desteserkirin û lêgerînê hatiye dayîn.

Vatandaşlarımızın temel gıda ürünlerine adil, güvenli ve makul koşullarda ulaşabilmesi ile tüketici haklarının korunması, en hassas olduğumuz konuların başında gelmektedir. Adalet, İçişleri, Ticaret ile Hazine ve Maliye Bakanlıklarımız bu hedef doğrultusunda koordinasyon ve…

— Akın Gürlek (@abakingurlek) June 12, 2026

Serdozgeriya Komarê ya Stenbolê jî daxuyaniyek da û diyar kir ku Buroya Lêpirsîna Sûcên Organîzekirî ev lêpirsîn li ser zêdebûna bihayên firotinê ya ku demên dawî de di sektora goştê spî de çêbûye, daye destpêkirin.

Li gorî daxuyaniyê; gilî, îxbar û serlêdanên welatiyan û îdiayên derbarê pergala bazarê de hatine berçavgirtin.

Serdozgeriyê da zanîn ku di çarçoveya lêpirsînê de, li ser hin şirketan û rayedarên wan ên ku di sektora goştê spî de çalak in, lêpirsîn dane destpêkirin; di vê pêvajoyê de “îdiayên buhabûna neheq, pêvajoyên bihakirinê yên di nava sektorê de û ew pêkanînên ku bandorê li ser nîzama bazarê dikin” bi hev re dinirxînin.

Li 8 bajaran ku navend Stenbol e û Enqere, Balikesîr, Bolu, Bursa, Îzmîr, Samsun û Uşak jî di nav de ne, operasyoneke hevdemî hat kirin. Di vê operasyonê de li ser rêveber û berpirsên şirketan ên ku di dosyeya lêpirsînê de wekî gumanbar cih digirin, biryarên girtin, desteserkirin, lêgerîna wan hate dayîn. Ji 32 gumanbarên ku di çarçoveya lêpirsînê de biryara desteserkirinê ji bo wan hebû, 28 kes hatin desteserkirin. Dozgeriyê da zanîn ku ev lêpirsîn di çarçoveya Xala 220an a Qanûna Cezayan a Tirkan (TCK) (ji bo pêkanîna sûcan avakirina rêxistinê, birêvebirin û endametiya rêxistinê) û Xala 237an de (bandorkirina li ser biha û vekişandina mal a ji firotinê) tê birêvebirin.

Serdozgeriyê da zanîn ku di çarçoveya lêpirsînê de qeyûm danîne ser 13 şirketan.

^{*Listeya şîrketên ku qeyûm lê hatiye erkdarkirin}

Li gorî rapora İSİG di meha Gulanê de herî kêm 212 karker di dema karkirinê de mirin e. Li gorî daneyên meclîsê di Gulanê de her roj 7 karker mirin e.

ÎSÎG: Di sala 2025an de herî kêm 2105 karker mirin e

9 Çile 2026

Meclîsa İSİGê, ji sedî 68ê daneyan ji çapemeniya neteweyî, ji sedî 32yê wan jî ji hevalên kar û malbatên karkaran, pisporên ewlehiya karî, bijîşkên cihê karî, sendîka û çapemeniya herêmî berhev kiriye.

Di meha Gulanê de karker herî zêde di beşên avahîsazî, guhestin û çandiniyê de mirin e.

Li gorî sektoran di beşa pîşesaziyê de 78, xizmet 48, avahîsazî 38 û di beşa çandiniyê de jî 48 karker mirine.

2025: Zarokan di bianet kurdiyê de çawa cih girtiye?

31 Kanûn 2025

13 jin, 16 koçber û 7 zarok mirin

Di rapora ku ji bo 12ê Hezîranê Roja Cîhanî ya Têkoşîna Dijî Karkeriya Zarokan hat amadekirin de hat diyarkirin ku di meha Gulanê de heft karkerên zarok mirin e.

Çar ji zarokên ku di dema karî de mirine di sektora çandiniyê de, yek di bazirganiyê de, yek di avahîsaziyê de û yek jî di sektora metalê de dixebitîn. Zarokek di çarçoveya MESEMê (Bernameya Navendî ya Perwerdehiya Pîşeyî) de ku ev demeke dirêj e tê nîqaşkirin, dihat xebitandin.

Di sala perwerdehiyê a 2024-2025an de herî kêm 72 zarokên karker mirine

19 Îlon 2025

Di meha Gulanê de ji karkerên ku mirine jê herî kêm 13 jin û 16 penaber/koçber bûn. Hat diyarkirin ku karkerên jiyana xwe ji dest dane ji Misir, Ozbekistan, Sûriye, Turkmenistan, Afganistan, Îran, Qazaxistan û Senegalê ne.

(NÖ/AY)

Ji bo CHPê biryara "betalbûna mitleq" hat dayîn

21 Gulan 2026

Li gorî nûçeya BirGunê, rêveberiya ku bi biryara dadgehê hat ser kar, ji bo guhertina wezîfeyan a di koma CHPê ya li Meclîsê de ket nava liv û tevgerê.

Cîgirên serokê koma CHPê Gokhan Gunaydin û Ali Mahir Başarir ji bo dîsîplînê hatibûn sewqkirin. Piştî vê pêvajoyê cîgiriya wan betal bû. Her weha bi vê biryarê re li ser malpera fermî ya Înternetê ya Meclîsê jî guhertin hat kirin.

Ji Kiliçdaroglu bo parlamenterên CHPê: Heta ku ez diyar nekim dê civîna komê neyê kirin

29 Gulan 2026

Di dema ku agahiyên li ser malpera Înternetê ya Meclîsê hatin nûkirin de, Ozgur Ozel wekî “Serokê Komê” û Murat Emir jî wekî “cîgirê serokê komê” hatin nîşandan. Bi vî rengî, di rêveberiya Meclîsê ya CHPê de pêvajoyeke nû ya avahîbûnê dest pê kir.

Kiliçdaroglu biryara 'betalbûna mitleq' nas kir

22 Gulan 2026

(EMK/AY)

Di operasyonê de Serokê Şaredariya Silivriyê Bora Balcioglu jî di nav de, ji bo 18 kesan biryara desteserkirinê hatiye dayîn.

Hat zanîn ku di nav kesên hatine desteserkirin de burokratên şaredariyê û hin karsaz jî hene. 

Şaredar Bora Balcioglu û 17 kesên pê re, di saetên sibehê de bi operasyona ku hat lidarxistin hatin desteserkirin.

Tîmên Şaxa Darayî, di çarçoveya lêpirsîna ku li ser îdiayên gendeliyê tê meşandin de, li avahiya şaredariyê xebatên lêgerînê didomînin.

(EMK/AY)

Trump, di daxuyaniya xwe ya dawî de ya ku roja Pêncşemê ji Fox Newsê re kir, tohmetbarkirina xwe ya berê bi şêwazekî hîn dramatîktir dubare kir.

Dema di hevpeyvîna bi Fox Newsê de ji Trump hat pirsîn ka gelo Amerîka dikare çekan bigihîne destê xelkê Îranê û ji bo rûbirûbûna hikûmetê ji asman ve piştgiriya wan bike, Trump di bersiva xwe de got:

"Di rastiyê de me çek ji wan re şandin. Lê bila ez bi we re rastgo bim, em gelekî ji Kurdan bêhêvî bûn. Kurdan em bêhêvî kirin. Ez li dijî wê biryarê bûm. Min digot 'Nexêr, ez bawer nakim ku ew çekan radest bikin.'Ez wisa difikirim ku wan ji xwe re hilgirtin. Ev cihê şermê ye. Lê ez dê vê yekê ji bîr nekim. Ez dê wê helwesta Kurdan ti carî ji bîr nekim."

Partiyên Kurdan têkildarî mijarê çi gotibûn?

Hemû aliyên siyasî yên Kurdan bi yekdengî ew îdiayên Trump red kirin ku qaşo Amerîkayê bi rêya Kurdan çek ji xwenîşanderên Îranê re şandine û Kurdan jî ew çek ji xwe re birine.

Partiya Demokrat a Kurdistana Îranê (PDKÎ)

PDKÎyê îdiayên Donald Trump di tundî ew tohmet red kirin.

Berpirsê bilind ê PDKyê Mihemed Nezîf Qadirî Destpêka meha Nîsanê, ji Rûdawê re ragihandibû:

"Ew daxuyanî bêbingeh in û ti çek negihîştine destê me. Ew çekên ku di destê me de ne yên beriya 47 salan in. Siyaseta me ne ew e ku em xwenîşandanan ber bi tundiyê ve bibin."

Nûnerê PDKÎyê yê Amerîkayê Hejar Birincî jî li ser tora Xê nivîsîbû ku îdiaya wergirtina çekan "ne rast e û dûrî rastiyê ye."

Alîkarê Sekreterê Giştî yê PDKÎyê Mistefa Mewlûdî jî diyar kir ku ji ber belavbûna zêde ya artêşê ya li ser sînoran û peymanên ewlehiyê yên di navbera Îraq û Îranê de veguhastina çekan a bi wî rengî "ne pêkan e."

Komeleya Şoreşgêr a Zehmetkêşên Kurdistana Îranê

Gelek serkirdeyên Komeleya Şoreşgêr a Zehmetkêşên Kurdistana Îranê bi temamî ev yek red kir.

Alîkara Sekreterê Giştî Ferîba Mihemedî meha gulanê, di hevpeyvîneke bi kanala Deutsche Welleyê ya Almanyayê re, ew tohmet wekî "şerê derûnî" bi nav kirin.

Endamê Komîteya Navendî Edîb Wetendost jî ji heman kanalê re got ku partiya wan "teqez fîşekek an jî sentek" jî wernegirtiye.

Partiya Jiyana Azad a Kurdistanê (PJAK)

Partiya Jiyana Azad a Kurdistanê (PJAK) jî ragihand ku bi Amerîkayê re "ti pêwendî bi vî rengî" nebûye.

Partiya Azadiya Kurdistanê (PAK)

Partiya Azadiya Kurdistanê (PAK) û hêzên bi ser wê partiyê ve jî tevlîbûna di nav pêvajoyeke bi vî rengî yan jî wergirtina çekan red kir.

Hikûmeta Herêma Kurdistanê

Hikûmeta Herêma Kurdistanê dengoyên gihîştina çekan ji bo Herêma Kurdistanê red kirin.

Hikûmetê her cure tevlîbûna di plana çekdarkirina xwenîşanderên Îranê an jî têkdana aramiya Îranê de red kir.

Partiya Demokrat a Kurdistanê (PDK)

Serkirdeyên PDKyê ragihand ku partiyên Kurdî naxwazin bibin beşek ji nakokiyên derve. Berpirsên PDKyê tekez dikin ku ti çekên Amerîkayê negihîştine destê wan.

Li gorî berpirsan, eger planeke wiha jî hebe betal bûye çimkî partiyên Kurdên Îranê amade nebûn ku tevlî pêvajoyeke wisa bibin.

Yekîtiya Niştimanî ya Kurdistanê (YNK)

Serokê YNKyê Bafil Talebanî di hevpeyvîneke bi rojnamegerê Brîtanî Piers Morgan re bersiveke cudatir da.

 "Ez dikarim piştrast bikim ku ew çekên Serok Trump qala wan dikir û digot Kurdan dest daniye ser, li Silêmaniyê nehatine dizîn. Ez nikarim li ser navê aliyên din biaxivim."

Talebanî her wiha got ku eger ew yek rast be, tevgereke "gelekî cihê şermê ye" û axaftina xwe wiha domand:

"Bikaranîna Kurdan wekî mertal di şer de ramaneke xerab e. Lê ev nayê wê wateyê ku tu tiştekî ji hevpeymanê xwe bidizî. Em naxwazin tiştekî ji Serok Trump bidizin."

Trump: Êdî ji bo xwenîşandanan ditirsin

Trump bal kişand ser wê yekê ku eger çek bigihîştana destê xelkê Îranê jî, ew dê dîsa bitirsiyana.

Wî qala helwesta hikûmeta Îranê ya li hemberî xwenîşanderan kir û got ku ew li dijî xwenîşanderan çekên giran, sekvan û darvekirinên eşkere bi kar tînin. Trump darvekirina pehlewanekî navdar û du hevalên wî bi vîncê bi bîr xist.

Li gorî gotina Trump, herî kêm 40 heta 50 hezar kes li Îranê hatine kuştin. Ji ber vê yekê êdî xelk ji berdewamkirina xwenîşandanan gelekî ditirse. Trump got, "Dema berê lûleya çekekê didin te, an jî dema çar sekvan ji ser çar avahiyên cuda guleyan berdidin serê xelkê, gelekî zehmet e ku mirov bikaribe xwenîşandanan bike."

Trump diyar kir ku "li Amerîkayê dema xwenîşander rûbirûyî polîsan dibin, gelek caran polîs ji kar tên dûrxistin an jî tên cezakirin lê li Îranê rasterast gule li xwenîşanderan tên barandin."

Serokê Amerîkayê di beşeke din a axaftina xwe de tekez kir ku hêzên Amerîkayê şiyana leşkerî ya Îranê seqet kiriye. Wî diyar kir ku wan beşeke mezin a pergala parastina asmanî, radar, mûşekavêj û şiyana dronan a Îranê ji holê rakiriye.

Trump her wiha îdia kir ku rejîma Îranê "bi dawî bûye" û niha di rewşeke gelekî lawaz de bi Washingtonê re mijûlî dan û standinan e. Trump rexne li medyayê jî girtin ku serkeftinên Amerîkayê biçûk dikin û hêza Îranê ji qebareya wê ya rastîn mezintir nîşan didin.

(AY)

*Çavkanî: Rûdaw, AA

Bi boneya 10emîn Festîvala Belgefîlman a FîlmAmedê li Mala Kevirîn a Parka 75an a li navçeya Peyas a Amedê resepsiyonek hate lidarxistin.

Hevşaredarê Bajarê Mezin ê Amedê Dogan Hatun, hevşaredarên navçeyên Amedê, Dayîkên Aştiyê, endam û nunerên saziyên sivîl, siyasetmedar û gelek derhêner û sînemahez tev li resepsiyonê bûn. Di resepsiyonê de deklerasyona 10emîn Festivala Belgefîlman hat aşkerekirin.

Lîsa Çalan: FîlmAmed wê bîra ku tê tunekirin zindî bike

18 Tîrmeh 2023

Beriya deklerasyonê Serokê Daîreya Çand û Hunerê ya şaredariya Peyasê Yilmaz Guneş û Hevşaredarê Peyasê Cengîz Dundar axivîn. Piştre metna deklerasyonê bi Kurmancî Derhêner û endamê Komeleya Sînemeya Rojhilata Navîn Metîn Ewr, Tirkiya wê jî li ser navê komîteya amadekar Gulan Mizgîn xwend.

Yilmaz Guneş anî ziman ku îro ji bo sînemaya Kurd hatin vê derê û got:

“Di serî de rêheval, şoreşger, serîhildêr; Yılmaz Güney, Halil Dağ, Fariz Dağ bi kesayetiya wan de, li ser şopa heqîqetê, li ser sînemaya Kurdî, li ser çanda Kurdî kê ku bedelên giran dan, çûn ser dilovaniya xwe, em wan bi rêzdarî, bi hurmet li vê derê bi bîr tînin. Em ê şopdarên wan bin. Belê, ew kesayetiyên ku ji me re nexşerê diyar kirin, nexşerê bû, îro di serdema îro de bû aştiya civakeke demokratîk. Ev xebatên me, ji vê serdemê re xizmetê dikin.”

“REH…Lİ DORA AGİR RASTİYÊN EFSÛNÎ…”

9emîn Festîvala Belgefîlman a FîlmAmedê dest pê kir

27 Îlon 2025

"Gelê Kurd bîra xwe winda nekir"

Cengîz Dundar jî axaftina xwe de diyar kir li ser gelê Kurd û li ser gelan rastî gelek êrîşên hovane hatin kirin û ev tişt gotin:

“Gelê Kurd di nav vê deryayê de bîra xwe, hafizaya xwe winda nekir. Di nav hemû zor û zehmetiyan de, di nav astengiyan de li ber xwe da. Welhasîlkelam, em dizanin ku di vî pêvajoyî de, divê em jî tiştên nû bikin, tiştekî ava bikin. Heta niha çi derneketiye holê, em herin ser û daxînin qadê. Ew koçberkirin, ew tunekirin heta niha berdewam kir; ev gel di bin destan de, bêwar hat hiştin. Em dizanin ku bi rêya belgefîlman, mirov dibe dengê wan. Nexwe hûn dizanin, di nav deryayê de guhdar pir bûn. Têkoşîna jinan xwest ku vê zanebûnê mezin bike. Dîroka gel xwest ku di vê navberê de bibiriqe. İşte ev belgefîlm, tam jî rûpela vê zanebûn û hafizayê ye, pêşiya wê vekirî ye. Li ser vê yekê, ev belgefîlm, ew belgefîlm e ku em di têkoşîna 52 salan de dibînin. Bêguman derhênerên Kurd û Kurdistanî û ew gelê di bin destan de, belgefîlmên vê têkoşînê derxistin holê. Belgefîlmên Rêberê Gelê Kurd Abdullah Ocalan jî derxistin holê. Ez bawer dikim ku gava cesareta me mezin bû, ev kar jî hebû. Tenê li ser dîrokê nîn e, li ser rêbertiya gel jî ev dîrok e. Gava em belgeyên dîroka xwe derdixin holê, gerek e ew gel jî rastebûniya rêbertiya xwe derxîne holê.”

Di FilmAmedê de bîr, berxwedan û hêvî: Li piştî festîvalekê

2 Cotmeh 2025

Piştre Metîn Ewr deklerasyona bi Kurmancî xwend, Metîn Ewr destnîşan kir ku ev festîvala ku ji aliyê Şaredariya Peyasê û Komeleya Akademiya Sînemayê ya Rojhilata Navîn ve tê lidarxistin, ji bo bajarê Amedê çalakiyeke girînge û wiha got:

“Amedê her tim hewl daye ku ji bo gelê Kurd, gelên Rojhilata Navîn û tevahiya mirovahiyê nirxan biafirîne, biparêze û bi serbilindî veguhêze siberojê. Festîvala me bi vê hişmendiyê, bi nêzikatiyeke ku hêza hunerê ya ku mirovan baş dike, azad dike û heqîqetê berbiçav dike dibîne û îro jî vîn û biryardariya lidarxistina Festîvala 10emîn nîşan dide. Wek saziyên ku vê festîvalê li dar dixin, em bi rola hunerê ya ji bo mirvahiyê dizanin. ji ber vê yekê, em wisa bawer in ku dê Festîvala me ya îsalîn dê ji her demê zêdetir berfireh, xurt û berhemdar derbas bibe. Bi awayekî giştî huner û bi taybetî jî hunera sînemayê, di şert û mercên cîhanê yên îroyîn de ji bo gelan qadeke derbirînê ya girîng a ku heqîqet pê tê vegotin, berbiçav dibe û haydarbûnekê pêk tîne ye. Di vê çarçoveyê de, berpirsiyariya ku sînemaya belgefîlman digire ser xwe jî, pir hêja ye. Sînemaya belgefîlman rabirdûya mirovan, bîranînên mirovan, kêfxweşiyên wan, xemgîniyên wan, hêvî û trawmayên wan tomar dike û li ser perdeyê nîşan dide. Bîranîn û çîrokên ku di şikeftên tarî de veşarî dimînin, bîranînên ku di nava sînorên serdestan de dîl tên girtin bi rêya belgefîlman li bîra mirovahiyê ya çandî tên tomarkirin. Di vê çarçoveyê de, ji bo me sînemaya belgefîlman, wek neynikeke ku em pê heqîqetê nîşan didin;  wek qadeke ku rêya têkoşîna edaletê ronî dike, başî û bedewiyê diafirîne, aştiya civakî bi pêş dixe ye.

 “Gotina ‘Em li vir in!’ daxuyandina israra di xwebûnê de û vîna wek xwe mayînê ye. Wek bajarê Amedê yê kevnare, wek bedenên Amedê, wek Çemê Dîjleyê, bi hezaran salan e ku em li vir in û em ê her tim li vir bin. Dara gûzê jî di bîra mirovahiyê de xwediyê wateyeke kûr e. Bi rehên xwe yên ku dev ji axa xwe bernadin, bi guliyên xwe yên ku ber bi siberojê ve dirêj dibin wek destekî ku bi biryar bi dahatûyê digire ye. Dara gûzê; ji bo wendayan navnîşanek, ji bo kesên bixwazin xwe bigihînin nirxên xwe yên bingehîn nîşaneke ku nayê guhertin û ji bo yên ku ji axa xwe hatine veqetandin jî hêviya ji nû ve avabûnê ye. Bi vî awayî em 10’emîn Festîvala Belgefîlman a FîlmAmedê didin destpêkirin.”

“Dê îsal jî serlêdanên belgefîlm û projeyên belgefîlman bên pejirandin. Serlêdan dê di 12ê hezîrana 2026an de dest pê bikin û di 20ê tîrmeha 2026an de bi dawî bibin. Serlêdan dê bi rêya navnîşana festîvalê ya fermî ya bi navê www.filmamed.orgê bên wergirtin. Dîsa dê di heman pêvajoyê de serlêdanên kargehên sînemaya belgefîlman ên ku dê ji her kesî re vekirîbin, bên vekirin. Beriya Festîvalê dê xebatên kargehan ên girîng bên lidarxistin. Di çarçoveya festîvalê de dê projeyên belgefîlman bên nirxandin û piştgiriya çêkeriyê bê dayîn. Ligel vê yekê dê bi rêya panel û forûman nîqaşên têkildarî sînemayê jî bên kirin. Festîval dê ji çar aliyên cîhanê derhêner û çêkerên fîlman û her wiha gelek kesên hêja yên ji cîhana sînema, huner û wêjeyê bi gel re bîne cem hev. Em di wê baweriyê de ne ku huner yek ji zimanên herî xurt ên ku birînan berbiçav dike, bîrê diparêze û hêviya aştiyê mezin dike ye.  Em we hemûyan vedixwînin 10emîn Festîvala Belgefîlman a FîlmAmedê ya ku dê di navbera 25 û 29ê îlona 2026an de bê lidarxistin.”

MÛRAT TURKERÎ NIVÎSANDIYE

FilmAmedê dest pê kir

9 Gulan 2019

Gulistan Kiliç Koçyîgîtê diyar kir ku li Tirkiyeyê rewşeke cuda heye û destnîşan kir ku piştî biryara “Betalûna Mitleq” a li dijî CHPê gelek pêngavên ku pergala Tirkiyeyê veguherîne, hatine avêtin û wiha got: 

“Yek ji van pêngavan jî pakêta darazê ya 12an e. Demeke dirêj e li Tirkiyeyê hîn pêşnûmeyên beriya çêkirina qanûnan, bi awayekî cuda dizîka pêşkêşî çapemeniyê tê kirin. Li ser vê tiştî dixwazin nêzîkatiya raya giştî çi ye, bizanibin. Derbarê mijarên ku dibin sedema înfîalê de gav paşde tê avêtin û belavî demê dibe. Piştre em dibînin bi awayekî cuda tê guhertin û dubare pêşkêşî meclîsê yan jî raya giştî tê kirin.”

LGBTİ+ û jin

Koçyîgît diyar kir ku di pakêta 12emîn a darazê de; wan nêzîkatiyeke sînordarker li hemberî mafên jinan, mafê jiyanê yê LGBTÎ+yan, mafên zarokan û azadiya îfade û birêxistinbûnê ditiye.

Koçyîgît diyar kir ku ew ê li dijî siyaseta cudaxwazî û nefretê ya li hemberî LGBTÎ+yan rawestin û daxuyand: 'Çareserî ne di zext û cezakirinê de ye; di wekhevî, azadî, avakirina aştiyê û avêtina gavên civakeke demokratîk de ye.

Gulistan Kiliç Koçyîgît da zanîn ku rê û rêbazên ji bo derxistina qanûnan ne pêvajoya çêkirina qanûnên demokratîk in û wiha pêde çû:

“Ev qanûn maf û azadiya civakê kêmtir dike. Li ser van qanûnan rê li hember kî welatiyek baş e, maf û azadiya kî dê were sînordarkirin, pêşiya kî bê vekirin û pêşiya kî bê girtin, tê vekirin. Bi vî awayî dixwazin hem qada siyasî, hem qada civakî hem jî pergala hiqûqî dîzayn bikin. Ji ber vê yekê em dixwazin bal bikişînin sernavên di nav pakêta 12an de cih digirin.”

Guhertina qanûna nafakayê

Koçyîgît da zanîn ku biryara Dadgeha Destûra Bingehîn a derbarê nafakayê de ji bo jinan windahiyeke mezin e û Koçyîgît got ku ev guherîna avayî jinan neçarî mayîna di nava girêdana zewacê ya bi şîdet dike û wan dixe nava xizaniyê.

Koçyîgît destnîşan kir ku Tirkiye di qonaxeke krîtîk de ye û wiha axivî: 

“Navnîşana çareseriyê siyaseta demokratîk û meclîs e. Beriya ku meclîs were girtin divê qanûna çarçoveyê yan jî qanûna şaneya kok a ku Birêz Ocalan pênase dike zûtirîn bibe qanûn. Pêdiviya aştiyê bi qanûnê û pêdiviya meclîsê jî bi mesaiya aştiyê heye.”

“Afirandina şert û mercên guncav ên li gorî rola Birêz Ocalan a di pêvajoya çareseriya demokratîk û muzakereyê de ji bo avakirina aştî û civaka demokratîk şertê bingehîn e. Berpirsiyariya mezin dikeve ser milê îktîdarê. Divê îktîdar êdî pêvajoyê belavî demê neke û bi lez salnameyê eşkere bike û pêşnûmeya qanûna çarçoveyê bi raya giştî re parve bike."

(NÖ/AY)

Di PMa ku ji 60 kesan pêk tê de, daktina hejmara endaman a binê 40î, ji bo kongreya awarte pêk were, bes e.

Li gorî nûçeya ANKAyê, endamên Meclîsa Partiyê yên ku piştgiriya Serokê Koma CHPê Ozgur Ozel dikin, biryar da ku îstîfa bikin. Li gorî vê yekê, ji PMa ku ji 57 endaman pêk tê, 28 endamên wê îstîfa kirin. Ev biryar, saet di 11.00an de ji aliyê berdevkê tîma Ozel, Parlamenterê Stenbolê Zeynel Emre ve hat aşkere kirin.

28 endamî îstîfa kir

Ji aliyê tîma Ozgur Ozel ve derbarê îstîfayan de agahî hat dayîn. Li gorî vê agahiyê, 28 endamên PMa CHPê îstîfaya xwe pêşkêş kirin.

(EMK/AY)

Di dirêjahiya hefteyê de ji atolyeyan heta foruman, ji gotûbêjan heta hevdîtinên civakî bi giştî 30 çalakî dê bên lidarxistin.

Di daxuyaniya ku ji aliyê Komîteyê ve hat dayîn de wiha hat gotin:

“Em trans îsal wek mêşehingiv xebitîn, me pir xwe birêxistin kir; niha jî em ê wê polîtîkaya ku me tevahiya salê hûnandiye, bi hev re vediguherînin rastiyê. Em ê xeyala xwe ya Şêwazê “T”yê yê kolanan bikin rastî. Bila Meha Rûmetê û Hefteya Rûmetê a Transan li me hemûyan pîroz be û bi hêvî be.”

Hefte, dê di 21ê Hezîranê de bi Meşa Rûmetê a Transan bi dawî bibe.

 

 

 

 

 

Bu gönderiyi Instagram'da gör

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

12. İstanbul Trans+ Onur Haftası (@transprideistanbul)'in paylaştığı bir gönderi

Kesên ku dixwazin beşdarî çalakiyan bibin, divê ji bo her çalakiyê formeke serlêdanê ya cuda tije bikin.

Ji ber sedemên ewlehiyê, navnîşana cîhên çalakiyan dê rojek berê bi rêya e-postayê ji beşdaran re were şandin.

(TY/AY)

Li gorî nûçeya Ajansa Anadoluyê, Akturk piştî civînê pirsên rojnamegeran bersivandin.

“Şansê serkeftinê yê tifaqa li dijî Tirkiyeyê tune ye”

Wezaretê, li ser pirsên derbarê “Peymana Statuya Hêzan” (SOFA) ya ku li Kibrisê di navbera Fransa û Rêveberiya Rûm a Kibrisa Başûr (GKRY) de hatibû îmzekirin, ev bersiv da:

“Em provokasyona ku armanca wê têkbirina aramî û zêdekirina rageşiyê ye li Rojhilatê Deryaya Spî, ji nêz ve dişopînin. Ev peymana navborî ya ku di navbera Fransa ku li Kibrisê ne welatê garantor e û GKRYyê de hatiye îmzekirin; armanc dike ku hevsengiyên hesas ên li Giravê bi awayekî yekalî biguhere, îrade û mafên wekhev ên serwerî yên Tirkên Kibrisê tune dihesibîne. Ev peyman li dijî Peymanên Kibrisê yên sala 1960î û hiqûqa navneteweyî ye. Ev gav û gavên bi vî rengî yên ku ti rewabûna wan tune ye û li ser encamên wan bi hûrgulî nehatiye fikirîn, dikarin ji bo başûrê Giravê encamên xeternak bînin.

Em careke din vê rastiyê bi bîr dixin ku şansê serkeftinê yê tu tîfaqeke leşkerî li dijî Tirkiyeyê tune ye, ger ew hevsengiyên hesas ên li herêmê paşguh bike û maf û berjewendiyên Tirkiye û KKTCyê (Komara Tirk a Qibrisa Bakur) bike armanc. Wekî welatekî garantor, wekî duh em ê îro jî parastina maf û berjewendiyên Komara Tirk a Qibrisa Bakur û ewlehiya wê bidomînin. Hêzên Çakdar ên Tirk (TSK), li dijî helwestên neyartî yên ku ewlehiya Tirkên Kibrisê dixin metirsiyê, di nava hêz û biryardariya herî tund a bersivdayînê de ye.”

“Em alîgirê çareserkirina pirsgirêkê ya bi rêya dîplomasiyê ne”

Wezaretê, li ser pirsa derbarê îdîaya çapemaniya Yûnanistanê ya ku digot “Balafirên Tirk balafira Yûnanistanê tacîz kiriye” de jî ev bersiv da:

“Îdîayên provokatîf ên birêxistinbûyî û zanebûn, rastiyê nîşan nadin. Tê dîtin ku Yûnanistan û GKRY, car bi car çalakiyên ku maf û berjewendiyên Komara Tirk a Kibrisa Bakur paşguh dikin, hevsengiyên hesas ên herêmê li ber çavan nagirin û qada hewayî ya KKTCyê binpê dikin, pêk tînin. Ne gengaz e ku ev hewldan û daxuyaniyên ku rageşiyê li herêmê zêde dikin û armanca wan avakirina tewreke mexdûriyetê ya provokatîf e, bên qebûlkirin.”

(TY/AY)

Di çarçoveya lêpirsînê de hat zanîn ku di nav kesên hatine desteserkirin de navên naskirî jî hene.

Operasyon dê berdewam bikin

Di daxuyaniya ku ji aliyê çavkaniyên dozgeriyê ve hat dayîn de hat destnîşankirin ku lêpirsîn bi her awayî berdewam dike û materyalên dîjîtal û qeydên ragihandinê di bin lêkolînê de ne. Yekeyên ewlehiyê jî diyar kirin ku operasyon berdewam dikin û dibe ku biryarên nû yên binçavkirinê jî derkevin.

Li gorî agahiyên ku rojnameger Ceylan Sever ragihandine, navên kesên ku hatine desteserkirin wiha ne:

Ayşe Hatun Önal, Tolga Çam, Ferhan Kaya, Murat Saygı, Enis Ahmet Onat, Ahmet Karoğlu, Emre Tari, Hasan Vatan, Kerimcan Durmaz, Kenan Doğulu, Beren Saat, Mehmet Cem Karcı, Berdan Mardini, Reyhan Küçükyeğen, Ozan Doğulu, Yaşar İpek, Mehmet Yıldız, Tessy Ramos Correira, Enis Arıkan, Rafet Eren Yorulmazer, Ali Efe Bezci, Selin Ciğerci.

(EMK/AY)

Nêzî 5 meh in rojnameger girtî ne û tenê di derbarê Muslum Koyun de îddianame hatiye amadekirin. Hevalên Pinar Gayip, Elif Bayburt, Nadiye Gurbuz û Muslum Koyun ji bo balê bikişînin ser rewşa rojnamegerên girtî û piştgiriyê bikin li Tunela Taksîmê daxuyanî dan.

Komeleya Rojnamegerên Jin a Mezopotamyayê (MKG) û Komeleya Rojnamegeran a Dîcle Firatê (DFG), Hevserokê DEM Partiyê ya Stenbolê Çinar Altan, Parlamentera DEM Partiyê ya Stenbolê Ozgul Sakî, OHD û gelek rojnameger tev li daxuyaniyê bûn. Daxuyanî ji aliyê rojnameger Hêlîn Ozgun ve hat xwendin.

Rojnamegerên li qadê ji bo rojnamegerên girtî dê daxuyaniyê bidin

8 Hezîran 2026

Di daxuyaniyê de peyama rojnamegerên girtî hate xwendin. Rojnamegerên girtî diyar kirin ku ew ji meha Sibatê ve girtî ne û wiha gotin:

“Li dijî girtinê em di girtîgehê de rojnamegertiyê dikin. Ev 4 meh in îdianameya me di holê de tune ye. Êrişên li ser rojnamegeran her ku diçe zêde dibe lê em jî paş ve gav navêjin. Pênûsa me ji aliyê hevalên me ve hate hilgirtin. Çapemeniya azad nayê bêdeng kirin.”

^{Fotograf: Elanur Birinci / bianet}

Hêlîn Ozgun diyar kir ku diyar kir ku ew dixwazin hevalên wan yên rojnameger werin berdan û got:

 “Hevalên me, kedkarên ETHAyê 128 roj in di girtîgehê de ne. Ev nêzîkî 5 meh in li ser girtina wan derbas bûye, lê hîn jî li dijî wan tu îdianame nehatiye amadekirin. Em dizanin ku hevalên me ji ber ku rojnamegertiyê kirine hatine girtin. Wan dengê têkoşîna jinan bilind kirin, li ser komkujî, xizanî, berxwedan û rastiyên ku gel dijiya dikirin nûçe. Wan rewşa Dayikên Şemiyê, Dayikên Aştiyê, karkerên ku ji bo mafên xwe li dijî sermayeyê li ber xwe didin, ciwanên ku qadan tijî dikin û daxwaza edaletê dikin, kuştinên jinan û LGBTÎ+yan û polîtîkayên qeyûman anîn rojeva civakê. Tiştên ku nayên dîtin eşkere kirin û tiştên ku nehatine bihîstin eşkere kirin. Çêkirina nûçeyan ne sûc e.”

“Her girtinan de em rastî îşkence û heqaretê dimînin. Em lêpirsîn, binçavkirin û girtinan rojnamegeran qebûl nakin. Em careke din diyar dikin: Hûn nikarin rojnamevanan bêdeng bikin. Nûçegihana Ajansa Mezopotamyayê (MA) Sema Bîngol a ku di 1ê Hezîranê de, di bîranîna Ethem Sarisuluk de li Enqereyê hatibû binçavkirin û berdan, bû hedefa hin medyaya alîgir a desthilatê. Em van hedefgirtinan qebûl nakin. Hedefgirtina rojnamegerên Kurd bi taybetî Sema Bîngol, nayê qebûlkirin. Her wiha em êrîşên li dijî NÛJINHAyê şermezar dikin. Em hedefgirtina çalakiyên weşanê û hewldana bêdengkirina rojnamevanan a bi peyamên gefxwarinê qebûl nakin. Em piştgiriyê didin NÛJINHAya dengê jinan.”

 “Divê hemû rojnamegerên girtî werin berdan. Divê hemû zextên li ser çapemeniya azad bi dawî bibin. Divê karkarên ETHAyê Pinar, Nadiye, Elîf û Muslum werin berdan. Bijî rojnamegerî, bijî hevgirtina rojnamevanan. ETHA û rojnameya Atilimê tevî binçavkirin, girtin û her cure zext û astengiyan jî nayên bêdengkirin. Çapemeniya azad nayê bêdengkirin.”

Daxuyani bi berzkirina dirûşman bi dawî bû.

(AY)

Amedspor derket Super Lîgê: “Slav Super Lig!”

2 Gulan 2026

Amedsporê li ser peymana nû daxuyaniyek belav kir û da zanîn:

“Kluba me bi rahêner Besnik Hasi re ji bo serdemên 2026/2027 û 2027/2028an peymanek îmze kir.

Em bixêrhatina rahênerê me Besnik Hasi ya li malbata Amedsporê dikin û di erkê wî de serkeftinê dixwazin.”

Tê çaverêkirin ku rahêner Besnik Hasi di demeke nêzîk de biçe Amedê û peymana fermî îmze bike.

Nahît Eren cara duyemîn bû serokê Amedsporê

2 Hezîran 2026

(AY)

*Çavkanî: Rudaw, Ajansa Welat

Li gorî nûçeya Ajansa Nûçeyan a Tasnimê ya ser bi Pasdarên Şoreşê (IRGC), çavkaniyeke leşkerî yê Îranê diyar kir ku wan amadebûna xwe nîşan daye û wiha got:

“Piştî êrişên şevê din me di heman şevê de ji Amerîkayê re îsbat kir ku her serpêhatiyeke nû û her bêaqiliyek dê bi bersva Îranê re rû bi rû bibe.”

"Em dê li hedefên nû bidin"

Heman çavkanî destnîşan kir ku artêş û hêzên çekdar ên Îranê îşev jî amade ne û peyameke zelal da DYAyê.

Çavkanî wiha got: “Hêzên çekdar ên Îranê îşev jî bi temamî amade ne. Eger Amerîkayî bikevin nav tevgereke êrîşkar, dê careke din bi bersveke pir giran re rû bi rû bimîne. Îran dê vê carê li hedefên nû yên berjewendiyên vî rejîmê terorîst bixe.”

Îranê bi dron û mûşekan êrişî baregehan kir

Supaya Pasdaran a Îranê bi 12 mûşekên balîstîk êrişî Baregeha Asmanî ya Ezreqê ya li Urdinê kir.  Ji ber vê êrişê Kuweytê qada xwe ya asmanî ji geştan re girt. Her wiha Balyozxaneya Amerîkayê ya li Emmanê jî welatiyên xwe hişyar kirin.

Birêvebiriya Têkiliyên Giştî ya Supaya Pasdaran a Îranê daxuyaniyek da. Di daxuyaniyê de hat gotin ku wan wekî bersiva êrişên mûşekan ên artêşa Amerîkayê operasyoneke tund pêk aniye.

Artêşa Amerîkayê beriya niha êrişî havîngehekê, tesîseke berhemanînê, kampeke leşkerî ya li nêzîkî Kerec û Nezerabadê û baregeheke xwecihî ya Supaya Pasdaran a li Pêşwayê kiribû.

"Heta êrişên bisekinin operasyon dê bidomin"

Supaya Pasdaran eşkere kir ku wan bi 12 mûşekên balîstîk êrişî Baregeha Asmanî ya Ezreqê kiriye.

Di daxuyaniyê de hat destnîşankirin ku baregeha balafirên F-35, F-15 û F-16an û dezgehên girîng ên artêşa Amerîkayê hatine têkbirin. Hat îdiakirin ku gelek balafirên şer jî bûne hedefa êrişan. Dîsa hat ragihandin ku dê ev operasyonên wan heta sekinandina êrişên dijmin bidomin.

Piştî êrîşan, Balyozxaneya Amerîkayê ya li Urdinê bal kişand ser mûşek û dronên Îranê yên li asmanê welêt. Balyozxaneyê ji welatiyên xwe xwest ku li nav avahiyan bimînin yan jî herin cihên ewle.

Li aliyê din, Desteya Giştî ya Balafirvaniya Sivîl a Kuweytê qada asmanî ya welatê xwe bi awayekî demkî girt. Desteyê wekî sedem "êrîşên berdewam ên Îranê" nîşan dan.

Hat diyarkirin ku piştî nemana metirsiyan dê asman yekser were vekirin û hatin û çûna asmanî ji nû ve dest pê bike.

18 armancên Amerîkayê hatin lêdan

Supaya Pasdaran a Îranê da zanîn ku wan wekî bersiva êrişên Amerîkayê, li 18 armancên wan ên li herêmê xistiye. Birêvebiriya Têkiliyên Giştî ya Supaya Pasdaran da zanîn ku Amerîkayê êrişî çend deverên başûrê Îranê kiribû.

Wan jî wekî tolhildanê bi du pêlan êrişî baregehên leşkerî yên Amerîkayê kirine. Li gorî daxuyaniyê, Supaya Pasdaran bi van her du pêlan êrişî baregehên leşkerî yên bi navê Elî Salim, Şêx Îsa û Ehmed Cabir kiriye. Ev êrişên Supaya Pasdaran piştî êrîşên Amerîkayê pêk hatin.

Tengava Hurmizê hat girtin

^{Fotograf: CENTCOM}

Her weha Hêza Deryayî ya Supaya Pasdaran a Îranê ragihand ku wan li Tengava Hurmizê 2 keştî kirine armanc û li wan xistiye. Li gorî daxuyaniya Supaya Pasdaran a Îranê wan keştiyan dixwest bi awayekî neyasayî ji tengavê derbas bibin.

Di daxuyaniyê de li ser nasnameya keştiyan û zererên canî û madî ti agahiyên zêdetir nehatin belavkirin. Tenê hat destnîşankirin ku ew dê rê nedin ti "derbasbûnên neyasayî" yên li wê rêgeha avî ya stratejîk.

Hêza Deryayî ya Supaya Pasdaran a Îranê di daxuyaniyeke din de biryara girtina Tengava Hurmizê ya "heta demeke nediyar" eşkere kir. Supaya Pasdaran hişyarî da hemû keştiyan ku ji cihê xwe nelivin û got, "Nêzîkbûna li tengavê wekî hevkariya bi Amerîkayê re tê hesabkirin."

Her wiha di daxuyaniyê de hat xwestin ku ti keştî ji cihên xwe yên li Kendav û Deryaya Umanê nelivin.

CENTCOM: Li dijî hedefên Îranê êrişan dest pê kir

CENTCOMê ragihand ku êrîş birine ser gelek hedefên li hundirê Îranê û operasyona wan bi lêdana gelek deveran didome.

Piştî geşedanên herî dawî yên li Tengava Hurmizê û daxuyanîyên tund ên dualî, artêşa Amerîkayê operasyoneke leşkerî li dijî Îranê da destpêkirin. Li gorî daxuyaniya fermî ya  Hêzên Fermandariya Navendî ya Artêşa Amerîkayê (CENTCOM) operasyonê bi fermana rasterast a fermandarê giştî dest pê kiriye. Di daxuyaniyê de hat diyarkirin ku hêzên CENTCOMê li dijî gelek xal û hedefên cuda yên li Îranê dest bi êrîşên leşkerî kiriye.

U.S. Central Command forces began launching additional self-defense strikes today at 5:15 p.m. ET against multiple targets in Iran at the Commander in Chief’s direction. The strikes are in response to Iran’s unwarranted and continued aggression.

— U.S. Central Command (@CENTCOM) June 10, 2026

"Êrîş ji bo parasatinê ne"

Di daxuyaniyê de ragihan ku operasyon bi armanca parastinê pêk hatiye. Di daxuyaniyê de hat destnîşankirin ku ev êrîş wekî bersivekê li dijî polîtîkayên Îranê hatine kirin û wiha hate gotin: “Ev lêdan û êrîşên leşkerî, wekî bersivekê li dijî êrîşkariya bêheq û berdewam a Îranê pêk tên.”

Fermandariya Navendî ya Amerîkayê (CENTCOM) li ser mijarê daxuyaniyek da.

CENTCOMê di daxuyaniya xwe de anî zimên ku wan li dijî gelek armancên li Îranê dest bi "êrişên nû yên xweparastina meşrû" kiriye.

Li başûrê Îranê teqîn

Li gorî nûçeyên medyaya Îranê, li rojavayê wî welatî û li parêzgehên Fars û Hurmizganê pergalên parastina asmanî ketine dewrê. Hat ragihandin ku li deverên Mînab, Bender Ebas, Kîş, Sîrîk, Qeşim û Hengamê dengê teqînan hatiye bihîstin.

Televîzyona dewletê ya Îranê jî da zanîn ku li giravên Qeşim û Hengamê hinek cih bûne armanca êrişan. Her wiha li bajarê Bender Ebasê jî li pey hev dengê teqînan hatiye bihîstin.

“Em dê derbên gelekî giran li Îranê bixin”

Serokê Amerîkayê Donald Trump beriya êrişan peyamên tund dabûn Îranê.

Trump gotibû, "Em dê îro derbên gelekî giran li Îranê bixin. Dibe ku ez êrişî binesaziya Îranê bikim lê ez nikarim hûrgiliyan bidim we."

Trump anîbû zimên ku ew bi Îranê re peymaneke “bikêrhatî" dixwazin. Serokê Amerîkayê îdia kiribû ku birêvebiriya Tehranê dan û standinan dereng dixe û gotibû:

"Îranê qebûl kir ku nabe xwedî çekên atomê. Tekane tiştê ku divê ew bikin îmzekirina belgeyê ye."

Ji Pentagonê peyama êrişê

Wezîrê Parastinê yê Amerîkayê Pete Hegseth jî beriya êrişan daxuyaniyek dabû. Hegseth destnîşan kiribû ku ew dê navendên girîng ên li Îranê bikin armanc û gotibû. 

"Fermandariya Navendî ya Amerîkayê îşev dê mijûl be. Em dê navendên girîng ên li Îranê bikin armanc. Dê êriş bi hêz û zelal bin. Dê xizmeta berjewendiyên leşkerî yên Amerîkayê bike û pêgeha wê ya dîplomatîk xurt bike."

Li aliyê din, Balyozxaneya Amerîkayê ya li Bexdayê, welatiyên Amerîkî yên li Îraqê hişyar kirin. Balyozxaneyê ji wan xwest ku ji ber rûdanên dawî yên li herêmê baldar bin.

(AY)

*Çavkanî: Rûdaw, AA, Ajansa Welat

Xelat, di bin kategoriyên Wêje, Rêwîtiya Rewşenbîrî, Fotokêşî û Şahidiya Dema Me de tê dayîn. Zanyar û nivîskarên wekî Slavoj Zizek, Zygmunt Bauman, Richard Sennett, David Grossman, Zadie Smith û Annie Ernaux ev xelat wergirtin. 

Burhan Sönmez dê di 27ê Hezîranê de, roja merasîma xelatdayînê, biçe Lignano Sabbiadoro, Îtalyayê, da ku gotarekê li ser "Wateya Şahidbûna Dema Me" pêşkêş bike. 

Piştî ragihandina xelatê, Burhan Sönmez diyar kir ku ew vê xelatê “bi navên kesên ku ji bo azadî û aştiyê têkoşiyane, bi taybetî ji bo Dayikên Şemiyê” vedigire.

Endamê PENa Kurd, Bûrhan Sonmez bûye Serokê PENa Navnetewî

24 Îlon 2021

(AY)

D.K. ji Girtîgeha Sîncana Enqereyê ya ku lê girtî ye, bi rêya Pergala Deng û Dîmenî (SEGBİS) beşdarî danişîna li 2emîn Dadgeha Cezayê Giran a Mêrdînê bû. Parêzerê wî Rıdvan Kurt jî di danişînê de amade bû.

D.K.ê li Nisêbînê hatibû îşkencekirin ji girtîgehê birin nexweşxaneyê

26 Çile 2026

Danişîn piştî tespîtkirina nasnameyê dest pê kir. D.K. sûcdariyên li ser xwe red kirin û behsa îşkenceya ku lê hatiye kirin kir. D.K. diyar kir ku ew gilîdarê kesên îşkence lê kirine ye û daxwaza berdana xwe kir.

Parêzerê D.K., Rıdvan Kurt jî anî ziman ku hêmanên qanûnî yên sûcên hatine îdîakirin pêknehatine û daxwaza berdanê kir.

Dadgehê biryara xwe ya demkî aşkera kir û bi şertê qedexeya derketina derveyî welat û îmzayê, biryara berdana D.K. da.

Danişîna din wê di 29ê Îlonê de pêk were.

Edîtora bianetê Ayşegul Başarê Xelata Rojnamegeriyê a Metîn Goktepeyî wergirt

1 Nîsan 2026

“Derbarê alayê de tu pirs jê nehatine kirin”

Parêzerê D.K. Rıdvan Kurt, bi bianetê re axivî û got: “Niha rewşa wî ya tenduristiyê li gorî roja yekem çêtir e. Bi rêya SEGBİSê ji girtîgeha Enqereyê beşdarî danişînê bû.”

Kurt bi bîr xist ku derbarê D.K. de ji sê sûcan îdîaname hatiye amadekirin û axaftina xwe wiha domand:

“Ev sûc; endamtiya rêxistina terorê ya çekdarî, propagandaya rêxistinê û ketina herêma qedexe ya leşkerî ne. Di encama darizandina îro de, bi şertê qedexeya derketina derveyî welat û avêtina îmzeyê biryara berdana wî hat dan. Danişîna din wê di 29ê Îlonê de pêk were. Dadgehê bi biryara demkî ew berda, hêj wekî biryara dawî nedaye.

Ne di îdianameyê de, ne di qonaxa lêpirsînê û ne jî di qonaxa darizandinê de derbarê alayê de tu pirs jê nehatine kirin. Li ser alayê tu delîl yan jî tomareke kamerayê tune ye. Rewşeke wisa ji bo muwekîlê min qet çênebûye. Jixwe wî bixwe jî ev yek bi zimanekî zelal red kir. Di vê mijarê de tu pirs ji wî nehatin kirin."

(VC/AY)

Li gorî daneyên ku UCDPê di 9ê Hezîranê de weşandine; hejmara pevçûnên di navbera dewletan de di sala 2023an de 2 bû, lêbelê di sala 2025an de ev hejmar derketiye 8an. Ev rêje, ji sala 1946an vir ve ango ji dema ku saziyê dest bi berhevkirina daneyan kiriye asta herî bilind e ku hatiye tomarkirin. Di nav şerên ku wekî mînak hatine nîşandan de; şerê Rûsya-Ukraynayê, şerê Îran-Îsraîlê, pevçûna Hindistan-Pakîstanê û pevçûna Îsraîl-Sûriyeyê cih girtin.

Analîstê Bilind ê UCDPê Shawn Davies diyar kir ku ev zêdebûna di navbera dewletan de nîşan dide ku şerên navdewletî yên ku demeke dirêj kêm dihatin dîtin dîsa ketine rojevê. Li gorî nêrîna Davies, geşedanên salên dawî nîşana zêdebûna aloziyên navneteweyî û guherîna pergala ewlehiya cîhanî ye.

65 şerên çekdarî yên ku dewlet tê de alî ne

UCDPê tomar kiriye ku di dirêjahiya sala 2025an de, bi tevahî 65 pevçûnên çekdarî qewimîne ku dewlet di aliyekî yan jî di her du aliyên wan de cih girtine. Ev hejmar, ji sala 1946an vir ve wekî rêjeya herî bilind ket dîrokê.

Ji van pevçûnan 13 jê wekî 'şer' hatin pênasekirin. Li gorî pênaseya UCDPê; ji bo ku pevçûnek wekî şer were qebûlkirin, divê di nav salekê de ji ber wan pevçûnan herî kêm 1000 kesan jiyana xwe ji dest dabe. Ev 13 şerên ku di sala 2025an de qewimîne, ji sala 1992an vir ve hejmara herî bilind e ku hatiye tomarkirin.

Sala 2025an, ji sala 1994an vir ve sala herî bixwîn e

Li gorî daneyên UCDPê, di sala 2025an de di bûyerên tundkariya rêxistinbûyî de herî kêm 244 hezar û 600 kesan jiyana xwe ji dest daye. Ev daneyan nîşan didin ku sala 2025an, ji komkujiya Ruandayê ya sala 1994an vir ve, bûye sala duyemîn a herî bixwîn.

Di vê heyamê de tenê hejmara mirinên di sala 2022an de ji ya sala 2025an zêdetir bû. Di hejmara zêde ya mirinên sala 2022an de, bi giranî şer û pevçûnên li Etiyopya û Ukraynayê bandor kiribûn.

Analîsta Bilind a UCDPê û rêvebira projeyê Therese Pettersson diyar kir ku daneyên sala 2025an ne tenê zêdebûna hejmara şeran, her weha nîşan didin ku tundkariya kuştinê gihîştiye astên pir bilind. Petterssonê bal kişand ser wê yekê ku bi taybetî li Sûdanê, di tundkariya ku sivîlan dike armanc de zêdebûneke pir giran û tirsnak çêbûye.

Şerê herî zêde bû sedema mirinan yê Rûsya-Ukraynayê ye

Li gorî daneyên UCDPê, şerê Rûsya-Ukraynayê di sala 2025an de jî wekî şerê herî zêde bûye sedema mirinan. UCDPê tomar kiriye ku di vî şerî de di nav salekê de herî kêm 94 hezar û 700 kes mirine.

Ev hejmar, li seranserê cîhanê ji sedî 62ê hemû mirinên ku ji ber şer û pevçûnan çêbûne pêk tîne. Şerê Îsraîl-Hamasê û şerê li Sûdanê jî di nav şerên herî xwînewî ên salê de cih girtin.

Şerêm koman kêm bûne

Di şerên ku dewlet tê de alî ne zêde bûne û şer û pevçûnên di navbera komên ku ne dewlet in de kêm bûne.

Li gorî UCDPê, pevçûnên di navbera aktorên ne-dewletî de wek kartelên madeyên hişbir yên li Meksîkayê di sala 2025an de bûne sedema mirina nêzî 14 hezar û 500 kesan. Ev hejmar, ji sala 2013an vir ve asta herî kêm e ku hatiye tomarkirin.

Ji bo tevahiya raporê bitikîne

(NÖ/AY)

Di danişîna pencemîn de dozgeriyê nûçeyên ku rojnamegeran çêkiribûn wek sûc hesibandibû û bi tohmeta ku “endamên rêxistinê ne” xwestibû rojnameger werin cezakirin.

Derbarê 3 rojnamegeran de ji ber 126 nûçeyan doz hat vekirin

23 Gulan 2024

Danişîna dozê li 25emîn Dadgeha Cezaya Giran a Stenbolê hate lidarxistin. Parêzerên rojnamegeran di danişînê de amade bûn. Her sê rojnameger beşdarî danişînê nebûn.

Endam û rêveberên Komeleya Hiqûqê û Xebatên Medyayê (MLSA) û Komeleya Hiqûqnasên Ji Bo Azadiyê (OHD) danişînê şopandin.

Dozger, sê rojnameger bi daxwaza girtinê şand dadgehê

26 Nîsan 2024

"Ji ber xebatên rojnamegeriyê doz hatiye vekirin"

Danîş bi parastina parêzeran dest pê kir. Parêzeran diyar kirin ku Esra Solîn Dal û Mehmet Aslan û Erdogan Alayumat rojnamegerî dikin û gotin: “Ji ber nûçeyên tecrîda li ser birêz Abdullah Ocalan çêkirine doz hatiye vekirin. Hin nûçeyên ku di dosyeyê de hene tenê peyva ‘Abdullah Ocalan’ heye. Ji ber faliyetên rojnamegeriyê doz hatiye vekirin, em tehliyeya miwekîlên xwe dixwazin.”

Hejmara rojnamegerên ku hatine desteserkirin derket 9an

23 Nîsan 2024

Heyeta dadgehê paşê navber da danişînê û piştre biryara xwe eşkere kir. Dadgehê derbarê Esra Solîn Dal û Mehmet Aslan de biryara beraetê da û li rojnameger Erdogan Alayamût jî salek û 3 meh cezayê girtîgehê birî. Dadgehê hikûmxwarina ji bo Alayumat taloq kir.

Danişîna rojnameger Dal, Aslan û Alayûmat hat taloqkirin

6 Gulan 2025

(HA/AY)

Pêvajoya di navbera Kemal Kiliçdaroglu û Serokê Giştî yê hilbijartî yê CHPê Ozgur Ozel de, derbasî Meclîsê bû. Kiliçdaroglû bi biryara 'betalbûna mitleq' hatibû ser Serokatiya Giştî ya CHPê.

Endamên partiyê yên ku piştgiriya Kılıçdaroglu û Ozel dikin, ji saetên zû yên sibehê ve hatin ber deriyê Meclîsê. Di navbera her du aliyan de li ber deriyên ketinê yên Dîkmen û Çankayayê dem bi dem alozî derket.

Piştî Şaredarê Bajarê Mezin ê Enqereyê Mansur Yavaş daxuyaniyek da, Kemal Kiliçdaroglu, ji bo ku civîna komê li Navenda Giştî ya CHPê saet di 14:00an de li dar bixe, bang li partiyiyan kir.

_{Parlamenterên ku piştgiriya Ozel dikin, ji saetên sibehê ve di Salona Mezin a Komê de li bendê ne. (Fotograf: Mahmut Tanal/X)"}

12.20 | Ozel axivî

Ozel weha got, "Îro we li ber deriyê Meclîsê pêşî li darbeyê girt. Heger hûn nebûna, ew kesên ku sibeha Yekşemê saet 7an de mafê wan nîne di ber partiyê re jî derbas bibin, wê îro bihatana ber vî derî. Mîna mêvanên CHPê wê biketana hundir, wê dest deynîna ser civîna komê; û kursiyê ne didan serokê hilbijartî, wê bidan kesekî tayînkirî."

"Du deng tên: Yek jê kongre ye, yek jê desthilatdarî ye. Pêşî em ê kongreyê bikin, paşê em ê ber bi desthilatdariyê ve bimeşin. Ez bi we hemûyan serbilind im. Ez spasiya we hemûyan dikim. Ez dixwazim hûn bi gotinên hêviyê bimeşin, ne bi hêrsê. Bizanibin ku ez tu carî ji meşa îktîdarê tawîzê nadim û em ê tu carî we şermizar nekin.

10.50 | Kiliçdaroglu dê beşdarî civînê nabe 

Li gorî nûçeya Sozcuyê, hat zanîn ku Serokê Giştî yê berê yê CHPê Kemal Kılıçdaroglu biryar daye ku dê beşdarî Civîna Koma CHPê ya ku dihate plankirin li Meclîsê were darxistin, nebe. Tê çaverêkirin ku Kılıçdaroglu di demeke nêz de derbarê mijarê de nirxandinekê bike. Parlamenterên nêzî Kemal Kiliçdaroglu li Meclîsê civînekê li dar dixin. Endamên Desteya Rêveberiya Navendî (MYK) û endamên Desteya Dîsîplînê ya Bilind (YDK) jî tevlî civînê bûn. Nirxandina li ser rewşa dawî berdewam dike. Şêwirmendê Çapemeniyê yê Kılıçdaroglu, Atakan Sönmez got: "Biryarek ku dibêje civîna komê hatiye betalkirin tune ye. Hevdîtin û muzakere berdewam dikin."

Kılıçdaroğlu li ser hesabê xwe yê Xê Mansur Yavaş etîket kir û ev daxuyanî da:

"Min di salonên dadgehê de jî gotibû, îro ez li vir careke din radigihînim: Divê ew kesên ku çavdêriya serhildana gel a giştî dikin û dixwazin zarokên vê partiyê bikin dijminên hev, bizanibin ku; em ê tu carî rê nedin van armancên qirêj! Hewldanên derxistina tevliheviya navxweyî, tenê rê ji bo kesên ku heweskarên destwerdana derve ne xweş dike. Em ê vê lîstikê xira bikin! Niha ne dema şer e, dema mil bide milê hev e. Ez hemû rêhevalên xwe û ewladên vê çinarê ya kokdar vedixwînim aramî û aqilmendiyê. Îro roja xwedîderketina li korta bav û kalan (baba ocağı) e! Ez bang li hemû endamên partiya me û her welatiyekî ku dilê wî ji bo vê welatî lê dide dikim ku, saet di 14.00an de ji bo ku em mil bi mil civîneke komê li dar bixin, werin Navenda Giştî ya Partiya Gel a Komarî (CHP). Em yek in û bi hev re ne."

10.40 | Ji ber ewlehiyê qedexeya serdanê 

Serokatiya Meclîsê, qelebalixî û rîska ewlehiyê ya beriya civîna komê ya CHPê wekî hincet nîşan da û ketina serdankerên ji derve da sekinandin. Di agahdarkirina ku hat kirin de hat diyarkirin ku ji ber rîska ewlehiyê ya li ber deriyên Meclîsê, guhdarvan nayên girtinê ji bo civînê.

10.10 | Ozgur Ozel gihîşt Meclîsê 

Serokê Giştî yê CHPê Ozgur Ozel, ji bo ku di civîna komê de biaxive çû Meclîsê.  Dema li salonê amadehî dihat kirin, tevlîbûna qelebalix a piştgiran bal kişand.

09.15 | Parlamenterên nêzî Ozel ketin salonê 

Parlamenterên nêzî Ozgur Ozel ketin salona ku wê Civîna Koma CHPê lê were darxistin. Di heman saetan de parlamenterên partiyên cuda yên ku ji bo civînên komên xwe li Meclîsê bûn jî li wir bûn. Serokê CHPê yê Bajêr ê Stenbolê Ozgur Çelik jî hat salona civînê.

Özgür Özel'i destekleyen milletvekilleri grup salonunda toplandı / TBMM #Canlı https://t.co/IOaTu6Imjv

— ANKA Haber Ajansı (@ankahabera) June 9, 2026

08.50 | Li derdora Meclîsê ewlehiya û alozî 

Ji saetên sibehê ve li derdora Deriyê Dîkmenê yê Meclîsê qelebalixiyeke mezin çêbû. Komên ku piştgiriya Kılıçdaroglu û Ozel dikin rûbirû hatin û dem bi dem nîqaşên devkî qewimîn. Hêzên ewlehiyê li herêmê tedbîr girtin û derdora Meclîsê ji aliyê wesayîtên polîsan ve hat dorpêçkirin. Di dema ku aloziya di navbera aliyan de gur dibû, sloganên dijhev hatin avêtin. Hat dîtin ku li hinek cihan şûşeyên avê hatin avêtin û mudaxeleyên fîzîkî yên kurt-demî pêk hatin.

(EMK/AY)

Dîmenên pisîkan ên ku hatine parvekirin û serlêdanên welatiyan, îdiayên bi vî rengî derdixe pêş ku pisîk an bi jehrîkirinê an jî bi lêdanê hatine kuştin. 

Eren bi bîr xist ku li gorî xalên Qanûna Parastina Ajalana a bi hejmar 5199an û Qanûna Cezayê Tirk (TCK), “kuştina bi qestî ya ajalên bêxwedî” sûc e. Eren destnîşan kir ku divê berpirsiyar werin tespîtkirin û bûyer bi hemû aliyên xwe ve were ronîkirin.

(TY/AY)

Hat zanîn ku bûyer li înşaeteke li navenda bajêr pêk hatiye. Lê belê têkildarî şert û mercên xebitandina Kaya û derbarê bûyerê de bê ka lêpirsîneke îdarî ango edlî hatiye destpêkirin an na, ti agahî bi dest neketin.

Cenazeyê Kaya ji bo karûbarên otopsiyê rakirin nexweşxaneya dewletê. Tê çaverêkirin ku piştî otopsiyê, cenazeyê wî bişînin gundê wî Ortadîreka Bazîdê.

Meclîsa Tenduristiya Karkeran û Ewlehiya Kar (İSİG), bûyer li ser hesabê xwe yê Xê ragihand.

(NÖ/AY)

Çalakî dê di 10ê Hezîranê roja Çarşemê, di saet 19:00an de li Qada Tunelê ya Taksîmê were darxistin.

“Rojnamegerî ne sûc e”

Di bangawaziyê de bal kişandin ser rewşa kedkarên ETHAyê Pinar, Nadiye, Elif û Muslum ku piştî operasyonên 3ê Sibatê yên li dijî Partiya Sosyalîst a Bindestan (ESP) hatibûn girtin. Di daxuyaniyê de hat diyarkirin ku tevî di ser girtina wan de nêzî 5 meh derbas bûne jî, derbarê hinek navan de hê jî îdianame nehatiye amadekirin.

Di daxuyaniyê de hat destnîşankirin ku rojnameger tenê ji ber ku nûçe çêkirine di girtîgehê de ne û weha hat gotin: "Rojnamegerî ne sûc e."

"Azadiya çapemeniyê di hedefê de ye"

Di metnê de hat destnîşankirin ku girtina rojnamevanan ne tenê binpêkirina mafên kesane ye, di heman demê de destwerdanek e li ser mafê agahdarkirin û gihîştina nûçeyan a civakê. Her wiha hat xwestin ku dawî li zextên li ser azadiya çapemeniyê bên anîn.

Bangawazî

Kedkarên çapemeniya azad; bang li hemû rêxistinên rojnamevanan, sazî û dezgehên ked û pîşeyê, rêxistinên girseyî yên demokratîk û kedkarên çapemeniyê kirin ku piştgiriyê bidin çalakiyê.

Di bangawaziya ku hat kirin de ev daxwaz derketin pêş:

• Serbestberdana rojnamevanên girtî

• Bidawîbûna zextên li ser azadiya çapemeniyê

• Azadbûna kedkarên ETHAyê Pinar, Nadiye, Elif û Muslum

• Serbestberdana hemû rojnamevanên girtî

(EMK/AY)

Înîsiyatîfa Dayikên Aştiyê ya Stenbolê giliyê Rahmî Koç kirin. Dayikan diyar kirin ku Rahmî Koç lêborîn xwest lê ji Kurdan nexwest û wiha gotin: “Heta ku ji jinên Kurdan lêborîn neyê xwestin em lêborînê qebûl nakin.”

Rahmî Koç bi nêrîneke nijadperest heqaret li jinên Kurd kir

6 Hezîran 2026

Piştî gilîkirinê dayikan li pêşiya Edliyeya Stenbolê ya Çaglayanê daxuyanî dan. Endamên Şaxa Komeleya Hiqûqnasên Ji Bo Azadiyê ya Stenbolê, rêveberên DEM Partî û HDKê ya Stenbolê û gelek welatî tev li daxuyaniyê bûn.

“Divê Rahmî Koç bê cezakirin”

Dayika Aştiyê Bedîa Gokoz diyar kir ku îro ew li dijî heqareta Rahmî Koç li vir in û wiha got: 

“Rahmî Koç lêborîn xwest lê ji Kurdan nexwest. Dema heqaret kir heqaret li Kurdan kir lê di lêborînê de behsa Kurdan nekir. Heta ku ji jinên Kurd lêborîn neyê xwestin em lêborîna wî qebûl nakin. Em dayik in û serbilind in. Em bi tundî Rahmî Koç şermezar dikin. Çi ceza heq dike divê lê bê birîn. Em bi laçikê xwe yê spî li vir in. Bila gelê Kurd fîrmayên Koçê boykot bikin.”

Lêpirsîn hat destpêkirin: Rahmî Koç lêborîn xwest

6 Hezîran 2026

“Jin herdem li ser piyan in”

Dayika bi navê Ayten Toprak jî anî ziman ku ew wê heqaretê qebûl nakin û wiha axivî: 

“Dema heqaret hate kirin ew ê li wir keniyan jî divê lêborînê bixwazin. Ew kesên ku li dijî vê gotinê nesekinîne şermezar dikin. Em wekî jin vê heqaretê qebûl nakin. Em bi salan e bi rûmet dijîn. Jin herdem li ser piyan in.”

Daxuyaniya dayikan bi dirûşma ‘Jin Jiyan Azadî’ bi dawî bû.

(AY)

“Xewnên Di Hundirê Min De” ji bo min tenê berhevokeke helbestan nîne. Ev pirtûk parçeyek ji jiyana min, ji hestên min, ji xewnên min û ji êşên ku min di nav jiyanê de hîs kirine ye. Min van helbestan ne wek kesek ku tenê dixwaze nivîsê çêbike nivîsandin; min wan wek mirovekî ku di nav civakê de dijî, dihîse, diêşe û hêvî dike nivîsandin. Her rêzek ji van helbestan şopeke derûnîya min e. Her peyv jî dengê hestekê ye ku demekê di hundirê min de bêdeng ma.

Dema ku min dest bi nivîsandina van helbestan kir, min xwest ku cîhana hundirîn a mirovan bi awayekî rast û bê maske bidim xuyanî. Ji ber vê yekê zimanê min sade ye, lê hestên di nav wan de gelek kûr in. Ez bawer dikim ku carinan peyvên hêsan dikarin ji sed helbestên giran bandortir bin. Ji ber vê yekê min hestên xwe wekî ku hene nivîsand. Min tenê ne xewnên xwe, lê xewnên gelek mirovan jî nivîsandin.

Di gelek helbestên min de tenêtî cihê girîng digire. Ji ber ku mirovên vê serdemê her çiqas di nav mirovan de bijîn jî, gelek caran di hundirê xwe de tenê ne. Min jî gelek caran ev hest di dilê xwe de hîs kir. Ji ber vê yekê min ev helbest nivîsandin:

“Lê ez, di dilê min de bêdengî heye.…

Di nav şênîyê de tenê ez û tenêtî heye.”

Van rêzan de ez tenê tenêtiya xwe ne, tenêtiya mirovekî ku di nav girseyan de jî xwe wenda dike vedibêjim. Carinan mirov bi qasî ku bi cîhanê re diaxive, ewqas jî di hundirê xwe de bêdeng dibe. Min  xwest ku xwendevan dema van helbestan dixwîne, xwe di nav wan hestan de bibîne.

Evîn jî di helbestên min de gelek cih digire. Lê ev evîn tenê evîna du kesane. Carinan ew evîna jiyanê ye, carinan evîna mirovan e, carinan jî hêviya ku mirov li hember tarîtiyê diparêze. Ji ber vê yekê min evîn wek agir, wek ronahî û wek hêz xêz kir:

“Agirê evînê di hundirê min de dişewite…”

“Bi evînê dişewitim.”

Di helbesta “Roj û Heyv” de jî min bi awayekî sembolîk evîna ku qet nabe, lê qet jî namire vegot:

“Evîna Roj û Heyvê,

Çîroka herî xweş.”

Ji bo min evîn carinan agirê ku mirov dişewitîne , lê di heman demê de ew hêza ku mirov zindî dihêle jî ye.

Di van helbestan de min tenê cîhana xwe ya hundirîn nenivîsî. Min êşên civakê jî nivîsandin. Ji ber ku ez bawer dikim ku nivîskar nikare ji êşên mirovan dûr bimîne. Zarokên ku di kolanan de dicemidin, mirovên bêdeng, bindest û kesên ku hatine birîndar kirin her tim li ser hişê min bûn. Di helbestekê de min zarokên kolanan wusa nivîsand:

“Zarokên kolanan dicemidin,

Li hêviya jiyanê digerin.”

Ev rêz tenê behsa sarbûna zarokekî nake; ew bêdadiya civakê jî vedibêje. Her zarokek ku di kolanan de dişewite an dicemide, birîneke mirovatî ye.

Di helbestên min de berxwedan û hêvî jî gelek girîng in. Her çend gelek caran min li ser êş û xemgîniyê nivîsandibijî, min hêvî qet nekuşt. Ji ber ku ez bawer dikim ku mirov bê hêvî nikare bijî. Di helbesta li ser êşkenceyê de min nivîsand:

“Hêvî tu carî dev zarok bernade.”

Ji bo min hêvî hêza herî mezin a mirovan e. Dema ku her tişt diqede jî, hêvî dikare mirov dîsa rabike.

Nasnameya Kurdî û zimanê dayikê jî di van helbestan de cihê taybet digire. Min bi Kurdî nivîsand ji ber ku ez bi vî zimanî dihîsim, diêşim û xewn dibînim. Ji bo min Kurdî tenê serişteya axaftinê nîne; ew bîra dîrokê, dengê dayikan û ruhê welatekî ye jî. Di helbesta “Ez Kurd im” de min hestên xwe wusa anîn ziman:

“Ez Kurd im, mohra min li dîrokê ketiye.”

“Stranên min bi zimanê dayikê têne gotin.”

Ev rêz ji bo min tenê helbest nîne; ew daxwaza hebûnê ye. Her zimanek ku dijî, bîra gelê xwe jî zindî dihêle.

Di gelek helbestan de min li ser windabûnê, demê, mirinê û lêgerîna xwe nivîsî. Ji ber ku mirov di vê jiyanê de carinan xwe wenda dike û dîsa li pey xwe digere. Ez jî gelek caran di nav xewn, bîranîn û bêdengiyan de li xwe geriyam. Lê her çend tarî gelek be jî, min her dem deriyek ji ronahiyê re vekirî hişt. Ji ber vê yekê min nivîsand:

“Ji bo min,

Gelek tişt ji sifirê dest pê kir.”

Ji bo min destpêkirina ji nû ve, têkoşîna mirovekî ye ku her çend bikeve jî dîsa radibe.

Di dawiyê de, “Xewnên Di Hundirê Min De” dengê derûnîya min e. Di van helbestan de gelek hêsir, gelek hêvî, gelek tenêtî û gelek evîn heye. Min xwest ku her kesê ku van helbestan bixwîne, parçeyek ji xwe di nav wan de bibine,ger xwendevan dema van helbestan bixwîne hestekê di dilê xwe de hîs bike, ez ê bawer bikim ku peyvên min gihîştine cihê xwe. Ji ber ku helbest ji bo min ne tenê huner e; helbest awayê ku dil diaxive ye.

(AÖ/AY)

Rêveberiya Tehranê ragihand ku dê bersiva êrîşan were dayîn û li dijî Îsraîlê dest bi avêtina fuzeyên balîstîk kir. Bi vê yekê re, agirbesta DYA-Îranê ya ku di 7ê Nîsanê de hatibû ragihandin, bi awayekî fîlî rawestiya.

Îranê bi muşekan êrişî baregehên DYAyê yên li Kuweytê kir

3 Hezîran 2026

Ji ber fuzeyên ku di saetên şevê de ji aliyê Îranê ve di sê pêlan de hatin avêtin, li gelek bajarên li bakurê Îsraîlê sîren hatin lêdan. Hat ragihandin ku ji Îranê ber bi Îsraîlê ve nêzî 10 muşek hatine avêtin. Li hemberî vê yekê, artêşa Îsraîlê ragihand ku wan herêmên rojava û navîn ên Îranê kirin armanc. Tehranê jî daxuyand ku wan bi pêleke nû ya mûşekan bersiva vê êrîşê daye.

Artêşa Îsraîlê tevî agirbestê Lubnan bombebaran kir: Gelek kes mirin

9 Nîsan 2026

Artêşa Îranê: “Êrîşên li ser Libnanê rawestînin”

Baregaha Navendî ya Hatemul Enbiya ku yekîneya birêvebirina şer a Hêzên Çekdar ên Îranê ye, piştî êrîşên mûşekan ên li ser Îsraîlê daxuyaniyek belav kir.

Di daxuyaniyê de hat destnîşankirin ku Îsraîlê bi piştgiriya DYAyê, bi êrîşên li ser başûrê Libnanê û herêma Dahiyeyê ya Beyrûta paytext, agirbest gelek caran binpê kiriye; her wiha hat bîr xistin ku Îranê berê hişyarî dabû ku eger êrîş neyên rawestandin dê bersivê bidin.

Artêşa Îsraîlê tevî agirbestê Lubnan bombebaran kir: Gelek kes mirin

9 Nîsan 2026

Di daxuyaniyê de hat gotin ku Îsraîlê li Libnanê bi bikaranîna çekên qedekirî ku di nav de bombeyên fosforê jî hene, tawanên şer pêk anîne û her weha cih dan van gotinan:

“Divê artêşa siyonîst êrîşên xwe yên li ser başûrê Libnanê û herêmên li derdora bajêr rawestîne. Heke êrîşên xwe yên li ser vê herêmê berfireh bike yan jî bersiva çalakiyên Îranê bide, dê li dijî rejimê û piştgirên wê êrîşên hîn wêranker werin kirin.”

Ji Îsraîlê li dijî Îranê êrîşên esmanî

Di daxuyaniya nivîskî ya artêşa Îsraîlê de weha hat gotin: 'Berî demekê, Hêzên Esmanî yên Îsraîlê êrîş birin ser armancên leşkerî yên rejîma Îranê ku li rojava û navenda Îranê ne.”

Hat destnîşankirin ku hûrgiliyên derbarê êrîşan de dê piştre werin eşkere kirin.

Li aliyê din, televizyona dewletê ya Îranê ragihand ku li Tehrana paytext û li bajarên Îsfahan û Tebrizê dengê teqînan hatiye bihîstin.

Li gorî Ajansa Nûçeyan a Mehrê ya ku navenda wê li Tehranê ye, Cîgirê Waliyê Xuzistanê Welîyullah Heyatî derbarê êrîşê de agahî dan.

Artêşa Pasdarên Îranê: Me li baregeha hewayî ya DYAyê da

28 Gulan 2026

Heyatî got: “Berî demekê, Şirketa Petrokîmyayê ya Karûnê ya li Mahşehrê, ji aliyê dijminê siyonîst ve rûbirûyê êrîşeke esmanî bû. Ji ber lêketina cebilxaneyên hatine avêtin, hinek beşên vê saziya pîşesaziyê zirar dîtin.”

Rayedarê Îranî diyar kir ku li gorî tespîtên destpêkê di êrîşê de ti windahiyên canî yan jî birîndar nîn in û da zanîn ku agahiyên derbarê mezinahiya zirar û windahiyên de dê piştre werin ragihandin.

Trump bang li Îranê kir: “Vegere ser maseyê"

Li gorî nûçegihanê Fox Newsê, Serokê DYAyê Donald Trump derbarê êrîşa Îsraîlê ya li ser Beyrûta paytext de nirxandina “Ez ji vê yekê ne kêfxweş im” kir.

Trump destnîşan kir ku êrîşên muşekan ên Îranê yên li dijî Îsraîlê “bi ti awayî alîkariyê nade” muzakereyên ku berdewam dikin û bang li Îranê kir ku “vegere” ser maseya lihevkirinê.

DYAyê bîlançoya şerê li Îranê eşkere kir

10 Nîsan 2026

Trump weha got, “Pêşniyara min ji bo Îranê ev e: We muşekên xwe avêtin, ev bes e. Vegerin ser maseyê û peymanekê çêbikin.”

Trump di daxuyaniyeke lezgîn de ku ji bo Axiosê da jî diyar kir ku ew ber bi peymana dawî ya ligel Îranê ve diçin û got: “Ev dê bibe peymaneke baş. Ez naxwazim ku ev pêvajo ji ber tiştên ku niha diqewimin xira bibe.”

Trump her wiha got: “Ez ê hinekî din li Bîbî (Netanyahu) bigerim û jê re bibêjim ku bersivê nede. Her du aliyan jî tiştê li ser milê xwe kirin. Îsraîlê êrîşa xwe pêk anî, Îranê jî êrîşa xwe kir. Hewcedariya me bi yeke nû nîn e.”

(AY)

Konferans ji aliyê Lijneya Rêveberiyên Herêmî yên Demokratîk a Partiya Wekhevî û Demokrasiyê ya Gelan (DEM Partî) ve li Navenda Kongreyê ya ÇandAmedê bi dirûşma 'Komûn şaredarî ye, şaredarî komûn e' hat lidarxistin. Di konferansê de  peyama Rêberê PKKê Abdullah Ocalan jî hat xwendin.

Her weha peyama bi zaravayê Kurmancî Hevşaredara Bajarê Mezin a Mêrdîn Devrîm Demîr xwend.

Peyama Rêberê Gelê Kurd Abdullah Ocalan a ji Konferansê re şandiye bi vî rengî ye:

“Ji bo hemû delegasyon û beşdarên Konferansa Rêveberiyên Herêmî yên Partiya DEMê;

Di beşeke mezin a dîrokê de, di civakê de diyardeya rêveberiyê li ser bingeha herêmî û xwecihiyê; bi gotineke din, li ser bingeha xweberêvebirinê ava bûbû. Heta di kevneşopiya dewletê de jî bi giranî rêveberiyên herêmî qaîde bûn, desthilatdariya navendî jî îstîsna bû. Hiqûqa derbasdar, hiqûqa herêmî bû. Ev kevneşopî, ji aliyê modela netew-dewletê ya navendîparêz a homojen-yekparêz-hişk a modernîteya kapîtalîst a du sed salên dawiyê ve hat xerakirin. Çavkaniya bingehîn a hemû pirsgirêk û xetimandinan jî, ferzkirina vê modelê û li dinyayê kiraskirina wê bû.

Bi her du şerên cîhanê re, hemû cîhan û bi taybetî jî welatên Ewropayê yên ku ev zihniyet afirandin, êşên ku ji faşîzmê derketin bi awayekî xedar jiyan û hîn jî dijîn. Ji salên 1950yî û vir ve hiqûqa herêmî, netewe û çandê, her çend bi sînor be jî, ji nû ve hat pênasekirin û derbasî qanûnên bingehîn ên demokratîk bûn. ‘Şertê Xweseriya Rêveberiyên Herêmî’ ya ku welatên Yekîtiya Ewropayê pejirandine, berdewamiya vê pêvajoyê ye. Vegera li demokrasiya herêmî bûye xelasiya welatan û bêhndana civakan.

Li Rojhilata Navîn ku rola Tirkiyeyê tê de sereke ye, heke şansê îfadeya demokratîk ji tiştên herêmî û herêmparêz re bê naskirin, dê piranîya pirsgirêkan bi awayekî hêsantir bên çareserkirin. Bi taybetî rakirina şerha li ser demokrasiya herêmî dikare Tirkiyeyê di sedsala duyemîn de li herêmê bihêz bike. Ji bo çareseriya demokratîk; avabûna ji nû ve hem ji bo civakan hem jî ji bo dewletan şert e. Herikîna giştî û hewcedariya serdemê jî bi kêmkirina navendîparêziyê û zêdekirina tiştên herêmî ve girêdayî ye. Ajotin û berxwedana li dijî herikînê; krîza siyasî, aborî û ekolojîk a heyî kûrtir dike. Jixwe sedsalek bi vî rengî ji dest çûye û her kesî pê winda kiriye.

Divê mirov nekeve nav wê şaşiyê ku li bendê be da ku pergalên navendîparêz ên antîdemokratîk bixweber biguherin. Têkoşîna rêxistinkirî û domdar ya pêkhateyên çandî û herêmî yên demokratîk, di lezkirina guhertinan de diyarker bûye. Demokrasiya herêmî û qanûnên bingehîn ên demokratîk jî di encama têkoşînên bi vî rengî de hatine pêşxistin.

Formula ‘demokrasiya herêmî û makezagona demokratîk’, di heman demê de formula çareseriya aştiyane û demokratîk a pirsgirêka Kurd e. Şahdemara entegrasyona demokratîk a ku em di Pêvajoya Aştî û Civaka Demokratîk de hewl didin pêş bixin jî demokrasiya herêmî ye. Entegrasyona demokratîk tenê bi demokrasiya herêmî dikare wateya xwe bibîne. Çavkaniya polîtîkaya qeyiman a ku salên dawî tê sepandin jî tunebûna demokrasiya herêmî ye. Li welatekî ku demokrasî tê de bi hêsanî dikare bê înkarkirin, tu pirsgirêk nayên çareserkirin û jixwe li ber çavan e ku nehatine çareserkirin jî.

Pirsgirêka Kurd di asta rêveberiya herêmî de gihîştiye qonaxa çareseriyê. Ne tenê di çarçoveya pirsgirêka Kurd de, ji bo tevahiya Tirkiyeyê rêya derbaskirina pirsgirêkên heyî yên rêveberiyên herêmî, di ser demokrasiya herêmî ya bihêz re derbas dibe. Demokrasiya herêmî ya ku di bin ewlehiya hiqûqê de ye, formula çareseriyê ya herî rasteqîn û yekane ye. Ji bo Sûriye, Iraq û Îranê jî tiştê pêwîst, sepandina tam û bêkêmasî ya demokrasiya herêmî ye. Jehrkuja hemû neyinîyan, siyaseta demokratîk û demokrasiya herêmî ye. Gihîştina civaka demokratîk tenê bi vî rengî mumkin e.

Di pêşxistina demokrasiya herêmî de rola rêveberiyên herêmî diyarker û pêşeng e. Pêngava yekem a demokrasiyê jî û a komunên demokratîk jî herêm e. Pêşxistina şaredariya gel a komunal û demokratîk, li ser vê rêyê rênîşander e. Ji bo vê yekê, divê ne li ser bingeha navend, desthilatdarî û yekdesthilatdariyê, li ser bingeha gel modelên alternatîf ên civakî, aborî û ekolojîk bên pêşxistin. Sermayeya herî mezin a rêveberiyên herêmî gel e; heke keda gel bibe yek, tu pirsgirêka ku mirov nikaribe çareser bike nîne.

Divê nêzîkatiya şaredariya demokratîk bê pêşxistin. Tevgera şaredariya demokratîk, wekî toreke berfireh a civakî, ji komunên gund û taxan bigire heya kooperatîfan, ji rêxistinên civaka sivîl heya saziyên mafên mirovan, ji têkoşîna azadiya jinê heya parêzvanên mafên zarok û heywanan, ji ciwanan heya ekolojîstan, divê li her derê rêxistinbûna civaka demokratîk ava bike. Di serî de jin, divê giranî li ser xebatên zarok, ciwan, perwerde, ziman, çand, huner, tenduristî, aborî û ekolojiyê bê dayîn. Qadên hilberînê divê bên zêdekirin û ji bo bêkariya ku roj bi roj mezin dibe bibe çareserî. Di pêşengiya jinan de divê qadên nû yên jiyanê bên honandin.

Divê tevlîbûna gel a ji bo rêveberiyê û daxilkirina gel a di nav hemû biryaran de esas bê girtin. Konseyên Bajêr û Meclisên Bajêr bên avakirin; welatî dikarin li vir bicivin, her cûre pirsgirêkên xwe yên aborî û civakî nîqaş bikin û biryaran bigirin. Heke şaredariya gel a demokratîk bê pêşxistin, gel dê xwedî li şaredariya xwe derkeve; bi vî rengî, nêzîkatiyên antîdemokratîk ên wekî tayînkirina qeyûman jî nikarin bi hêsanî pêş bikevin. Şaredarî ne dewletperestiya piçûk e. Lê pergala ku tê sepandin dewleta mîkro ye. Hem ji aliyê felsefî hem jî ji aliyê pratîkî ve divê mirov ji vê ramanê rizgar bibe. Şaredarî ne dewleteke mîkro ne, komun in. Li Ewropayê bingeha şaredariyê komun e. Li cem Kurdan jî ‘kom bûn’ e; koka wê xwe dispêre hezar sal berê û ji van axan heya Ewropayê belav dibe.

Dewlet makro difikire û nêzîk dibe, komun jî çareseriyên mîkro dibîne; di navbera her duyan de diyalog, muzakere û pêşbirkek çêdibe lê pevçûn çênabe. Bi vî rengî civaka sivîl dibe xwedî fonksiyon û vediguhere saziyên çandî, civakî û aborî yên rastîn. Divê di şaredariyan de ku zemin û derfeta van hemûyan lê heye ruhê komunê bê pêşxistin û hemû xebat bi vî ruhî bên meşandin. Tenê nîqaşkirin ne bes e, êdî dema avakirin û bicihanînê ye.

Me di Manîfestoya Aştî û Civaka Demokratîk de li şûna çînê komun bi cih kir, nîqaşên xurt hatin meşandin. Em ne çînê û ne jî dewletê înkar dikin. Lê dewlet wekî girêkekê mezin dibe. Senteza me ya dewlet û komunê, li şerên bêwate yên cemidî yên ku dibin sedema aloziyên mezin û ji bo îdealîzekirina zêde ya çînparêziyê wek bersivekê pêş dikeve. Em vê yekê her ku diçe nermtir dikin. Jehrkuja vê, veguherandina têkiliya komun û dewletê ya ber bi têkoşîn û pêşbirkeke demokratîk ve ye. Tiştê ku vê dawiyê li Sûriyeyê tê xwestin ku bê kirin, ji vî aliyî ve girîng e; li Iraqê jî divê ev yek bê bicihanîn. Hilbijartina waliyekî Tirkmen li Kerkûkê mînak e; Tirkmen li vir ne dewleteke mîkro ne, dikarin bibin komuneke ku naverokê ew bixwe diyar dikin.

Şaredarî divê bi hişmendî û girîngiya demokrasiya herêmî bên birêvebirin; şaredarî divê bi hişê kirtasiyegerî yê piçûk neyên birêvebirin. Ji paqijiyê heya hilberîna erzan, ji perwerdeyê heya tenduristiyê, ji çûnûhatê heya ekolojiyê, ji hemû hewcedariyên bajaran re bi nêzîkatiya komunê çareserî dikarin bên dîtin. Bes mirov bi nêzîkatiya “şaredarî komun in” tevbigere û tiştê pêwîst pêk bîne.

Di Pêvajoya Aştî û Civaka Demokratîk de serkeftina di rêveberiyên herêmî û şaredariyan de dê bibe sedema geşedanên nû; dê hêzeke zêdetir bide rewş û zemîna muzakereya demokratîk. Bi cidiyeta ku dê vê pêvajoyê pêş bixe, ez ji bo her kesê ku di xebatên pratîkkirina şaredariya gelparêz a demokratîk de cih digire serkeftinê dixwazim. Ez hêvî dikim ku Konferansa Rêveberiyên Herêmî jî bi serkeftî derbas bibe, silav û hezkirinên xwe yên bêdawî pêşkêş dikim.

24.05.2026
Abdullah OCALAN
Girava Îmraliyê”

(AY)

Li gorî daxuyaniya Saziya Lêkolînên Jeolojîk a Amerîkayê (USGS), 26 kîlometre li başûrê rojavayê navçeya Kablalanê ya li herêma Soccsksargen a ser bi bajarê Saranganî, erdhejeke bi mezinahiya 7,8an hat tomarkirin.

Li gorî daneyên destpêkê, di erdheja bi mezinahiya 7,8an de ku li herêma Mindanao ya li başûrê Filipînan qewimî, 4 kes mirine û zêdetirî 200 kesan jî birîndar bûn.

USGSê ragihand ku erdhej 55,2 kîlometre di bin erdê de çêbûye.

Piştî erdhejê, di navbera mezinahiya 4,6 û 6,5an de 10 erdhejên piçûk hatin tomarkirin û li herêmê û welatên derdorê li ser rîska tsunamiyê hişyarî hatin kirin.

Hişyariya Tsunamiyê

Piştî erdhejê, Dîrektorê Enstîtuya Volkanolojî û Sîsmolojî ya Filipînan Teresito Bacolcol ji ajansa Associated Press (AP) re axivî û diyar kir ku li bajarên Sultan Kudarat û Saranganî, ji aliyê stasyonên çavdêriya tsunamiyê yên li ser hişkatiyê ve pêlên bi bilindahiya metreyekê hatine tespîtkirin.

Rêveberiya Meteorolojiyê ya Malezyayê jî ji bo bajarê Sabahê ya li girava Borneoyê hişyariya tsunamiyê da.

Li Filipînan ku li ser xeta erdhej û volkanê ya ku wekî "Kembera Agirîn a Pasîfîkê" tê binavkirin cih digire, erdhejên mezin gelek caran diqewimin.

(Mİ/AY)