Li gorî nûçeya Ajansa Mezopotamyayê keça Mûsa Anter, Rahşan Yorozlu, bi rêya parêzerê xwe Bişar Abdî Alinak serlêdan kir û xwest ku doza ku di 21ê Îlona 2022an de bi hinceta "demborîyê" hatibû girtin, ji nû ve bê vekirin.

Mûsa Anter hat yadkirin

20 Îlon 2016

Di daxwaznameya serlêdanê de hat xwestin ku lêkolîn û lêpirsînên kêm ên di pêvajoya lêpirsîn û darizandina dozê de bên temamkirin, delîlên fîzîkî yên di naveroka dosyayê de bi rêbazên zanistî yên edlî û krîmînal ên rojane ji nû ve werin nirxandin û rastiya madî bi hemû aliyên xwe ve derkeve holê.

Her weha hat diyar kirin ku divê kiryarên di nav zincîra fermandariyê de werin tespîtkirin, derbarê wan de lêpirsîna edlî yên pêwîst werin kirin û doz bi hemû aliyên xwe ve bê ronîkirin.

DOZA QETILKIRINA MÛSA ANTERÎ

Dadgehê bi mehneya ku ketiye ber demboriyê doza qetilkirina Mûsa Anterî betal kiriye

22 Îlon 2022

(EMK/AY)

Serdozgeriya Komarê ya Stenbolê dosyeya dozê amade kir û şand 29emîn Dadgeha Hiqûq û Esliyê ya Stenbolê. Li gorî vê divê bi lezgînî biryara fesixkirina komeleya bê dayîn û bi sedema xebatên sûc ên hatine kirin, pêkanîna armanca avabûna komeleyê nepêkan bûye.

Halûk Levent jî di nav de 14 kes hatin girtin

16 Tîrmeh 2026

Di doznameyê de diyar bûye ku komele bûye navendek ku gelek sûc tê de hatine kirin. Ji ber ku li dijî qanûnan tevgeriya ye, hat xwestin ku xebatên komeleyê bi lezgînî bên rawestandin. Her weha 8emîn Dadgeha Cezê û Aştiyê ya Stenbolê ji bo birêvebirina mal û milkên komeleyê heyetek wekî qeyyûm tayîn kir.

29emîn Dadgeha Hiqûq û Esliyê ya Stenbolê daxwaznameya dosyeyê nirxand û biryar da ku hemû xebatên Komeleya Ahbapê heta ku doz bi dawî dibe wek tedbîr bên rawestandin.

Oguzhan Ugur jî di nav de 9 kesên din hatin girtin

21 Tîrmeh 2026

(HA/AY)

Metna pêşnûmeya “pêvajoyê” aşkere bû

5 Tebax 2026

"Modela Tirkiyeyê"

Yildiz, rêzikname wekî “Modela Tirkiyeyê” pênase kir û pratîkên qanûnî yên di pêvajoyên IRA û FARCê de wekî mînak nîşan daye. Yildiz ev tişt gotin:

“Pêvajoya “Tirkiyeya Bêteror”, bi wijdan, hiş û feraseta gel birêve diçe. Rêziknameyên îdarî û qanûnî yên ku bên kirin dê encamên mayînde bi dest bixin; li ser bingeha biratî, yekitî û entegrasyonê, aramiya hundirîn ku destkeftiya herî biqîmet a 'Modela Tirkiyeyê' ye, dê li ser bingehên xurt bilind bibe. Rêziknameyên serdema veguhêz yekbûneke ji rêze-makanîzmayan e ku armanc dikin piştî pêvajoyên dirêj ên pevçûnên dijwar di nava civakan de aşitî, mafên qurbaniyan û lihevkirina siyasî ava bikin. Ev mekanîzma bi gavên wekî îtirafkirina tawanê, tezmînata qurbaniyan û serbestberdana sînordar piştgiriya lihevkirina saziyî dikin. Armanc li vir ew e ku hem berpirsiyariya tawanê bê girtin ser milan û hem jî bîra civakî bê tamîrkirin.

Di cîhanê de du mînakên girîng hene. Yek ji van mînakan Brîtanya ye. Di pêvajoya ku di çarçoveya 'Peyamana Înê ya Xêrê' (Good Friday Agreement) ya 1998an de hatî ava kirin de, piştî ku rêxistina çekdar IRAya ku armanc dikir ji Brîtanyayê vegete û Îrlandaya Bakur tevlî Komara Îrlandayê bibe çek berdan, nêzîkî 400 girtî di çarçoveya Northern Ireland Act 1998 de yekser serbest bûn. Rêziknameyên qanûnî wekî parçeyek ji guherîna reftaran hatibûn sêwirandin ku dê tevkariyê li aşitiya civakî bikin.

Modeleke din a dişibe vê, pêvajoya ku Kolombiyayê û FARCê ye. Bi peymana aşitiyê ya ku di sala 2016an de hat îmzakirin re, piraniya koma çekdar a serhildêr FARC'a ku li dijî nehevsengiya civakî û polîtîkayên dewletê yên li Kolombiyayê di xeta Marksîst-Lênînîst de hatibû ava kirin, çek berdabûn. Di vê sistemê de, ji bo endamên berê yên FARCê yên ku li xwe mikur hatin sûc kirine, di şûna cezayê girtîgehê de bi gelemperî 5–8 sal azadiya bi kontrol hat pêşbînîkirin. Lê belê ji bo tawanên giran cezayên girtîgehê yên sînordar hatin sepandin. Îniya we bi xêr be.”

(FY/AY)

Şaredariya Bajarê Mezin a Amedê kovara xêz û xêzeçîrokan a bi navê Bajarê, bi zaravayên Kurmancî û Kirmanckî diweşîne.

Ev kovar ji du mehan carekê bi awayê online tê weşandin û armanca wê ew e ku çanda xwendinê ya bi zimanê dayikê bi pêş bixe.

Danasîna jiyana Eyşe Şanê 

Di hejmara Tîrmeh û Tebaxê ya 2026an de danasîna jîyana hunermenda navdar Eyşe Şan û karakterê efsanewî yê çîrokên wêneyî Ken Parker tên kirin.

Her wiha, Keko, Kûto û Dedektîfên Kuçeyên Teng Zilkîf bi serpêhatiyên xwe yên nû di rûpelên kovarê de cih digirin.

Xwendevan dikarin bi awayekî bêpere li ser malpera bajar.tr xwe bigihînin hemû hejmarên kovarê.

(AY)

*Çavkanî: AW

Li gorî nûçeya Rûdawê herêma ku teqîn lê çê bûye piraniya şêniyên wê Durzî ne.

Ajansa nûçeyan a fermî a wî welatî, SANAyê ragihandiye ku li taxa Ceramanayê ya paytex Şamê teqemeniya destçêkirî ya ku di nava otobusekê de hatibû bicihkirin teqiya ye.

Li gorî agahiyên ku nûçegihanê AAyê yê li herêmê ji rayedarên parastina sivîl girtine, di teqînê de li gorî daneyên destpêkê 2 kesan canê xwe ji dest dane û 13 kes jî birîndar bûne.

Wezareta Tenduristiyê da zanîn ku piştî teqînê amadekariyên li nexweşxaneyên herêmê derxistine asta herî bilind û birîndar ji bo dermankirinê birine  nexweşxaneyan.

Li Şamê di 7ê Tîrmehê de li nêzî Wezareta Geştiyariyê du êrîş hatibûn kirin, di êrîşan de kesekî jiyana xwe ji dest dabû û 36 kes birîndar bibûn.

Wezareta Karên Navxweyî ya Suriyeyê du roj piştî êrişan ragihandibû ku kesên tevlî bûyerê bûne hatine girtin.

Fermandarê Ewlehiya Navxweyî yê Bejahiya Şamê Tuggeneral Ahmed ed-Dalati diyar kiribû ku di lêpirsînên derbarê van êrîşan de hatibû tespîtkirin ku şaneya hatî girtin bi DAIŞê re têkildar e.

(HA/AY)

Di bersivên ku ji bo pirsyara “Vê yekşemê hilbijartina giştî çêbibe hûn dê dengê xwe bidin kîjan partiya siyasî?” hatine dayîn de, Partiya NÛ him weke rêjeya mitleq û him jî piştî belavkirina dengên kesên bêbiryar rêza xwe ya yekem parast.

Beriya ku dengên kesên bêbiryar bêne belavkirin, rêjeya dengên Partiya NÛ ji sedî 24,1 û rêjeya dengên AKPê ji sedî 21,2 hate pîvandin. Piştî belavkirina dengên kesên bêbiryar, Partiya NÛ derket ji sedî 34,3an û AKP 4 pûan li paş ma.

Di serokkomariyê de Erdogan di rêza yekem de ye

Li gorî nûçeya Gazete Pencereyê, di bersivên pirsyara vekirî ya “Vê Yekşemê hilbijartina serokomariyê çêbibe hûn dixwazin kî bi ser bikeve?”de Erdogan partiya xwe li pey xwe hişt. 

Erdogan bi ji sedî 27,4an di rêza yekem de cih girt, Ekrem İmamoglu ji sedî 11,4, Ozgur Ozel ji sedî 11 û Mansur Yavaş jî di ji sedî 10,2an de ma.

Rêjeya yên ku hilbijartina pêşwext dixwazin ji sedî 59,4 e

Beşek mezin a beşdarên rapirsiyê ji pirsiyara  “Li gorî we divê hilbijartina giştî ya pêşwext bê kirin an na?” re bersiva erê dan. Ji sedî 59,4ê kesên ku bersiva rapirsiyê dane gotin “Erê”, ji sedî 32,9an jî gotin “Na”.

Xwesteka guherînê

Rêveberê Lêkolîna Rawestê Roj Girasun ku encam şîrove kirin, daxwaza hilbijartina pêşwext bi xwesteka guherînê ya civakê ve girê da. Gîrasûn diyar kir ku ev meyl di lêkolînên din de jî xwe nîşan dide.

Girasun da zanîn ku di xebatên Lêkolîna Rawestê de jî Partiya NÛ di rêza yekem de ye û bi bîr xist ku her çiqas serdestiya hejmarî niha di destê muxalefetê de be jî, psîkolojiya siyasî û hêza desthilatdariyê dikarin vê tabloyê biguherînin.

(AEK/AY)

Komeleyê xwest ku di pêşnûmeya qanûna çarçoveyê ya bi navê "Bihêzkirina Hevgirtina Neteweyî û Yekbûna Civakî" de guhertin bên kirin.

Metna pêşnûmeya “pêvajoyê” aşkere bû

5 Tebax 2026

ÎHD di daxuyaniya li ser hesabê xwe yê Xê parve kir de diyar kir ku pêşnûmeya qanûnê ji bo pirsgirêka Kurd bi rêbazên demokratîk bê çareserkirin wekî gaveke girîng dibînin.

ÎHD pêşniyar kir ku pêşnûme ne li gorî ruhê pêvajoyê ye û serketina pêvajoyê tenê bi bernameyek demokratîkbûnê pêkane.

Ayşegul Dogan: Divê em têkoşîna hevpar mezintir bikin

6 Tebax 2026

Pêşniyarên ÎHDê wiha ne:

“*Di xala 1an a pêşnûmeya qanûnê de, piştî tespîta Desteya Ewlehiya Neteweyî (MGK) bêyî ku ji demê re bihêle didemeke maqûle (herî zêde mehek) hatiye destnîşankirin wê bihêle ku pêvajo bilez bimeşe.

*Em dixwazin destnîşan bikin ku xalên 3 û 6an ên pêşnûmeya qanûnêku di navbera milîtanên rêxisitinê cudakariya celebê sûc û dîroka sûc dikin ne li gorî bendewariyên pêvajoyê û qanûnê ne. Divê ev qanûn bi tevahî hemû darizandin an cezakirinên ku ji ber pirsgirêka Kurd çêbûne ji holê bên rakirin, ev yek wê pêvajoya bêçekkirin û aştiya civakî bileztir bike.

*Li gorî çarçoveya xala 2yan ‘Berpirsyarên qetilkirina bi qestî’ ji ber cudahiya kategorîk ku hatiye çêkirin, di heman demê de ji ber sepandina di dozên dadwerî de jî pirsgirêke.Di sepanê de bêyî ku çek bi kar bîne ceza dixwin û di rewşên hewldana qetilkirinê de jî li gorî xala 302’an a TCK’ê ceza tên ayîn. Ger ev cûdakariya li gorî celebê sûc di qanûnê de cih bigire, ji bo herî kêm di sepanê de rê li ber krîzekê veneke, divê nezelaliya vê qanûnê ya pênasekirina hewldana qetilkirinê were verastkirin.

*Serdemên xalên 3, 6 û 7an ên biryarên taloqkirina dema darizandin û cezakirinê û bêpariya mafan (qedexeya siyasî ya 2 û 3 salan) ku hatine destnîşankirin, li pêşiya beşdariya siyasî astengiyan derdixin. Dibe ku beşdariya siyaseta li şûna çekê bê sînordarkirin û ev helwest nayê qebûlkirin. Hewldana ku kesên ji qanûnê sûdê wergirin li derveyî siyasetê bê girtin wê xetereyên in bi xwe re bîne. Astengkirina çalakiyên siyasî yên kesekî ku jixwe di bin çavdêriyê de ye nehewce ye û ne di cih de ye.

*Em di wê baweriyê de ne ku ‘Komîsyona Çavdêriyê’ ya ku li gorî xala 7an a pêşnûmeya qanûnê li meclisê were avakirin, ji beşdarbûna siyasî re vekirî be û di heman demê beşdarkirina nûnerên civaka sivîl û pisporên çareserkirina pevçûnan wê baweriya gel a bi pêvajoya aştiyê re zêde bike.

*Her çiqasî şertên serlêdanê ji bo milîtanên çekdar ên ku ji qanûnê sûdê wergirin verastkirineke maqûl be jî ji bo kesên li derveyî welat û bi taybetî yên ku di girtîgehê de ne ti hinceteke maqûl tineye. Ji ber vê yekê em pêşniyar dikin ku ji bo kesên li derveyî welat û yên di girtîgehê de ne bêyî ku li li benda serlêdanê bin prosedurên dadwerî û îdarî divê bên bicihanîn.

*Akademisyenên Aştiyê yên ku ji ber ramanên xwe ji kar hatine dûrxistin û karmendên giştî yên ku ji ber têkilî û girêdanên wan ji xizmeta giştî hatine dûrxistin ku li derveyî qanûnê hatine hiştin, hesta edaletê bi kûrahî hejandiye. Divê Akademisyenên Aştiyê û karmendên giştî yên ku ji xizmeta giştî hatine dûrxistin di nava qanûnê de cih bigirin.”

(FY/AY)

Metna pêşnûmeya “pêvajoyê” aşkere bû

5 Tebax 2026

Ayşegul Dogan bi lêv kir ku qanûna çarçoveyî destpêkeke girîng e û wiha got:

“Ew qanûn ji bo 86 milyonan pir girîng bû. Ew îmza ji bo pêşeroja me xwedî wate bû. Em jî dibêjin ji bo kesên ji bo jiyaneke hevpar têdikoşin, bi xêr be. Em hemû kesên berdelên mezin danê bi rêzdarî bi bîr tînin. Em dest bi serdemeke dîrokî dikin. Di sedsala 2emîn a komarê de em di pêvajoyeke ku bi hev re avakirinê de ne. Divê em têkoşîna hevpar mezintir bikin. Bi vê qanûnê deriyê aştî û demokrasiyê û avakirinê hat vekirin. Helbet kemasiyên wê hene. Lê ji bo derfetên erênî destpêkek e. Ew qanûn helbet pirsgirêka Kurd çareser nake, ew giredayî têkoşîna me ye, lê deriyekî vedike.”

Ayşegul Dogan destnîşan kir ku divê têkoşîna aştî û demokrasiyê be mezinkirin û wiha pê dê çû:

“Ew qanûn di encama müzakere û hevdîtinên demdirêj de pêkhat. Em hemû kesên piştgiriya vê qanûnê dikin re spas dikin. Ew qanûn ji bo vegera welat jî deriyekî vedike. Cara yekem pirsgirêk bi qanûnan tê destgirtin. Me jî pêşniyar kiribû ku ji bo şopandinê lîjne werin avakirin. Di qanûnê de pêşbîniya lîjneyan jî girîng bû. Avakirina lijneyeke li meclise pir girîng e. Ew berpirsyariya hemû partiyên siyasî ye. Bi dawîbûna serdema çekan, demokratîkbûyinê hewce dike. Derfeta, ji bo mafê zimanê dayike, mafê xwe îfadekirinê zemîneke demokratîk vedike.”

"Divê birêz Ocalan karibe di koordînasyonê de cih bigirê"

“Birêz Ocalan aktorê sereke yê vê pêvajoyê ye. Divê birêz Ocalan karibe di koordînasyonê de cih bigire û şert û mercên wî jî li gor vê bên sererastkirin. ji bo pêşvêçûna pêvajoyê û ji holê rabûna xetereyan ew yek pir girîng e. Divê em hemû şert û mercên aştiyê bi hev re ava bikin. Em qala pêşerojeke hevpar dikin. Divê em vê derfetê baş bikarbînin. Em bi vê cidiyetê nêz dibin û divê hemû kes jî li gor vê cidiyete nêz bibin. Deriyek nû vedibe, divê em bi hev re di vî derî de derbas bibin. Divê em dev jî zimanê dijber û dijmantiyê berdin û zimanekî aştiyanê bi kar bînin. Di serî de desthilat û hemû partî jî zimanekî aştiyanê bi kar bînin.”

Ayşegul Dogan li ser pirsên rojnamegeran jî diyar kir ku nediyar e ku dê endamên rêxistinê bi banga Abdullah Ocalan vegerin a na. Her wiha Ayşegul Dogan li ser pirsa rola Herêma Kurdistanê jî diyar kir ku rola rêveberiya Herêma Kurdistanê heta niha pir girîng bûye û erênî nêz bûye.

Ayşegul Dogan bi lêv kir ku li gor qanûna çarçoveyî, divê girtiyên siyasî ben berdan û got ku jixwe beriya vê qanûnê jî girtiyên siyasî yên derbarê wan de biryarên Dadgeha Mafê Mirovan a Ewropa (DMME) hene, bên berdan.

(NÖ/AY)

Li gor nûçeyên ku bianetê ji rojnameyên herêmî û netewî, ji malperên nûçeyan û ajansan berhev kirin, mêran di meha Tîrmehê de bi kêmanî 28 jin û zarokek kuştine. Mêran, herî kêm 5 mêrên ku li gel jinan bûne jî kuştine.

Mêran tundkarî bi kêmanî li 54 jinan kirin, îstîsmar bi kêmanî li 11 zarokên keç û kur kiriye, bi kêmanî 13 jin tacîz kirine. Her weha mêran di meha Tîrmehê de 64 jin neçarî karkeriya seksê kirin.

Mêran di heft mehên destpêkê ên sala 2026an de 170 jin kuştine.

Saziyên çapemeniyê di meha Tîrmehê de ji bo mirinên 39 jinan û 8 zarokan gotine “mirinên bigûman” e.

Ji bo hemû raporên tûndkariya mêran yên bianetê bitikîne

Kuştin

Mêran di meha Tîrmehê de bi kêmanî 28 jin kuştin; par di heman mehê de ev hejmar 32 bû. 

Mêran ji bo ku “xwestine veqetin / nexwestine li hev bên” 12  jin kuştin e. Mêran du jin ji ber hesûdiyê kuştiye.

Her weha çapemeniyê “hêcata” kuştina 14 jinan nenivîsiye.

Hevjîn û destgirtiyan bi kêmanî 20 jin kuştine. Endamên malbatê yên weke bav/kur, nevî 6 jin kuştine. Jinekê zavayê wê û jinekê jî cîranê wê ew kuştiye.

Mêran 20 jin li nava malan, 8 jin jî li qadên derveyî malan kuştine. Mêran bi çekên guleber 14 jin, bi amûrên birînê yên weke kêr û birekê 8 jin kuştine. Mêran sê jin bi fetisandinê û jinekê jî bi lêdanê kuştine.

Kuştina Zarokan

Mêran di meha Tîrmehê de herî kêm zarokek kuştin. Di heman meha sala par de ev hejmar 5 bû. Bavê zarokê ew kuşt.

Tacîz

Mêran di meha Tîrmeha 2026an de herî kêm tacîz li 13 jinan kirine. Par di heman mehê de ev hijmar 39 bû. Du jinên ku mêran ew tacîz kirine weke geştiyar hatibûn Tirkiyeyê.

Mêran li qadên derveyî mal yên weke kolan, mixaze, wesayîtê cemaweriyê û nexweşxane tacîz li 13 jinan kirine.

Jinekê şofêr, jinekê sîyasetmedar û du jin jî hevalê wan ew tacîz kirine. Çapemeniyê nenivîsiye bê ka mêrê ku tacîz li 9 jinan kirine nas e an ne nas e.

Êrişa zayendî / Tecawiz

Di Tîrmehê de bûyerek tecawizê çêbûye. 

Îstismara li zarokan

Mêran di meha Tîrmehê de îstîsmar bi kêmanî li 11 zarokên keç û kur kirine. Par ev hejmar di heman mehê de dîsa 8 bû.

Mêran li qadên derveyî malan yên weke dibistan û parkan îstismar li 7 zarokan kirin. Li nava malan 4 zarok îstismar kirin.

3 zarok bavê wan, zarokek hevalê bavê wê, du zarok xizmê wan û zarokek jî bergdûr ew îstismar kiriye.

Çapemeniyê nenivîsiye bê ka mêrê ku herî kêm 4 zarok îstismar kirine nas e an ne nas e.

Tundkarî / Birîndarkirin

Mêran di meha Tîrmehê de bi kêmanî 54 jin birîndar kirin. Par di heman mehê de ev hejmar 85 bû. 

Herî kêm 4 jin bi birîndarî rakirin nexweşxaneyê. Bi kêmanî 36 jin hevjîn, hevjînê berê û destgirtiyê wan ew birîndar kirine. Du jin kurê wan, jinekê cîranê wê, jinekê wezîfedarê apartmanê, jinekê katîp, jinekê polîs, jinekê futbolîstê kevin û jinekê jî siyasetmedar ew birîndar kir.

Çapemeniyê nenivîsiye bê ka mêrê ku herî kêm 10 jin birîndar kirine nas e an ne nas e.

Mêran, ji ber ku “nexwestine li hev bên, xwestine veqetin” bi kêmanî 26 jin birîndar kirin. Çapemeniyê hêceta birîndarkirina 28 jinan nenivîsiye.

Mêran herî kêm 5 jin bi çekên guleber birîndar kirin. Her weha 6 jin bi amûrên birînê birîndar kirine. Mêran 41 jin bi lêdanê birîndar kirine.

Mêran mala jinekê û wesayîta jinekê şewitand.Mêran li nava malan 34 jin, li nava wesayitên guhastinê yên cemawerî, kolan ango li derveyî malan 20 jin birîndar kirin.

Karkeriya seksê ya mecbûrî

Mêran di meha Tîrmehê de bi kêmanî 64 jin neçarî karkeriya seksê kirin. Par di heman mehê de ev hejmar 74 bû. Di nav wan de zarok jî hebûn. 

(EMK/AY)

Di daxuyaniya ku li hesabên medyaya civakî yên Şanoyên Bajarî yên Şaredariya Bajarê Mezin a Stenbolê (İBB) hatiye dayîn de ji bo xizmên Erenusê sersaxî hat xwestin. Di daxuyaniyê de weha hat gotin:

"Em bi xemgîniyeke mezin pê hesiyan ku yek ji navên hêja yên şano û wêjeya Tirk Bilgesu Erenusê wefat kiriye. Em Bilgesu Erenusa ku bi berhemên xwe xebatên mezin ji bo wêjeya şanoyê kiriye û nivîskara lîstika 'Yaftalı Tabut' ya ku di repertuvara me de cih digire, bi rêz û rehm bi bîr tînin."

Ji bo Erenusê di 8ê Tebaxê de li Sehneya Harbiyeyê Muhsin Ertugrul saet di 10.30an de dê merasîm bê li dar xistin.

(Mİ/AY)

Di mala Ozalperê de lêgerîn hat kirin û piştî îfadeyên li emniyetê birin Enqereyê.

Li dijî Şaredariya Menderesê operasyon: Şaredar İlkay Çiçek jî di nav de 21 kes hatin desteserkirin

4 Tebax 2026

Cîgirê Serokê Koma Partiya Nû Murat Emir piştî desteserkirina Seroka Bajarê Manisayê li ser hesabê xwe yê medyaya civakî daxuyaniyek da û got: "Desteserkirina Seroka me ya Bajarê Manisayê İlksen Ozalperê ne gaveke hiqûqî ye, berdewamiya projeyeke organîze ya tola siyasî ye ku bi fermana qesrê tê meşandin."

Emir di berdewamiya daxuyaniya xwe de weha got: "Hûn ê bi dosyayên xwe yên bêbinî, bi girtinên xwe û lêpirsînên xwe yên çêker nekaribin siyaseta sivîl bi dawî bînin!"

Gotinên "poşmaniyê" yên Şaredarê Uşakê Ozkan Yalim

Hat hînbûn ku lêpirsîna derbarê Ozalperê de di çarçoveya îfadeyên poşmaniyê yên Şaredarê Uşakê Ozkan Yalimê ku ji kar hatibû dûrxistin de û di çarçoveya raporên MASAKê û qeydên HTSyê tê meşandin.

Di çarçoveya heman lêpirsînê de pêştir Şêwirmendê Şaredarê Bajarê Mezin ê Manisayê Demirhan Gozaçan, ajokarê wî Anil Demir û Rêveberê Giştî yê Şehzadeler A.Ş. Cem Yuzer hatibûn girtin.

(AEK/AY)

Pêşnûme ji 12 xalan pêk tê û qanûn, sûcên avakirin an jî birêvebirina PKK û KCKyê, endamtiya rêxistinê, alîkariya bi zanebûn û propagandaya rêxistinê li xwe digire. Her wiha sûcên ku di çarçoveya xebatên vê rêxistinê de hatine kirin û yên li ser Qanûna Fînansekirina Terorê ya hejmar 6415an jî di nava çarçoveya yasayê de ne.

Her weha sûcê kuştina bi qesdî yê ku di çarçoveya xebatên rêxistinê de hatiye kirin û lêpirsîn û darizandinên li ser sûcên beriya 1ê Hezîrana 2005an ku cezayê heta hetayê (muebed) yan jî muebeda girankirî hewce dikin, li derveyî çarçoveyê hatine hiştin.

Abdullah Guler qala avakirina Komîsyona Meclisê û geşedanên pêvajoyê kir û nevaroka qanûna çarçoveyî ji raya giştî re eşkere kir.

Xal û navaroka pêşnûmeya qanûna çarçoveyî bi vî rengî ye:

PÊŞNÛMEYA TÊKİLDARÎ BİHÊZKİRİNA YEKBÛNA CİVAKÎ Û HEVGİRTİNA NETEWEYÎ

Armanc û çarçove

XALA 1 – (1) Armanca vê qanûnê ev e: Piştî ku saziyên ewlehiyê destnîşan dikin ku hebûna fiilî ya rêxistina PKK/KCK û her cure pêkhateyên bi wê ve girêdayî bi dawî hatiye û hemû çek û cebilxaneyên di bin kontrola wê de teslîm kiriye û biryara Desteya Ewlehiya Neteweyî (MGK) ya ku vê destnîşankirinê pejirandiye di Rojnameya Fermî de weşandiye, karûbarên derengxistina lêkolîn û dadgehkirinan û cîbicîkirina hukmên mehkûmiyetê û karûbarên din ên ku dê bên kirin diyar bike.

(2) Hukmên vê qanûnê, sûcên damezrandin an rêvebirina rêxistina PKK/KCK, endamtiya rêxistinê an jî bi zanebûn û bi dilxwazî alîkariya rêxistinê û propagandakirina rêxistinê û sûcên ku di çarçoveya çalakiyên vê rêxistinê de hatine kirin û sûcên ku di berjewendiya vê rêxistinê de li gorî qanûna pêşîgirtina fînansmanê ya 7/2/2013 bi hejmar 6415 hatine rêkûpêkkirin, digire nav xwe.

Pênase

XAL 2 – (1) Di vê Qanûnê de Rêxistin: Rêxistina PKK/KCK û hemû pêkhateyên wê yên girêdayî,
b) Komîte: Komîteya ku li gorî maddeya 7an a vê Qanûnê dê were damezrandin, diyar dike. Derengxistina lêkolîn û dadgehkirinan

XAL 3 – (1) Bi şerta ku saziyên ewlehiyê destnîşan bikin ku hebûna fiilî ya rêxistinê bi dawî hatiye û hemû çek û cebilxaneyên di bin kontrola wê de teslîm kiriye û biryara Desteya Ewlehiya Neteweyî ya ku vê destnîşankirinê pejirandiye di Rojnameya Fermî de weşandiye, ji bilî lêkolîn û dadgehkirinên li ser sûcê kuştina bi qestî ya di çarçoveya çalakiyên rêxistinê de û sûcên ku berî 1/6/2005 hatine kirin û cezayê girtîgehê ya jîyanî an jî girtîgehê ya jîyanî ya girantir hewce dikin, lêkolîn û dadgehkirinên li ser sûcên ku di navbera xala 1ê de ne û sînorê jorîn ê cezayê wan 15 sal an kêmtir e, bi 5 salan û yên ku cezayê wan ji 15 salan zêdetir e an jî cezayê girtîgehê ya jîyanî an jî girtîgehê ya jîyanî ya girantir hewce dikin, bi deh salan têne derengxistin. Di dema derengxistinê de dema parastina dadgehê naxebite. Dosyeyên van sûcan û delîlên ku ji bo îspatkirina sûcê bi kêr tên, ji dîroka biryara derengxistinê ve di dema derengxistinê de têne parastin. Li ser tişt û nirxên mal û milk ên ku mûsadereyê digirin, digel biryara derengxistinê biryara tasfiyeyê jî tê dayîn û tên tomarkirin wekî dahata Xezîneyê. Biryar ji kesên ku mafê serlêdanê li rêyên qanûnî heye re tê ragihandin. Di biryarê de mafê serlêdanê û îtîrazê, dem û mercî tê nîşandan.

(2) Kesên ku mafê serlêdanê li rêyên qanûnî heye, dikarin di nav du hefteyan de li dijî biryarên ku li gorî fıkra yekemîn ji aliyê dozgeriyên komarê ve hatine dayîn, li dadweriya ceza ya aştiyê serî lê bidin. Li dijî biryarên dadgehê yên derengxistina dadgehkirinê yên li gorî fıkra yekemîn jî dikarin di nav du hefteyan de îtîraz bikin.

(3) Lêkolînên ku dê li ser sûcên ku berî weşandina biryara Desteya Ewlehiya Neteweyî di Rojnameya Fermî de hatine kirin û di navbera xala 1ê de ne û piştî vê dîrokê tên destpêkirin, bi destûra Desteya Ewlehiya Neteweyî ve girêdayî ne. Tedbîrên parastinê û dosyeyên di lêkolîna rêya qanûnî de.

XAL 4 – (1) Tedbîrên parastinê yên girtin û kontrola dadgehî yên ku li ser sûcên ku li gorî xala 3yan biryara derengxistinê dê li ser wan were dayîn, ji aliyê dadwer an dadgeha xwedî desthilatî ya qonaxa lêkolîn an dadgehkirinê û dadgeha herêmî ya dadwerî an jî daîreya ceza ya têkildar a Dadgeha Bilind ve têne nirxandin û heke şertên wê hebin, biryara rakirina van tedbîran tê dayîn.

(2) Li ser dosyeyên ku di lêkolîna îstînaf an temyîzê de ne û bi sûcên ku li gorî xala 3yan biryara derengxistinê dê li ser wan were dayîn ve girêdayî ne, biryara betalkirinê tê dayîn.Tomarkirina biryarên derengxistinê û dîsa kirina sûc.

XAL 5 – (1) Biryarên derengxistinê yên ku li gorî xala 3yan têne dayîn, di pergaleke taybet de têne tomarkirin. Ev tomar dikarin tenê dema ku bi lêkolîn an dadgehkirinekê ve girêdayî ji aliyê dozgeriyên Komarê, dadwer an dadgehê ve werin xwestin, ji bo armanca ku di fıkra duyemîn de hatiye diyarkirin, werin bikaranîn.

(2) Heke di dema derengxistinê de, ji dîroka biryara derengxistinê ve, yek ji sûcan were kirin, biryara derengxistinê tê rakirin û lêkolîn û dadgehkirin berdewam dike. Di rewşa mehkûmiyetê de, cîbicîkirina cezayê li gorî xala 6an nayê derengxistin û hemû encamên hukmên mehkûmiyetê çê dibin. Heke dema diyarkirî bê sûckirin derbas bibe, biryara ku ne hewce ye dadgehkirin were kirin an jî biryara ketina dadgehê tê dayîn. Derengxistina cîbicîkirina hukmên mehkûmiyetê.

XAL 6 – (1) Bi şerta ku saziyên ewlehiyê destnîşan bikin ku hebûna fiilî ya rêxistinê bi dawî hatiye û hemû çek û cebilxaneyên di bin kontrola wê de teslîm kiriye û biryara Desteya Ewlehiya Neteweyî ya ku vê destnîşankirinê pejirandiye di Rojnameya Fermî de weşandiye, ji bilî kesên ku ji ber sûcê kuştina bi qestî ya di çarçoveya çalakiyên rêxistinê de hatine mehkûmkirin û kesên ku ji ber sûcên berî 1/6/2005 hatine kirin cezayê girtîgehê ya jîyanî an jî girtîgehê ya jîyanî ya girantir li ser wan hatiye birîn, ji bo sûcên di navbera xala 1ê de:

a) Cîbicîkirina cezayên kesên ku bi tevahî 15 sal an kêmtir cezayê girtîgehê li ser wan hatiye birîn, bi 5 salan,
b) Cîbicîkirina cezayên kesên ku bi tevahî pênzdeh sal an kêmtir cezayê girtîgehê li ser wan hatiye birîn, bi pênc salan,
b) Cîbicîkirina cezayên kesên ku bi tevahî ji pênzdeh salan zêdetir cezayê girtîgehê an jî cezayê girtîgehê ya jîyanî an jî girtîgehê ya jîyanî ya girantir li ser wan hatiye birîn, bi deh salan,bi biryara dadwerê cîbicîkirinê tê derengxistin. Sepandina vê fıkrayê cîbicîkirina biryarên mûsadereyê asteng nake. Di dema derengxistinê de dema parastina cezayê naxebite.

(2) Li dijî biryarên derengxistinê yên ku li gorî fıkra yekemîn ji aliyê dadwerê cîbicîkirinê ve hatine dayîn, dikare îtiraz were kirin.
(3) Biryarên derengxistinê yên ku li gorî fıkra yekemîn têne dayîn, di pergala ku li gorî fıkra yekemîn a maddeya 5an hatiye damezrandin de têne tomar kirin. Ev tomar dikarin tenê dema ku bi lêkolîn an dadgehkirinekê ve girêdayî ji aliyê dozgerê Komarê, dadwer an dadgehê ve werin xwestin, ji bo armanca ku di fıkra çaremîn de hatiye diyar kirin, werin bikar anîn.
(4) Heke di dema derengxistinê de, ji dîroka biryara derengxistinê ve, yek ji sûcên terorê were kirin, dadwerê cîbicîkirinê biryara derengxistinê radike û biryara berdewamkirina cîbicîkirina cezayê dide. Heke dema diyarkirî bê sûckirin derbas bibe, cezayê dayî wekî hatî cîbicîkirin tê hesibandin. Şopandina biryarên derengxistinê ji aliyê serdozgeriyên Komarê ve tê kirin.Şopandin, hevkarî û sepandin.

XAL 7 – (1) Şopandin û nirxandina sepandina çalakiyên di navbera vê Qanûnê de; piştî weşandina Qanûnê di Rojnameya Fermî de, ji aliyê Desteya Ewlehiya Neteweyî ve tê kirin ku di bin serokatiya Cîgirê Serokkomar de, Wezîrê Dadê, Wezîrê Karûbarên Derve, Wezîrê Karûbarên Navxweyî, Wezîrê Parastinê, Sekreteriya Giştî ya Serokkomariyê, Serokê Teşkîlata Îstîxbarata Neteweyî û Sekreterê Giştî yê Desteya Ewlehiya Neteweyî pêk tê. Heke hewce be, Desteya Ewlehiya Neteweyî dikare komîsyonên jêrîn damezrîne, nûnerên wezaret, sazî û damezrandinan û kesên pêwîst ji bo civînên Desteyê û komîsyonan bixwîne.
(2) Komîte dikare ji bo pêşdebirina pêvajoyê li cem rêxistinê, di komîsyonên jêrîn de wezîfedar bike.
(3) Piştî weşandina biryara Desteya Ewlehiya Neteweyî ya ku di xala 1ê de hatiye diyarkirin di Rojnameya Fermî de, li gorî armanc û çarçoveya vê Qanûnê; li gorî raporta çavdêriyê ya tasfiyekirina temam a rêxistinê, dikare bi demsalî ji aliyê Desteya Ewlehiya Neteweyî ve nirxandin were kirin. Heke Komîte pêwîst bibîne, dikare li ser rêkûpêkkirinên dadgehî, îdarî û qanûnî daxwazê bike.
(4) Biryarên derengxistinê yên ku li gorî vê Qanûnê têne dayîn, piştî weşandina biryara Desteya Ewlehiya Neteweyî ya ku di xala 1ê de hatiye diyarkirin di Rojnameya Fermî de, bi demsalî ji aliyê Desteyê ve têne nirxandin û heke pêwîst were dîtin;
(a) Rakirina hemû encamên bêparbûna mafan a ji ber lêkolîn û dadgehkirinan, ji dadweriya ceza ya aşitiyê an dadgehê,
b) Rakirina hemû encamên bêparbûna mafan a ji ber hukmên mehkûmiyetê, ji dadweriya cîbicîkirinê,ji aliyê Desteyê ve tê xwestin. Li ser daxwazê, merciyê têkildar biryar dide. Li dijî van biryaran dikare îtiraz were kirin. Ji bo ku li gorî benda vê fıkrayê daxwaz were kirin, ji bo biryarên derengxistinê yên pênc salî divê du sal û ji bo yên deh salî divê sê sal ji dîroka biryarê ve derbas bûbe.
(5) Komîte bi awayekî birêkûpêk Meclîs li ser xebatên xwe agahdar dike. Ji aliyê Serokatiya Meclisê ve, ji bo şopandina çalakiyên di navbera vê Qanûnê de, Komîsyona Şopandinê tê damezrandin. Komîsyona Şopandinê çalakiyên di navbera vê Qanûnê de dişopîne û dikare pêşniyaran bike.
(6) Xizmetên sekreteryayê yên Desteya Ewlehiya Neteweyî ji aliyê Sekreteriya Giştî ya Serokkomariyê ve tên pêkanîn. Teslîmkirina çek û malzemeyan.

XAL 8 – (1) Çek, cebilxane, alav, amûr, madeyên teqemenî û her cure malzemeyên ku endamên rêxistinê yên di navbera vê Qanûnê de bi xwe re anîne an jî îlan kirine, tên tomarkirin.
(2) Usûl û esasên sepandina vê xalê, bi wergirtina nêrîna saziyên ewlehiyê, ji aliyê Wezareta Karûbarên Navxweyî û Wezareta Parastin ve tên diyarkirin.

XAL 9 – (1) Hukmên vê Qanûnê, piştî weşandina biryara Desteya Ewlehiya Neteweyî ya ku di xala 1ê de hatiye diyarkirin di Rojnameya Fermî de, di nav şeş mehan de yên ku bi nivîskî li serdozgeriyên Komarê yên cihê xwe an jî saziyên ku ji aliyê Desteyê ve hatine wezîfedarkirin daxwaz dikin ku ji hukmên vê Qanûnê sûd werbigirin, tên sepanandin. Wezîfe û berpirsiyarî.

XAL 10 – (1) Wezîfeyên ku di navbera vê Qanûnê de hatine dayîn, ji aliyê sazî û damezrandinên giştî yên têkildar ve bi lez tên pêkanîn.
(2) Kesên ku wezîfeyên di navbera armanc û çalakiyên vê Qanûnê de pêk tînin, ji ber van wezîfeyên xwe berpirsiyariya hiqûqî, îdarî an jî cezayî nagİrin.

XAL 11 – (1) Ev Qanûn di dîroka weşandina xwe de dikeve meriyetê.

XAL 12 – (1) Hukmên vê Qanûnê ji aliyê Serokkomar ve tên cîbicîkirin.

Saziyê hişyarî da ku dibe ku ev rewş heta meha Cotmehê girantir bibe.

Rapora UN Womenê: Ji ber krîza fînanse kirinê, xizmetên jiyanî yên ji bo jinan kêm dibin

16 Tîrmeh 2026

Li 12 eyaletan rewş di asta xeteriyê de ye

Li gorî WFPyê, bi dest neketina xurekê ji bo zarokan li 12 eyaletên welat gihîştiye asteke krîtîk. 

Hate diyar kirin ku li Hilmend, Daykundî, Zabul, Beglan, Uruzgan, Paktîka, Nuristan, Sar-i Pul, Gur, Kandahar, Faryab û Logarê bi awayekî lez pêdiviya zarokan bi dermankirinê heye da ku bikaribin bijîn. 

“Dê jiyana zêdetir zarokan bikeve xetereyê”

WFPyê destnîşan kir ku ger fona pêwîst neyê peydakirin, bernameyên xurekê dê hîn bêtir bêne biçûkkirin. 

Saziyê ragihand ku ger bi lezgînî piştgirî neyê kirin û rê li ber vê yekê neyê girtin di mehên pêş de dibe ku mirina zarokan zêdetir bibe.

FİSA: Di nav 5 mehên destpêkê ên 2026an de 303 zarok ji ber xemsariyê mirin e

7 Tîrmeh 2026

3,7 milyon zarok û 1,2 milyon jin

Li gorî pêşbîniyên WFPyê yên ji bo sala 2026an, li Afganistanê ji bo nêzîkî 3,7 milyon zarokan xureka pêwîst bi dest nakeve. Her wiha tê pêşbînîkirin ku 1,2 milyon jinên ducanî û yên ku şîr didin zaroka bi vê rewşê re rûbirû ne û xurekê têra xwe bi dest naxe û bi birçîbûnê re rûbirû ne. 

Navendên tenduristiyê hate girtin, dermankirin hatin rawestandin

Ji ber kêmkirina fonên alîkariya mirovî, li seranserê Afganistanê di sala 2025an de 142 navendên tenduristiyê hatin girtin. 

Ji ber vê yekê, zêdetirî 13 hezar zarokan nekarîn ji dermankirina xurekê sûd werbigirin. Her wiha pirsgirêkên peydakirinê yên ku ji ber şerên herêmî û girtina sînorê Pakistanê derketine holê, bûne sedem ku nêzîkî mîlyonek jin û zarok pênc mehan nikaribin xwe bigihînin xizmetên xurekê yên bingehîn.

UNICEF: Ji Helebê 228 zarok gihîştin Rojava

16 Çile 2026

Ji bo şeş mehan pêdivî bi 540 milyon dolaran heye

WFPyê diyar kir ku ji bo domandina bernameyên dermankirin û rêgirtinê yên ji bo zarokan û jinên ducanî û şîr didin, di şeş mehên bê de hewcedariya wan bi 540 milyon dolarî heye.

Saziyê diyar kir ku ji bo xizmetên xurekê û rêgirtinê fon nemaye û banga piştgiriya lezgîn li civaka navneteweyî kir.

(NÖ/AY)

Hesabê ku herî dawî dihat bikaranîn, di 3ê Tebaxê de hate astengkirin.

Hesabê 12em hat vekirin

Piştî vê astengkirinê, Ofîsa Namzediya Serokomariyê ragihand ku ji bo parvekirina daxuyaniyên İmamoglu hesabekî nû hat vekirin.

Bi vê re navê bikarhênerê hesabê ku peyamên İmamoglu li ser dihatin weşandin, cara 12an hat guhertin.

YENİ hesap 😎

— Cumhurbaşkanlığı Aday Ofisi (@CA_iletisim) August 4, 2026

Navê hesabê nû wekî “CA_iletisim” hat diyar kirin. Di 4ê Tebaxê de parvekirina yekem li ser vî hesabî hat kirin, Hesab bi peyama “Hesabê NÛ” hat ragihandin.

Hesabê yekem bi hêceta “ewlehiya neteweyî” hatibû astengkirin

Hesabê yekem ê Ofîsa Namzediya Serokomariyê di 13ê Mijdarê de bi hêceta “ewlehiya neteweyî” hat astengkirin.

Hesabên ku paşê bi heman armancê hatin vekirin jî bi hêcetên wekhev li pey hev hatin astengkirin.

(NÖ/AY)

Serlêdanan duh (4ê Tebaxê) dest pê kirin û dê di 11ê Tebaxê de bi dawî bibin. Pêvajoya tomarkirinê ku ji bo zarokên 3-6 salî hatiye veqetandin, dê heta 11ê Tebaxê berdewam bike.

Li navendên ku perwerdehiya pêşdibistanê ji bo zarokên 3-6 salî tên dayîn, ji bo pêşketina takekesî ya zarokan gelek derfet tên pêşkêşkirin.

Zarok dê beşdarî atolyeyên şano, muzîk, hunerê û gelek şaxên din bibin da ku pêşketina wan a civakî û çandî zêdetir bibe. Her wiha zarok dê li van navendên lênihêrîna rojane di bin çavdêriya perwerdekarên pispor de bin.

Her weha navendên Zarokistanan dê her roj ji saet 08:00ê heta 17:00ê vekirî bin.

Hûrgiliyên serlêdanê

Serlêdan li ser  malpera fermî ya Şaredariyê bi awayekî online tên kirin. Hûrgiliyên kotayê ji bo Krêş û Mala Nihêrtinê ya Zarokistana Perperike û Xalxalokê 50 kesên esasî û 50 kes jî yedek in. Ji bo Odeyên Lîstikê yên Zarokistanan jî 100 kesên esasî û 100 kes jî yedek in.

11ê Tebaxê roja dawîn e!

Serlêdan duh (4ê Tebaxê) dest pê kirin û dê di 11ê Tebaxê de bi dawî bibin. Dê û bavê zarokan dikarin  bi rêya lînkên li jêr serlêdanên zarokên xwe bikin:

Lînka tomarkirinê ya krêş û mala nihêrtinê ya zarokistana Perperike û Xalxalokê

Lînka tomarkirinê ya odeyên lîstikê yên zarokistanan

(AY)

Li gorî rapora MKGê di meha Tîrmehê de 5 rojnameger hatine desteserkirin, 11 rojnameger hatin darizandin û 17 hesabên medyaya civakî hatin girtin.

MKGyê destnîşan kiriye ku di meha Tîrmehê de jî rojnamegerî rûbirûyê zext, tacîza dadwerî, sansûra dîjîtal û gefê bûye û weha got:

Destwerdan û hewldanên astengkirina rojnamevanan jî binpêkirina mafê raya giştî yê gihiştina agahdariyê ne. Her êrîşek li ser rojnamevanan ku ne bûyerek tenê ye, lê belê ji bo veşartina bûyerên civakî, sûc, gendelî, neheqî û neqanûnî, wêrankirina jîngehê û binpêkirinên cûrbicûr ên mafên mirovan xizmet dike, astengiya herî mezin e li pêşiya eşkerekirina rastiyê.

Li gorî Endeksa Azadiya Çapemeniyê ya Cîhanê ya 2026an ku ji hêla Rojnamevanên Bêsînor (RSF) ve hatiye weşandin, di meha Tîrmehê de li Tirkiyeyê ku di nav 180 welatan de di rêza 163yemîn de ye, bi ser du malên rojnamevanan de hatiye girtin, pênc rojnamevan hatine binçavkirin, rojnamevanek hatiye girtin, rojnamevanek ji bo lêpirsînê hatiye gazîkirin, du rojnamevan hatine lêpirsînkirin û rojnamevanek jî bi gef û hedefgirtinê rû bi rû mane. Her wiha 11 rojnamevan ji ber nûçe û çalakiyên xwe yên rojnamegeriyê niha di bin darizandinê de ne, di heman demê de 8 rojnamevanên jin di girtîgehên cuda yên Tirkiyeyê de girtî ne. Di demekê de ku Tirkiye polîtîkayên xwe yên astengkirin û tepeserkirinê li dijî mafê raya giştî yê agahdarkirinê û azadiya çapemeniyê didomîne, sansura dîjîtal jî digihêje astên metirsîdar. Li gorî vê, di meha Tîrmehê de 17 hesabên medyaya dîjîtal hatine girtin û 11 platformên medyaya dîjîtal jî hatine astengkirin.

Weke Komeleya Rojnamegerên Jin a Mezopotamyayê, em bang li Tirkiyeyê dikin ku di endeksa azadiya çapemeniyê de her ku diçe paşve diçe û ji bo rojnageran di nav welatên ‘xeternak’ de ye ku ji bo xizmetkirina avakirina çapemeniyek azad û civakek demokratîk hemû zextên li ser rojnamevanan bi dawî bike. Em teqez dikin ku divê rojnamegerên girtî di zûtirîn demê de werin berdan û em diyar dikin ku em ê parastina azadiya çapemeniyê bidomînin.

Daneyên binpêkirina mafên jinên rojnameger ên meha Tîrmeha 2026an

(AY)

Rojnameger Zîlan Azadê bi Selîn Topê re hevpeyvîn kiribû ku di hevpeyvînê de behsa mijarên weke lêpirsîna têkildarî windabûna Gulistan Dokuyê, gotin û beyanên jinên li Dersimê dijîn û peywirdarên dewletê jî di nav de îdiayên torên sûc ên mêran hatibû kirin.

Cem Tekinogluyê ku navê wî di hevpeyvînê de derbas dibe, bi îdîayên “heqaret”, “buxtan” û “êrîşa li ser mafên kesayetiyê” giliyê Azad û Topê kir.

Cem Tekinoglu ku şêwirmendê Parlamenterê Stenbolê yê YENİ Partiyê Cemal Enginyurt e, îdîa kir ku di röportajê de mafên wî yên kesane binpê kirine. 

Tê çaverêkirin ku Azad û Top di çarçoveya lêpirsînê de îfadeyê bidin.

DİSK Basin-İş: Rojnamegerî bi gefên darazê nayê astengkirin

Sendikaya DİSK Basin-İşê di daxuyaniya xwe ya derbarê lêpirsînê de destnîşan kir ku çêkirina nûçeyên bi vî rengî erka rojnamegeran e.

Sendîkayê da zanîn ku berê jî li dijî Tekinoglu nûçe hatine çêkirin û gilî lê hatine kirin. Lewma got, ku bi rêya darazê astengkirina nûçeyên ku ji bo berjewendiya civakê tên amadekirin, ti carî nayê qebûlkirin.

Di daxuyaniyê de weha hat gotin:

“Erka rojnamegeran e ku mijarên têkildarî berjewendiya giştî bikin nûçe. Hewldana astengkirina vê erkê bi gefên dozê, ne tenê li dijî rojnamevanekî, di heman demê de destwerdana li ser mafê agahîstendina gel e jî.”

DİSK Basın-İşê her wiha bal kişand ser wê nakokiyê ku kesekî li partiyeke daxwaza lêpirsîna bibandor a dosyaya Gulistan Dokuyê û pêkanîna edaletê dike de dixebite, giliyê rojnamegera ku îdîayên heman dosyayê dike nûçe, dike:

"Partiyeke siyasî dixwaze lêpirsînek bi bandor û pêkanîna edaletê di doza Gulistan Dokuyê de pêk were. Kesek di wê partiyê de hewl dide ku rojnamegera ku nûçeya heman dozê çêkiriye, bi rêyên qanûnî bêdeng bike. Ev nakokiyeke mezin e. Nakokiya di navbera helwesta siyasî ya Partiya Nû ya li ser doza Gulistan Dokuyê û çalakiya qanûnî ya şêwirmendê wê ya li dijî vê nûçeyê de divê bi eşkereyî were zelalkirin.

Em piştgirê hevkara xwe Zîlan Azadê ne. Rojnamegerî ne sûc e. Nûçeyên ku ji bo civakê têne çêkirin, bi gef û zextên darazî nayên bêdengkirin."

Di nûçeyê de vegotinên jinên Dêrsimê jî hebûn

Hevpeyvîna ku bûye mijara lêpirsînê, li ser serdana Înisiyatîfa Jinan a Pêdiviya Min bi Aşitiyê Heye ya bo Dersimê ku bi armanca şopandina dosyaya Gulistan Dokuyê hatibû kirin, sekinîbû.

Selin Topê di hevpeyvînê de diyar kiribû ku jin û xwendekarên zanîngehê li bajêr bi polîtîkayên ewlehiyê yên dijwar, zextên rêxistinbûnê, tacîz û bêewlehiyê re rû bi rû ne.

Topê her wiha îdîayên derbarê hinek kesên di Zanîngeha Munzurê û saziyên cuda yên dewletê de peywirdar in ên wekî tacîza zayendî, gef û danîna pewendiyê ya di navbera xwendekarên jin û peywirdarên dewletê de anîbûn rojevê.

Hat destnîşankirin ku ev vegotinên di hevpeyvînê de, li ser gotinên jin, xwendekar û rêxistinên jinan ên herêmî hatine amadekirin.

(HA/AY)

Serdozgeriya Komarî ya Bakırkoyê di çarçoveya xala 226an a Qanûna Cezê ya Tirkan de ku ji bo "mustehceniyê" ye lêpirsîn da destpêkirin.  

Gotinên Geredeyê yên derbarê kolyeya (vibratora portatîf) ku di dema bernameyê de di situyê wê de bûye û gotibû berhemeke zayendî ya ji bo mezinan e, wekî sedema lêpirsînê hatin nîşandan.

♦️ Bennu Gerede gözaltına alındı!

― Bennu Gerede hakkında, katıldığı bir programda boynunda taşıdığı kolye ve yaptığı açıklamalara ilişkin 'müstehcenlik' suçundan soruşturma başlatıldı.

― Gerede, gözaltına alındı.pic.twitter.com/5fknh1qDUk

— Dijital Gaste (@dijitalgastecom) August 4, 2026

Heta niha derbarê lêpirsînê de ti daxuyaniyeke Geredeyê ya ji bo raya giştî tune ye.

Muzîkjenên ku di dema konserê de tevlî dirûşma “Filistîna Azad” a ji aliyê guhdaran ve hatibû berzkirin bûn, piştî çalakiyê ji aliyê polîsan ve hatin jêpirsînkirin.

Rayedarên Singapurê ragihandin ku endamên komê “bi tûndî hatine hişyarkirin” û ketina Massive Attackê ya ji bo welat bi temamî hat qedexekirin.

Li Singapurê bêyî destûr nîşandana alên dewletên biyanî ya li qadên giştî û di çalakiyên ji gel re vekirî de qedexe ye. Rayedarên wî welatî dibêjin ku ew ji bo “parastina aramiya civakî” vê yekê dikin.

“Lêgerîn di odeyên me yên otêlê de hat kirin”

Massive Attackê buyerên ku qewimîne bi daxuyaniyekê di hesabê xwe yê medyaya civakî de ragihand.

Komê diyar kir ku Del Naja û Marshall ji hev cuda hatine jêpirsînkirin, li odeyên otêlê yên ku lê diman lêgerîn hatiye kirin û bi awayekî demkî dest danîne ser pasaportên wan.

Komê tiştê ku rûbirû bûye weke  “surreal / derveyî rastiyê” bi nav kir û destnîşan kir ku wan pêşbînî nedikir hildana ala Filistînê dê bibe sedema binpêkirina yasayê.

Di daxuyaniyê de hat gotin ku nîşandana piştevaniya li gel gelê Filistînê berpirsiyariyeke exlaqî ye û hat ragihandin ku ew bi wê piştevaniya di dema konserê de çêbûyî serbilind in.

Komê parvekirina xwe bi gotina “Filistîna Azad” bi dawî kir.

 

 

 

 

 

Bu gönderiyi Instagram'da gör

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Roya News English (@royanewsenglish)'in paylaştığı bir gönderi

(NÖ/AY)

Bi îmzeya Serokê Koma AKPê Abdullah Guler ji parlamenteran re hat şandin de wiha hate gotin: “Biryar hat dayîn ku hemû parlamenterên me Pêşniyara Qanûna Çarçoveyî bi temamî îmze bikin.” Di daxuyaniyê de hat diyarkirin ku pêşniyar ji bo îmzeyan li eywana Desteya Rêveber a Koma Parlamentoyê hatiye vekirin.

Hate xwestin ku parlamenter sibê heta saet 17:00an îmze bikin. Piştî ku pêvajoya îmzekirinê temam bû, tê payîn ku pêşniyar pêşkêşî Serokatiya Parlamentoyê were kirin û di demeke nêz de bihîje qonaxa komîteyê.

Serokê Koma AKPê Abdullah Guler jî wê îro derbarê qanûna çarçoveyê de agahiyên pêşî bide partiyan. Lê belê di derbarê naveroka pêşnûmeya qanûna çarçoveyî de hê ti daxuyaniyek berfireh nehatiye dayîn.

Her wiha hate zanîn ku partiyên din heta ku naveroka pêşnûmeyê nebînin û dê îmze nekin. Hate diyarkirin ku muzakereya li ser neveroka pêşnûmeyê berdewam dike.

(FY/AY)

Di çarçoveya lêpirsînê de li mala Çiçek û li avahiya xizmetê ya Şaredariya Menderesê lêgerîn hat kirin. Lêkolîna li avahiya şaredariyê berdewam dike.

Hat zanîn ku îfadeyên 21 kesên hatine desteserkirin ên li emniyetê berdewam dikin. Lêkolîna Serdozgeriyê ya derbarê lêpirsînê de dom dike.

(EMK/AY)

Êlih

Rêxistina Partiya Wekhevî û Demokrasiyê ya Gelan (DEM Partî), Partiya Herêmên Demokratîk (DBP) û Tevgera Jinên Azad (TJA) bi boneya bibîranîna qûrbaniyên Şengalê ku di 3ê Tebaxa 2014an de di encama êrişên çeteyên DAIŞê de hatibûn revandin û qetilkiin li taxa Korikê ya Êlihê hetin bibîranîn û komkujî hate şermezarkirin.

Li gorî nûçeya Ajansa Welat di daxuyaniyê de gelek nûnerên partiyên siyasî yên navend û navçeyên bajêr û gelek rêveber û endamên saziyên sivîl ên civakî yên bajêr û gelek kes tev li bûn. Metna daxuyaniyê ji aliyê Aktîvîsta TJAyê ya Êlihê Çîgdem Bîlen ve hate xwendin.

Daxuyanî bi dirûşmeyên “Jin Jiyan Azadî” û “Şehîd namirin” hatin berzkirin û bername bi nîşandana sînevîzyonê bi dawî bû.

Stenbol

Tevgera Jinên Azad (TJA), bi wesîleya 12emîn êrîşa qirkirinê ya ku DAIŞê di 3yê Tebaxa 2014an de li hember Êzidiyên Şengalê pêk anî, li Qada Aksaray a Stenbolê daxuyanî da.

Dayikên Aştiyê, rêxistinên civaka sivîl û nûnerên partiyên siyasî û gelek jin tevli bûn. Di daxuyaniyê de pankarta ‘Me Şengal ji bîr nekiriye em nadin jibîrkirin’ hat vekirin û dirûşmeyên ‘jin jiyan azadî’ hatin berzkirin. Metna daxuyaniyê bi Kurdî endama Komeleya Lêkolîna Kurdî Rojbîn Dag, ya Tirkî jî aktîvîsta TJAyê Gulşen Karasu xwend.

Daxuyanî bi dirûşmmeyên “Jin Jiyan Azadî” bi dawî bû.

Kurdên Êzidî, ji bo bi sûcê komkujiyê werin darizandin giliyê DAIŞiyan dikin

10 Sibat 2026

Wan

Platforma Saziyên Demokratîk a Wanê, bi boneya 12emîn salvegera Komkujiya Şengalê ku di 3yê Tebaxa 2014an de pêk hatibû, li Parka Kentê ya navçeya Rêya Armûşê bernameyeke bîranînê li dar xist. Di qadê de wêneyên ku di dema fermana Şengalê de hatibûn kêşandin hatin nîşandan û beşdaran dirûşmeya “Şehîd namirin” berz kirin.Di bernameyê de gelek nûnerên saziyên civakî yên sivîl û welatî tevlî bun.

Beriya nîşandana sinevîzyonê, Hevseroka Partiya Herêmên Demokratîk (DBP) ya Wanê Gonul Uzunay bal kişand ser karesata ku li Şengalê hat vivreştin û got:

“Bi hezaran jinên Êzidî yên Şengalê di bazarên koleyan de hatin firotin, bi hezaran jin û zarokên Şengalê hejî aqûbeta wan ne diyar e. Mixabin 12 sal berê di 3yê Tebaxa 2014an de cîhanê hemû çavên xwe ji gelê Şengalê, ji gelê Êzidîxanê re girt. Xeyrî wê, dewleta Iraqê û KDPê jî mixabin ew roj gelê Şengalê di qedera wan de rûbirû hişt.”

Rojnameger Mûrat Mîrzayê ku li Şengalê di êrişa ÎHAyê de birîndar bûbû, mir

12 Tîrmeh 2024

Gonul Uzunay destnîşan kir ku mudaxeleya Tevgera Azadiyê rê li ber karesateke mezin girt û axaftina xwe wiha berdewam kir:

“Lê belê bi saya Tevgera Azadiya Kurd, 12 siwariyên azadiyê bi bangawaziya Rêber Apo ew roj gihîştin hewara Şengalê. Ew hewarî, hewariya hebûna mirovahiyê bû, ew hewarî, hewariya azadiya jinê bû, ew hewarî bû dengê wan. Hezaran silav ji bo şehîdên Neslîxanê û hemû şehîdên Şengalê re bin.”

Piştî axaftina Gonul Uzunay, sinefîzyona ku li ser berxwedan û fermana Şengalê hatibû amadekirin hat nîşandan. Bername bi çepikan û berzkirina dirûşmeyan bi dawî bû.

Manîsa

Meclisa Jinan a DEM Partiyê ya Manisayê, bi boneya salvegera Komkujiya Şengalê daxuyaniyek da. Daxuyanî li ber Rêxistina Navçeya Saruhanliyê ya DEM Partiyê pêk hat û pankarta “Em komkujiya Êzidîyan û qirkirina jinan ji bîr nakin” hate vekirin; her wiha dirûşmeyên “Bijî berxwedana Şengalê” û “Jin, jiyan, azadî” hatin berzkirin. Di daxuyaniya ku gelek jin beşdar bûn, metnê çapemeniyê ji aliyê Hevseroka Bajar a DEM Partiyê ya Manisayê Evîn Gunsel ve hate xwendin.

Tirkiyeyê li Şengalê êrîşî konên karkeran kir: 5 kes mirin

29 Kanûn 2023

Amed

Di pêşengtiya Tevgera Jinên Azad (TJA)ê li ber Abîdeya Azadiyê ya Parka Koşuyoluyê ji çapemeniyê re daxuyanî hate dayîn. Di daxuyaniyê de gelek endamên partiyên siyasî, nûnerên saziyên sivîl, Dayîkên Aştiyê û gelek kes jî cih girtin. Daxuyanî ji aliyê endama TJAyê Bahar Peker ve hate xwendin. Tevgera Azadiya Jinên Êzîdî jî peyamek nivîskî şand. Di daxuyaniyê de jinan kefîyên spî avêtin li ser milê xwe, pankarta ku li ser ‘Komkujiya Jinên Êzîdî komkujiya mirovahiyê ye, em ji bîr nakin’ hate nivîsandîn vekirin û wêneyên Fermana 74an bilind kirin. Diruşmeyên ‘Bijî berxwedana Şengalê’, ‘Jin jiyan Azadî’ hate berzkirin.

Niştecihên Şengalê serdana gorên komî kirine

3 Tebax 2023

Tevgera Azadiya Jinên Êzîdî peyamek nivîskî şandin û peyam ji aliyê nivîskar Mîna Acer ve hate xwendin. Di peyama xwe de Tevgera Azadiya Jinên Êzîdî diyar kirin ku li ser fermanê de 12 sal derbas buye lê hin jî gelê Êzîdî li kampan koçberin. Tevgera Azadiya Jinên Êzîdî banga tevlîbûna kampanyaya ‘Ji bo Edalet û Azadiyê, Tu Jî Bibe Dengê Dîlgirtiyên Fermanê’ kirin û gotin:

“Bi hezaran keç û jinên me yên dîlgirtî hîna nehatine rizgarkirin û ev jenosîd bi fermî ji aliyê Iraqê ve nehatiye qebûlkirin. Wek Tevgera Azadiya Jinên Êzîdî, em rizgarkirina wan hêsîran wek erkekî ser milê xwe de dibînin. Ji ber ku ev armanca me pêk were, em pêwîstiyek mezin dibînin ku li kîderê bibe bila bibe, bi her rêxistina jinan re têkoşîneke hevpar bidin meşandin. Bi wesîleya salvegera fermanê, me bi dirûşma “Ji bo Edalet û Azadiyê, Tu Jî Bibe Dengê Dîlgirtiyên Fermanê” kampanyayek da destpêkirin. Em hêvî dikin ku hûn jî tevlî kampanyaya me bibin. Em di wê baweriyê de ne ku em ê bi têkoşîneke hevpar bi ser kevin. Tevî van hemû êş û astengiyan, wek civaka Êzîdî û bi taybetî wek jinên Êzîdî, me bi felsefe û ramana Rêber Abdullah Ocalan xwe rêxistin kir. Me bi vî ramanî vîna xwe ya azad ava kir. Êşên xwe kirin hêza têkoşînê û em bûn xwedî parastin û rêxistina xwe.”

"Hê jî gelê Şengalê edaletê dixwaze"

Piştî peyama Tevgera Azadiya Jinên Êzîdî, endama TJAyê Çaglar Demirel axivî. Çaglar Demîrel diyar kir ku ew komkujiya ku li dijî Gelê Şengalê pêk hat ne tenê li dijî gelê Şengalê û Êzidiyan bû ew komkujî li dijî hemû gelên Rojhilata Navîn û cîhanê pêk hat. ÇAglar Demîrel anî ziman ku dema çeteyên DAIŞê ketin Şengalê, ew gel li Iraqê ê nehat parastin û wiha axivî:

“ Hê jî Şengal edaletê dixwaze. Koçberkirin, kuştin, komkujî û ya herî girîng jî ew kesên ku hatin revandin û dîlgirtin ku hê jî aqûbeta wan nayê zanîn. Ev tiştekî giran e. Hê jî aqûbeta wan jin û zarokên Êzidî yên ku ketin destê wan ne diyar e û nayê zanîn bê li ku derê ne. Divê li seranserê cîhanê hemû mirovahî li dijî vê komkujiyê rabe ser piyan.”

Di axaftina xwe de Çaglar Demîrel destnîşan kir ku Tirkiyê û Hikumeta Bexdayê hêjî komkujiya li dijî gelê Şengalê nasnekiriyê û wiha got:

"Hinek welatan ev wekî jenosîd dît û qebûl kir. Lê belê hê jî Iraq, Tirkiye û welatên Rojhilata Navîn ev wekî jenosîd nedîtine û qebûl nakin. Ew qirkirina giran a ku li dijî Êzidiyan hate kirin, ne tenê li dijî Êzidiyan e, li dijî me hemûyan hatiye kirin. Ew qirkirin, li dijî gelê Kurd û li Rojhilata Navîn li dijî her kesî pêk hatiye.”

Piştî daxuyaniyê dengbêjî hatin gotin û girse belav bû.

Sêrt

Rêxistina Partiya Wekhevî û Demokrasiyê ya Gelan (DEM Partî), Partiya Herêmên Demokratîk (DBP) û Tevgera Jinên Azad (TJA) bi boneya salvegera bibîranîna qûrbaniyên Şengalê yên ku di 3yê Tebaxa 2014an de di encaman êrişên çeteyên DAIŞê de hatibûn revandin û kuştin li pêşiya avahiya DEM Partiyê ya Sêrtê hatin bibîranîn û komkujî hate şermezarkirin.

Di daxuyaniyê de gelek nûnerên partiyên siyasî yên navend û navçeyên bajêr û gelek rêveber û endamên saziyên sivîl ên civakî yên bajêr û gelek kes tev li bû. Kesên ku tev li çalakiyê bûn duwîzên ku li ser wan “Em ê hesabê komkujiya Şengalê bipirsin”, “3yê Tebaxê ne tene salvegera komkujiyê ye” û “Em ê komkujiya Şengalê nedin jibîrkirin” hatibûn nivîsandin hatin hilgirtin. Her wiha metna daxuyaniyê jî ji aliye Endama Meclisa Giştî ya DEM Partiyê ya Sêrtê Elîf Akan ve hate xwendin.

8EM SALVEGERA KOMKUJİYA ÊZIDIYAN

Li Şengalê merasîma bîranînê: Fermanê weke qirkirin nas bikin

3 Tebax 2022

Îzmîr 

Li Îzmîrê bi pêşengiya Tevgera Jinên Azad (TJA) û Meclîsa Jinan DEM Partiyê bi boneya salvegera 12emîn qirkirina ku di 3ê Tebaxa 2014an de li Şengalê li dijî Êzidîyan pêk hatibû, bîranîn hat lidarxistin. Di bîranîna ku li avahiya Rêxistina Bajar a Partiya Wekhevî û Demokrasiyê ya Gelan (DEM Partî) ya Îzmîrê hat lidarxistin de, pankarta “Em komkujiya Êzidîyan û qirkirina jinan ji bîr nakin” hate daliqandin. Bîranîna ku gelek rêxistinên civaka sivîl, partiyên siyasî û welatî beşdar bûn, bi deqeyeke rêzgirtinê ya ji bo bîranîna kesên di komkujiyê de jiyana xwe ji dest dan dest pê kir.

Di bîranînê de sîneyovizyona ku der barê komkujiyê de hatibû amadekirin hate temaşekirin. Piştî nîşandana sîneyovizyonê bîranîn bi dawî bû.

Artêşa Tirkan êrişî Şengalê kir: 3 endamên YBŞê mirin

18 Îlon 2023

Her wiha di saetên êvarê de bi pêşengiya Tevgera Jinên Azad (TJA) û Meclîsa Jinan a Partiya Wekhevî û Demokrasiyê ya Gelan (DEM Partî), li ber Navenda Çandê ya Turkan Saylanê ya Alsancakê daxuyaniyek hate dayîn. Di çalakiyê de pankarta “Em komkujiya Êzidiyan û qirkirina jinan ji bîr nakin” hate vekirin û dirûşmeyên “Jin, Jiyan, Azadî” û “Bêdeng nemîne, biqîre, ji qetlîamê re na” hatin berzkirin. Daxuyanî ji aliyê Emîne Bozdag ve hate xwendin.

Emîne Bozdag diyar kir ku tevî 12 sal di ser komkujiyê re derbas bûne jî, çarenûsa nêzîkî 2 hezar û 700 jin û zarokan hîn jî nayê zanîn û got:

“Hişmendiya ku duh li Şengalê jinên Êzidî kir armanc, îro jî li herêmên cûda yên Rojhilata Navîn berdewam dike. Çimkî ku bêcezahiştin rê li ber sûcên nû vedike. Em ê heta ji bo hemû jin û zarokên Êzidî yên ku çarenûsa wan nayê zanîn edalet pêk were têkoşîna xwe bidomînin.”

"Divê ev sûc bi awayeke fermî werin naskirin"

Piştî xwendina daxuyaniyê, Parlementerê Şirnexê yê DEM Partiyê Mehmet Zekî Îrmez axivî. Mehmet Zekî Îrmez bal kişand ser berpirsiyariya Tirkiyeyê û civaka navneteweyî ya li hemberî komkujiyê û destnîşan kir ku divê Tirkiye jî tiştên li Şengalê qewimîn bi awayekî fermî wekî komkujî û qirkirina jinan nas bike.

Daxuyanî piştî axaftinan bi çalakiya rûniştinê bi dawî bû.

Semsûr

Bi pêşengiya TJAyê û bi beşdariya saziyên sivîl, li Bergeha Deriyê Başûr a Mimar Sinanê ya Semsûrê ji bo salvegera 12an a Fermana Şengalê daxuyaniya hat dayîn. Daxuyanî ji aliyê Rêvebera Ferat-Derê Yeşim Akgul ve hat xwendin.

Di daxuyaniyê de bal hat kişandin ser qetlîama di 3yê Tebaxa 2014an de ji aliyê çeteyên DAIŞê ve pêk hat û hat destnîşankirin ku ev êriş rasterast li dijî hebûn, nasname û nirxên hevpar ên jinan polîtîkayeke tunekirinê bû. Di daxuyaniyê de hat bibîrxistin ku tevî salên derbasbûyî jî hêj aqûbeta bi hezarên jin û zarokên êzidî nayê zanîn û êrişên li ser Şengalê berdewam dikin.

Di berdewamiya daxuyaniyê de bang li Tirkiyeyê û hêzên navneteweyî hat kirin ku tiştên li Şengalê qewimîne bi fermî wekî “qirkirin” û “qetlîama jinan” nas bikin, statuya Şengalê bixin bin garantiyê û hemû kiryaran di dadgehên navneteweyî de biderizînin.

Daxuyanî bi gotina “Me Şengal ji bîr nekir, em ê nedin jibîrkirin” bi dawî bû.

Feleknas Ûca: Bila Tirkiye Qetîama Êzidiyan weke Qirkirin nas bike

3 Tebax 2022

Riha

Platforma Saziyên Demokratîk Di salvegera Fermana Şengalê de li Wêranşarê meş hat lidarxist. Di çalakiyê de banga naskirina statuya şengalê û mafên destûrî yên Êzîdîyan hat kirin.

Platforma Saziyên Demokratîk a Rihayê li navçeya Wêranşarê ji bo salvegera Fermana Şengalê meş û daxuyaniya çapemeniyê li dar xist. Di çalakiyê de ku welatiyên êzidî jî beşdar bûn, banga naskirina statuya Şengalê û mafên destûrî yên êzidiyan hat kirin.

Kombûna ku li Kolana Karacadagê dest pê kir, bi wêneyên jinên êzidî û pankartên “Niha dem dema têkoşîna li dijî qirkirinê ye” û “Mirovahî deyndarê Şengalê ye” ber bi avahiya rêxistina DEM Partiyê ya Wêranşarê ve meşiya. Di meşê de bênavber dirûşmên piştevaniyê hatin berzkirin.

Li ser navê Tevgera Jinên Azad (TJA) Gulsum Ocalab daxuyanî xwend.

Ocalan bal kişand ser hovîtiya fermana 3yê Tebaxê û got:

“Tiştên li Şengalê qewimîn ne sûcekî şer ê ji rêzê bû; diyardeya herî hov a zihniyeta serdest a mêr bû. Heta ku hemû jinên hatine revandin bên dîtin, kiryar werin darizandin û statuya Şengalê di bin garantiyê de bê girtin, em ê têkoşîna xwe mezin bikin.”

Piştre li ser navê welatiyên êzidî Necati Goren axivî û bal kişand ser nebûna ewlehiyê û koçberiya êzidiyan. Gören destnîşan kir ku divê hebûn û nasnameya civaka êzidî di destûra bingehîn de bi fermî bê naskirin û garantîkirin.

Çalakî bi berzkirina dirûşman bi dawî bû.

Metna daxuyaniyê ya hevpar ku li gelek bajaran hate dayîn wiha ye:

“Me 3yê Tebaxê ji bîr nekir, em ê nedin jibîrkirin. Em ê hesaba Komkujiya Êzidiyan a li Şengalê û qirkirina li ser jinan bipirsin. Di ser êrişa komkujî û qetlîama jinan a ku çeteyên DAÎŞê di 3yê Tebaxa 2014an de êrişê Şengalê kir re 12 sal derbas bûn. Ev êrişa ku li ber çavên hemû mirovahiyê hat kirin, ne tenê li dijî gelê Êzidî; li dijî hebûn, nasname, bawerî, dîrok û nirxên hevpar ên mirovahiyê yên jinan polîtîkayeke tunekirinê ya rêxistinkirî bû. Tiştên ku li Şengalê qewimîn ne sûcekî şer ê ji rêzê bû. Diyardeya herî hov a hişmendiya serdest a mêr e ku bedena jinan xist qada şer û qetlîamên sîstematîk pêk anîn. Bi hezarên Êzidî hatin qetilkirin, bi sed hezaran ji cih û warên xwe bûn. Bi hezarên jin û zarok hatin revandin, li bazarên koletiyê hatin firotin, rastî destdirêjî, îşkence û guherandina olî ya bi darê zorê hatin. Hê jî aqûbeta bi hezarên jin û zarokên Êzidî nayê zanîn. ​Ev komkujiya ku li Şengalê qewimî li ber çavên cîhanê pêk hat; lê hêzên navneteweyî, dewletên herêmê û saziyên cîhanî vîna ku vê yekê bide rawestandin nîşan nedan û bi bêdengiya xwe bûn hevparên vî sûcî. Di serî de Parlamentoya Ewropayê, gelek welat û saziyên navneteweyî tiştên ku qewimîn wekî komkujî naskirin û mekanîzmayên Neteweyên Yekbûyî jî diyar kirin ku ev yek ji sûcên herî giran ên li dijî mirovahiyê ye. Despêkê tevî salên ku derbas bûne jî hê hemû kiryar nehatine darizandin, negihîştine hemû jinên winda û edalet pêk nehatiye.

​Şengal, erdnîgariyeke qedîm e ku di dirêjahiya dîrokê de gelek caran bi fermanan hatiye hedefgirtin. Desthilatdarên ku xwestin Rojhilata Navîn veguherînin qada şer û xeyalên xwe yên emperyal pêk bînin, di dirêjahiya dîrokê de Şengal kirine hedef û 73 caran qewmkujî li ser gelê Êzidî pêkanîn. Jin û gelê Êzidî, tevî van hemû fermanan jî dest ji zindîhiştina bawerî, ziman û çanda xwe bernedan. Tam wekî ku îro jî li dijî van polîtîkayên komkujî û qetlîama jinan a ku wekî fermana 73an tê qebûlkirin û bi destê çeteyên DAIŞê hat kirin, dest ji têkoşîna xwe bernedan. Tê zanîn ku çawa li hemberî her fermanê, di 3ê Tebaxê de jî yên ku teslîm nebûn dîsa jinên Êzidî bûn. Jinên êzidî yên ku keziyên porên xwe veguherandin sembola berxwedanê; bi xwerêxistinkirin, xweparastin û vîna xwe ya avakirina jiyana demokratîk re ne tenê ji gelê xwe re, ji têkoşîna azadiya jinê ya li Rojhilata Navîn re jî bûn hêvî. Îro avakirina jiyana bi pêşengiya jinan û xwerêveberiya li Şengalê tê domandin, bersiva herî bihêz a ku dikare li dijî qetlîama jinan bê dayîn e. 3yê Tebaxê ne tenê salvegera komkujiyeke di rabirdûyê de qewimî ye. Rojeke dîrokî ye bi bîr dixe ku polîtîkayên komkujî yên li hemberî jinan, windakirina bi darê zorê, revandin û tundiya sîstematîk îro jî bi şêweyên cuda berdewam dikin. Duh polîtîkayên ku li Şengalê li dijî jinên Êzidî hatin bikaranîn îro li erdnîgariyên cuda yên Rojhilata Navîn hedefgirtina jinan berdewam dikin.​

Em îro ji bo hemû jinên Êzidî yên ku aqûbeta wan hê jî nehatiye eşkerekirin edaletê dixwazin. Di heman demê de em dixwazin ku jinên elewî yên ku li Bakûr û Rojhilatê Sûriyeyê hatine revandin û hemû jinên ku bi darê zorê hatine girtin bi awayekî lezgînî werin berdan bigihêjin azadiya xwe û kiryarên van sûcan bên darizandin. ​Revandin, girtin û bênasnamekirina jinan sûcê li dijî mirovahiyê ye û nikare bêceza bimîne. Naskirina komkujiya Şengalê bi hemû aliyên wê ve, hesabdayîna kiryarên wê li hemberî hiqûqa navneteweyî û dîtina jinên winda; ne tenê ya gelê Êzidî ye, têkoşîna hevpar a hemû jinan e. Lewra polîtîkayên bêcezahiştinê rê li ber sûcên nû vedikin. Tirkiye jî tiştên ku li Şengalê qewimîn bi fermî wekî komkujî divê bide naskirin û gavên ku biavêje, berpirsiyariyên xwe yên di çarçoveya hiqûqa navneteweyî de bi cih bîne û divê gavên ku mafê gelê Êzidî bixe bin garantiyê biavêje. Ji bilî vê, divê her cûre êrişên ku li dijî Şengalê berdewam dikin bi dawî bibin; vîn, xwerêveberî û statuya gelê Êzidî divê bê misogerkirin.

Em wekî TJA careke din dibêjin ku; 3yê Tebaxê ne tenê roja bîranîna komkujiya li dijî gelê Êzidî ye. Di heman demê de roja têkoşîna gerdûnî ya li dijî qetlîama jinan e. Roja mezinkirina hafize, berxwedan û têkoşîna azadiya jinan e. Di serî de jinên Êzidî heta ku hemû jinên hatine revandin, windakirin û bi darê zorê hatine girtin bên dîtin; heta ku hemû kiryarên qetlîama jinan bên darizandin û ewlehî û statuya Şengalê di bin garantiya navneteweyî de bê girtin, em ê rastiyê derxin holê û têkoşîna azadiya jinê mezin bikin. Me Şengal ji bîr nekir, em ê nedin jibîrkirin.”

(AY)

Abdullah Ocalan: Divê pêvajoya hiqûqî û qanûnî dest pê bike

21 Tîrmeh 2026

Şande piştî hevdîtina 3 saetan, ji Îmraliyê vegeriya. Li gorî daxuyaniya DEM Partiyê dê sibê derbarê hevdîtinê de daxuyaniyeke nivîskî were dayîn.

Şandeyê herî dawî di 20ê Tîrmehê de bi Abdullah Ocalan re hevdîtin kiribû.

Şandeya DEM Partiyê ji bo bi Ocalan re bicive çû Îmraliyê

20 Tîrmeh 2026

(AY)

Şaredariya Bajarê Mezin a Stenbolê zaravayê Kurmancî ya Kurdî jî li xizmetên pirzimanî zêde kir.

Navenda Çareseriyê ya ALO 153 ya girêdayî Serokatiya Daîreya Têkiliyên bi Gel re ye heta niha bi zimanên Tirkî, Ingilîzî û Erebî xizmetê dida welatiyan. Ji îro û pê de Navenda Çareseriyê ALO 153 dê bi zarevayê Kurmancî ya Kurdî dê xizmetê bide axiverên Kurdî.

Her roj hezaran welatî û şêniyên li Stenbolê dijî bêyî ku biçin li avahiyê Şaredariyê xeta ALO 153 digerin, gilî, daxwaz û pêşniyarên xwe ji reyedaran re radigihînin. Ji îro pê de axiverên Kurdî jî dê karibin ji xizmetên şaredariyê bi zimanê xwe sûdê bigirin.

Ji bo ku ÎBB, kurdî jî li zimanê din ên xizmetê zêde bike, ev mijar berê di Meclisa Şaredariya Bajarê Mezin a Stenbolê (İBB) de jî gelek caran hatibû rojevê. Ji bo ku welatiyên Kurd ên li Stenbolê dijîn pirsgirêk û giliyên xwe bi zimanê xwe ê zikmakî bikin, hatibû xwestin ku kurdî li zimanên xizmetê bê zêdekirin û di hemû yekîneyan de bikeve were bikaranîn. 

(AY)

Bi hezaran kesên ku ji peravên bajarokê Fnideqê (Castillejos) ê li bakurê Fasê ketiye deryayê, hewl dan ku bi melevaniyê derbasî bajarê xweser ê ser bi Îspanyayê Ceutayê (Sebte) bibin.

400 kes hatin rizgarkirin

Ji koçberên ku dixwestin li dora betonên mezin û têlên ku sînor pêk tînin bifetilin, ji ber şîp û pêlên deryayê jê 18 kes xeniqîn. Servîsa Ewlehiya Deryayî û Rizgarkirinê ya Îspanyayê û Heyva Sor a Îspanyol di operasyonên ku bi hev re di meşan de zêdetirî 400 kes bi saxî ji avê derxistin. 

Li gorî nûçeya Ajansa Anadolûyê Îspanyayê ragihand ku tê pêşbînîkirin di 24 saetên dawî de zêdetirî 49 hezar kesî derbasî Sebteyê bûne.

Koçber çima dixwazin biçin Îspanyayê?

Bajarên Ceuta û Melillayê ku li Bakurê Afrîkayê ne, li parzemîna Afrîkayê tekane sînorê bejahî yê Îspanyayê ye. Ev rewş, her du bajaran hem ji bo welatiyên Marokê hem jî ji bo penaberên ku ji Afrîkayê û welatên Bakurê Afrîkayê tên, dike rêyeke koçberiyê. Lê belê, gihîştina Ceutayê bêguman bi wateya gihîştina Ewropayê nîne.

“Rewşa awarte ya neteweyî hat ragihandin”

Serokwezîrê Îspanyayê Pedro Sánchez di 30ê Tîrmehê de di daxuyaniya li ser hesabê xwe ê Xê de diyar kir ku hikûmetê hemû çavkaniyên heyî seferber kirine û ragihand ku ji bo “di demeke herî kurt de dîsa aramiyê saz bike” leşker û yekîneyên parêzvanên sivîl ên zêde ji bo Ceutayê hatine veguhestin.

Serokê Bajarê Xweser ê Ceutayê Juan Jesús Vivas destnîşan kir ku xeta sînorî bi temamî hilweşiyaye û bang li hikûmeta navendî kir ku “rewşa awarte ya neteweyî” rabigihîne.

Cîgirê Serokwezîr û Wezîrê Karên Derve ê Îtalyayê Antonio Tajani di daxuyaniya xwe ya li ser Xê de îdia kir ku “koçberiya bêkontrol ewlehiya neteweyî dixe xetereyê” û diyar kir ku divê Herêma Schengenê ji Îspanyayê re bê girtin; bi vê yekê polîtîkayên koçberiyê yên hikûmeta Madrîdê rexne kirin.

Tevî ku hêzên ewlehiyê yên Fasê tîmên piştgiriyê şandin sînor û ragihandin wan bi hezaran kes ji bejahiyê ve asteng kirine jî, çapemeniya Îspanyol bal dikşîne ku rêveberiya Rabatê sînor wekî karteke siyaseta derve ya serdemî bi kar tîne.

Daxuyaniya Komeleya Mafên Mirovan a Fasê (AMDH)

Achraf Maimouni, yek ji nûnerên komeleya ku tevgera sînorî ya li herêma bakurê Fasê rasterast dişopîne, di daxuyaniya xwe ya ji bo ajansa Associated Press (AP) re de wêneya li sînor wekî “rewşeke neasayî û giran” bi nav kir.

(FY/AY)

Di çarçoveya heman lêpirsînê de di pêle duyemîn a operasyonê de, Cîgirê Serokê Şaredariyê Ceyhun Unlu jî di nav de ji bo 6 kesan biryara desteserkirinê hatibû dayîn.

Seroka Şaredariya Uskudarê Sinem Dedetaş hat desteserkirin

29 Tîrmeh 2026

Di operasyonên ku li ser 11 navnîşanên cûda hatin kirin de, navên kesên hatine destserkirin ev in: 

Sekreterê Taybet ê Seroka Şaredariyê Alihan Koçoglu, Mîmar Burçin Çevik, Adem Altintaş û karsaz Bulent Orhan Tozkoparan.

Gumanbar, piştî îfadeyên li emniyetê sewqî edliyeyê hatin kirin. Hate ragihandin ku pêvajoya edlî ya derbarê lêpirsînê de berdewam dike.

(FY/AY)

Serdozgeriyê derbarê lêpirsînê de çi hurgilî parve nekiriye.

Kuçuk ku wekî alîgirê AKP û Erdoğan tê nasîn. Hefteya borî vegera Kılıçdaroglu ya ji bo serokatiya CHPê bi tundî rexne kiribû.

Lê belê piştî guherînên di nav CHPê de rû da, nêrîna Kuçuk jî guherî û di 27ê Tîrmehê de dev karên xwe yên li kanala TGRT Haber û rojnameya Tirkiyeyê berda bû. 

Kuçuk hefteya borî, piştî ku Ozgur Ozel bi biryara “betalkirina mitleq” neçar ma dev ji serokatiya giştî ya CHPê berde û Partiya Nû damezrand, gotibû ku ev Partiya Nû dê di hilbijartinên pêş de CHPê li paş bihêle. Kuçuk, Serokê Giştî ê berê Kemal Kiliçdaroglû jî bi van gotinan rexne kiribû: 

“Kemal Kiliçdaroglu xwe diqedîne. Piştî biryara betalkirina mitleq di çavê piraniya hilbijêrên CHPê de tu qîmet û îtibara wî nemaye. Jixwe di hilbijartina yekem de dê bi ser nekeve. Jixwe wisa dixuyê ku xema wî zêdetir tolsendina siyasî ye.” 

(AEK/AY)

Pasdaran diyar kir ku ev êriş ji bo bersivdayîna bombabarana DYAyê hat kirin ku DYAyê heman rojê girava Qeşmê (Keşm) û eyaletên Bûşehr, Fars û Xuzistanê yên Îranê bombebaran kiribûn. Rayedarên Îranê ragihandin ku li girava Qeşmê li du malan hatiye xistin; di encamê de zarokek û dê û bavê wî/wê hatine kuştin, du zarok jî birîndar bûne. 

Bîlançoya şerê DYA-Îranê ya li ser Herêma Kurdistanê: 929 êrîş pêk hatine, 32 kes mirine

23 Tîrmeh 2026

Îran: “3 balafir hatin têkşikandin û gelek leşker hatin kuştin” 

İranê di daxuyaniya xwe de îdîa kir ku li El-Ezreqê qadên parkkirin û kontrola balafirên F-35an hatine armanckirin; sê balafir bi temamî hatine têkşikandin, sê balafir bi giranî zirar dîtine û gelek leşker û personelên teknîkî yên DYAyê jî mirin e. 

Lê belê, ajansên nûçeyan ragihandin ku ev îdîayên Îranê ji aliyê çavkaniyên serbixwe ve nehatine piştrastkirin. 

CENTCOM: “Tu windahiyek nîne” 

Fermandariya Hêzên Navendî ya DYAyê (CENTCOM) jî îdîayên Îranê red kirin û ragihand ku hemû mûşek û balafirên bêmirov (SÎHA) yên beşdarî êrişê bûne hatine astengkirin ango negehiştine armancên xwe; tu balafireke DYAyê nehatiye têkşikandin ango xerabkirin. 

Hêzên Çekdar ên Urdunê jî ragihandin ku 5 mûşekên Îranê ku berbi welatê wan ve hatine arastekirin ji aliyê sîstemên parastina hewayî ve hatine astengkirin. Ji aliyê rayedarên Urdunê ve têkildarî mirina leşkeran û têkşikandina balafiran tu daxuyanî nehatiye dayîn.

 Ji ber vê yekê, daxuyaniya Îranê ya derbarê mirina leşkeran û têkşikandina balafirên F-35an de, wekî îdîayeke ne piştrastkirî ye. 

Piştî êrişên DYAyê 

Artêşa DYAyê ragihandibû ku beriya vê êrişê, di bombebarana du saetan de navendên fermandariya pasdaran, tesîsên mûşekan û balafirên bêmirov, pergalên çavdêriya deryayî û yekîneyên deryayî jî di nav de bi dehan navendên leşkerî kirine armanc. 

Washingtonê îdîa kir ku ev operasyon di bersiva êrişên mûşekan ên Îranê de hatine kirin ku rojek berê avêtibûn hêzên DYAyê yên li Rojhilata Navîn.  Îranê jî parast ku êrişa El-Ezreqê tola bombebarana DYAyê ya li girava Qeşmê ye ku sivîl lê hatibûn kuştin. 

Îranê kampa Komeleyê bomebaran kir: 9 Pêşmerge mirin

17 Tîrmeh 2026

Urdunê dikişînin nav şer 

Girîngiya bingehîn a êrişa El-Ezreqê ew e ku mînakeke nû dide nîşandan ku pevçûna di navbera DYA û Îranê de bi armancên leşkerî yên du welatan re sînordar namîne. Urdun baregehê dide hêzên DYAyê lê bi awayekî rasterast di nav şerê bi Îranê re de nîne. 

Lêdana tesîseke li ser axa Urdunê ji aliyê Îranê ve, li gel binpêkirina serweriya welat, ji bo leşker û sivîlên dora baregehê jî xetereyeke rasterast çêdike. Parçeyên mûşekên ku di hewayê de tên astengkirin jî dikevin ser cihên niştecihbûnê û dibin sedema windahiya giyanî û zirara maddî.

 Îranê ragihand ku di heman rojê de li Kuweytê jî baregeha hewayî ya Elî el-Salim ku yekîneyên DYAyê lê hene kirine hedef. Wezareta Parastinê ya Kuveytê ragihand ku di êrişa Îranê de avahiyeke şîrketeke Çînî li ber êrişê ketiye û têde karkerek miriye û zirareke mezin li avahiyê ketiye. 

Welatên ku baregehên DYAyê lê ne dibin armanca bersivên êrişên leşkerî. Berdêla van êrişan karker, zarok û gelên herêmê yên ku ne aliyê rasterast ê pevçûnê ne, didin. 

DYA êrişên xwe yên li ser Îranê didomîne

20 Tîrmeh 2026

Êrişên li dijî hev şerê herêmî gur dike

Şerê ku di 28ê Sibatê de bi êrişa DYA û Îsraîlê ya li ser Îranê dest pê kir, di nava mehan de veguherî pevçûneke berfirehtir ku Îran, Îsraîl, İraq, Urdun, Kuweyt û welatên Kendavê  di nav xwe de digire. Di êrişan de bi hezaran kes hatin kuştin, bi mîlyonan kes ji cih û warên xwe bûn. 

Sekreterê Giştî ê NYyê António Guterres, di hefteya duyemîn a Tîrmehê de ku gotibû: “Pêwîst e hemû êrişên bi vî rengî demildest bên rawestandin. Divê hemû alî berpirsiyariya xwe di asta herî mezin de nîşan bidin, ji gavên ku bibin sedema mezinbûna aloziyan dûr bisekinin û ji bo kêmkirina rageşiyê demildest bikevin tevgerê.” Di heman hefteyê de Trump dîsa banga vegera şer kiribû.

Li DYAyê jî nerazîbûnên ji bo rawestandina şer berdewam dikin. Senatorê Demokrat Tim Kaine, di 29ê Tîrmehê de li ser kursiyê Senatoyê şerê Îranê ji “sê aliyan ve neqanûnî” bi nav kir û bi bîr xist ku Kongreyê berê xwestibû ku hêzên DYAyê bila ji pevçûnan vebikişe. Tevna dijberên şer a Amerîkayê Win Without War jî di daxuyaniya xwe ya 27ê Tîrmehê de gotibû: “Serok Trump bi kirina sûcên şer ên li dijî sivîlên Îranî gefan dixwe; leşkerên DYAyê tên kuştin, bihaye enerjiyê dîsa bilind dibin,  ev hemû tişt ji bo şerekî karesatbar, bê piştgiriya gel û neqanûnî rû didin.” 

(AEK/AY)

Nûnerên partiyên siyasî,  saziyên civakî yên li bajêr û welatiyên ji bajarên Kurdan û yên Tirkiyeyê hatibûn, beşdarî meşa li Kolana Hunerê bûn û ber bi Qada Sêyid Riza ve meşiyan. Di meşê de dirûşmên "Dêrsim rûmet e, xwedî li rûmeta xwe derkeve", "Munzur wê azad biherike", "Gulistan Doku li ku ye?" û "Festîval a gel e, nayê bêdengkirin" hatin berzkirin û wêneyên festîvalên berê li qadê hatin daliqandin.

Pişti rêzgirtinê, li ser navê Komîteya Amadekar a Festîvalê Umît Karabulut axivî û wiha got:

“Weke beriya 26 salan, em îro dîsa hatin cem hev. Wê demê Dêrsim ji her alî ve di bin agir de bû. Ji ber vê yekê, li hember vê polîtîkayê festîval hatin destpêkirin. Ji wê rojê heta îro pirsgirêk neqediyan. Dêrsim dîsa ji her alî ve di bin zilmê de ye. Festîvala Munzurê ew e ku dîrok, bawerî û çand xwe ji nû ve ava bike. Heke em werin gel hev em ê bihêz bibin. Nexwe em ê parçe bibin.”

Piştre ji Federasyona Yekitiyên Dersîmê yên Ewropayê (ADBF) Alî Tacar axivî û ev tişt anî ziman:

“Festîval encama berhevkirineke dîrokî û wekî pêdiviyeke girseyî derket holê. Festîval ne tenê şahiyek e. Dibêjin festîval siyasi bûye. Parastina çand, ziman û baweriya me siyasetek e. Em ê rê nedin ku komeke biçûk festîvala me xira bike.”

Kordu: "Ev erdnîgarî bi têkoşîn û kedeke mezin hate hûnandin"

Di dawiyê de Parlamentera Partiya Wekhevî û Demokrasiyê ya Gelan (DEM Partî) ya Dersîmê Ayten Kordu axivî û ev tişt got:

“Ev erdnîgarî bi têkoşîn û kedeke mezin hat hûnandin. Dêrsimê ji bo hemû gelan têkoşîna azadî û wekheviyê daye. Qeyimê wê demê Tuncay Sonel li van axan jineke Kurd winda kir. Gulistan Dokû encama politîkaya ‘bêgorhiştinê’ ye. Ji bo hemû jinên hatine windakirin û qetilkirin em ê têkoşîna xwe bidomînin. Em dibînin ku tiştên ku Sonel li vir bi bikaranîna desthilata xwe kirine, nîşan didin ku polîtîkaya şerê taybet bi awayekî herî kûr berdewam dike. Li ser vê erdnîgariya qedîm, her dem êrîş çêbûn, lê Dêrsimê her dem bi hev re bûn. Ji bo eşkerebûna rastiyan, li erdnîgariya me pêdîvî bi hevrûbûnê heye. Li dijî polîtîkaya ‘bêgorhiştinê’ em daxwaza avakirina komîsyona heqîqetê dikin. Li ser rêyan, li cihên me yên pîroz kontrola nasnameyan tê kirin. Em dipirsin; hûn rêzê li kîjan heqîqetê digirin? Pêvajoyek hate ragihandin. Em ê aştiyê bi têkoşîna xwe pêk bînin.”

(AY)

Çavkanî û Fotograf: Ajansa Welat

Hevdîtin dê bi destûra taybet a Wezareta Dadê sibê (31ê Tîrmehê Roja Îniyê) di saet 10.00an de pêk were. 

Hate hînbûn ku Demirtaş dosyaya doza kuştina Narin Guranê bi rêya parêzeran peyda kiriye û bi berfirehî lêkolîn kiriye; tê çaverêkirin ku ew piştî hevdîtinê Demîrtaş dê daxuyaniyeke nivîskî ji bo raya giştî belav bike. 

Demirtaş berê jî bi malbata Rojin Kabaiş re ku li Vanê bi awayekî biguman  jiyana xwe ji dest dabû, hevdîtin kiribû. 

(EMK/AY)

Tevgerê diyar kir ku heta Rêberê Gelê Kurd Abdullah Ocalan nekeve dewrê û pêvajoyê ew bi xwe bi rê ve nebe, biryarên hatine girtin û pêwîstiya qanûnan bê derxistin, nikare bi cih werin.

“Qanûneke ku Ocalan li xwe nagire, tê wateya sabotekirina pêvajoyê”

20 Tîrmeh 2026

Daxuyaniya Rêveberiya Tevgerê bi vî rengî ye:

“Nîqaşên li ser qanûna kokê ku paşeroja gelên Tirkiyeyê eleqedar dike bi şêweyên cuda dewam dike û li nava raya giştî jî belav dibe. Dema mirov bala xwe didin ser nîqaşan û agahiyên ji çavkaniyên vekirî belav dibin, di mijara nêzîkatiya cidî ya li ser vê qanûnê de dikevin nava fikaran.

Rêber Apo di hevdîtina 20ê tîrmehê de destnîşan kiribû ku qanûna bê derxistin divê sivik, teng nebe, divê ne bi wî şêweyî be ku xizmetê ji siberojê re neke û li gorî hesasiyetên herdu aliyan bê amadekirin. Ji ber ku tê hêvîkirin ev qanûn ji bo bidawîkirina qutbûna sed salî ya navbera gelê Kurd û dewleta Tirk bibe gaveke girîng. Lewma girîng e qanûn xwedî wê taybetmendiyê be ku aştiyê ji xwe re bike armanc.

Weke ku li her devera cîhanê bû, aştî beriya her tiştî ji ziman dest pê dike. Ji bo rêxistineke ku xwe fesix kiriye û têkoşîna çekdarî ya li dijî Tirkiyeyê bi dawî kiriye bikaranîna têgehên ‘teror’, ‘rêxistina terorê’ ji destpêkê ve vê pêvajoya li ser siberoja gelên me dixe nava pirsgirêkan. Hîn ji destpêkê ve hesasiyet li ber çavan nayê girtin. Bi kurtasî ji bo pêvajo bi pêş ve biçe gelekî girîng e ku ziman, pênase û naverok li gorî armanca wê be.

Bêguman dema mijar çareserkirina şer be, gavên alî biavêjin divê maqûl û bicihanînê de bin. Rêber Apo û Tevgera me di vê mijarê de baldar e. Eger pêvajo wê ne mijûlkirin lê çareserî be, hingî nêzîkatî jî divê bi vî rengî be.

Weke Tevgera Azadiyê me destnîşan kir ku ji bo pêwîstiyên banga aştî û civaka demokratîk bi cih bê anîn divê Rêber Apo karibe bi rola xwe rabe. Me di her firsendê de anîn ziman ku ji bo vê jî divê statuya Rêber Apo diyar be û azadiya wî pêk were. Heta ku Rêber Apo nekeve dewrê û vê pêvajoyê bi xwe bi rê ve nebe, nepêkan e ku biryarên hatine wergirtin û pêwîstiyên qanûna bê derxistin bi cih bêne anîn.

Di mijara statuya Rêber Apo de Devlet Bahçelî gotibû, divê bibe koordînatorê aştî û siyasîbûnê. Di nîqaşên li Îmraliyê de jî hatibû qebûlkirin ku Rêber Apo bibe koordînatorê aştî û siyasîbûnê, di bicihanîna qanûna bê derxistin de rola Rêber Apo hatibû diyarkirin. Li gorî agahiyên ji çavkaniyên vekirî hatin belavkirin, eger statuya Rêber Apo di qanûnê de li ber çavan neyê girtin, hîn ji destpêkê ve wê li pêşiya pratîkbûnê bibe asteng. Ji ber vê yekê girîng e ku statuya Rêber Apo zelal bibe ku muxatab û muzakerevanê sereke ye.

Li aliyê din, li gorî ruhê vê pêvajoyê nîne ku pêvajoya aştî û civaka demokratîk tenê di asta bêçekbûnê de bê nîşandan. Bilêvkirina qanûna kok an jî qanûna çarçoveyê tê wê wateyê ku piştî vê qanûnê wê qanûnên din bêne derxistin û gav bêne avêtin. Ji ber vê yekê eger bê destnîşankirin ku qanûna bê derxistin wê qanûna kokê be, pêvajo wê piştre bi qanûnên demokratîkbûnê yên ji bo çareserkirina pirsgirêkan pêvajo bê pêşvebirin, wê dilê gelên Tirkiyeyê rehet bibe û baweriya bi pêvajoyê zêde bike.

Weke ku me beriya niha gelek caran destnîşan kir, em ê nêzîkatiya xwe ya esasî piştî dîtina qanûnê diyar bikin. Bêguman eger qanûn erênî be em ê bêhtir teşwîq bikin û berpirsyariya xwe bi cih bînin.”

Salvegera şewitandina çekan a endamên PKKê: Divê dewlet gavên pêwist biavêje

13 Tîrmeh 2026

(AY)

Di 27ê Tîrmeha 2026an de di çarçoveya lêpirsîna Dokuyê de ku ji aliyê Serdozgeriya Komarî a Erzîromê ve tê birêvebirin, 18 kes hatibûn desteserkirin. Hema bêje tevahiya wan polîs bûn. Diyar bûye ku van kesana li ser sîstema emniyetê POL-NETê derbarê Dokuyê de bi awayekî derqanûnî lêkolîn kirine.

Li gorî belgeyên ku ketine dosyaya lêpirsînê, hat diyarkirin ku polîsên hatine desteserkirin di mehên beriya windabûna Gulistan Dokuyê û roja ku winda bûye de, di agahîdank (database) a emniyetê de gelek caran derbarê Dokuyê de lêgerîn kirine. 

Li gorî nûçeya nûçegihana JinNewsê Şehrîban Aslanê beriya windabûna Gulistan Dokuyê, di 25ê Mijdara 2019an de, polîsekî bi navê M.K., ku li Ofîsa Cihê Malê ya Daîreya Polîsan a Dêrsimê dixebitî, saet li 16:14an bi karanîna sepana modela ewlehiyê ya POLCEPê bi hejmara nasnameyê ya Komara Tirkiyeyê ya Gulistan Doku pirsî ye. Her wiha derket holê ku heman polîs di navbera saet 08:08 û 08:47an de çar caran û di 4ê Kanûna Pêşîn a 2019an de jî saet li 17:49an carekê li ser sîstemê jêpirsîna Gulistan Doku kiriye.

Lêgerîna derqanûnî

Di belgeyê de tê gotin ku polîsekî din ê bi navê C.S., diyar kiriye ku Gulistan Doku di 4ê Kanûna Paşîna 2020an, saet li 22:41an, rojek beriya winda bibe di pergalê de lêgerîn çêbûye.

Polîs E.B., ku li midûriyeta polîsan a Dêrsimê dixebite, di 5ê Kanûna Paşîna 2020an de, roja ku Dokuyê winda bûye, saet di 23:35an de, li ser pergalê bi hejmara nasnameyê lêgerîna Gulistan Dokuyê kiriye û balkêş e ku li wêneyên karta nasnameyê, belgeya ajotinê, ewlehiya taybet, eşkaliya krîmînal û wêneyên pasaportê nihêrî ye.

Di belgeyê de her wiha tê gotin ku E.B., di heman rojê de gelek caran li ser sîstemê lêgerîna Gulistan Doku pêk aniye.

Di lêpirsîna Gulistan Dokuyê de ji bo waliyê berê Sonel û du kesên din cara duyem biryara girtinê hate dayîn

28 Tîrmeh 2026

(EMK/AY)

Ahmet Davutoglu ragihand ku wan bi hevalên xwe yên partiyê re biryar girtine ku ew nabin parçeyekî siyaseta qirêj û li ser wê biryar girtine ku dê xebatên xwe bi dawî bikin.

Davutoglu plan dike ku piştî berdana siyasetê saziyeke ramanê ava bike ku berê qeyûm tayînî Weqfa Zanist û Hunerê (BÎSAV) ya ku wî ava kiribû hatibû kirin.

Tê çaverêkirin ku Davutoglu ji bo avakirina saziyeke nû ya ramanê dest bi xebatan bike.

(EMK/AY)

Di çarçoveya lêpirsînê de Cîgirên Serokê Şaredariyê Taylan Ozguven, İhsan Bahri Bellek,  Atilla Akyurek û Serokê Şaredariyê Erdal Beşikçioglu jî di nav de 52 kes hatin desteserkirin. 

Tîmên Rêveberiya Emniyetê ya Bajarê Enqereyê, di saetên sibehê de bi awayekî hemwext bi ser gelek navnîşanan de girtin.

 Her weha tîmên polîsan xebatên lêgerîn û lêkolîna di avahiya Şaredariya Etimesgutê de berdewam dikin. 

(EMK/AY)

“Çareseriya mayînde” 

Erdogan di axaftina xwe de li ser encamên aborî yên polîtîkayên ewlehiyê jî rawestiya. Serokê Giştî ê AKPê amaje bi xebateke Serokatiya Karên Aboriyê ya AKPê kir û got  ku “lêçûna rasterast û nerasterast a terorê ji bo Tirkiyeyê derbasî 2,3 trilyon dolarî bûye” û îdia kir ku ger ev pêvajo bi encam bibe dê ev bar jî  ji holê rabibe. Erdogan nêrîna xwe ya têkildarî “çareseriya mayînde” bi vî awayî anî ziman: 

“Gava ku ev mesele bi awayekî mayînde hat çareserkirin, yê ku qezenc bike dê bi 86 milyon welatiyên xwe Tirkiyeyê be, gel be û welat be. Çawa ku mirovên karsaz qezenc dikin, dê birayên me yên kedkar jî qezenc bikin. Çawa ku cotkarên me qezenc dikin, dê turîstkarên me jî qezenc bikin. Çawa ku veberhênêr û hinardekar qezenc dikin, dê jina malê û teqawidbûyî jî qezenc bikin. Çawa ku Tirk qezenc dike, dê Kurd, Ereb, Laz û Çerkes jî qezenc bike. Gava astenga terorê ji holê rabû, aboriya Tirkiyeyê dê di her qadê de dest bi nivîsandina çîrokeke nû bike.”

 Polîtîkaya Derveyî: Kêşeya Serekî Îsraîl e 

Erdoğan di beşê siyaseta dervayî de Îsraîl wekî sedema sereke ya nearamiya di herêmê de bi nav kir û got ku piştî Xezeyê, li Şerîaya Rojava jî siyasetên dagirkerî, koçberkirina bi darê zorê û zextê berdewam dikin. Erdogan bal kişand ser bandora pevçûnên herêmî ya li ser bazarên enerjiyê û diyar kir ku Tirkiye hewl dide vê hawîrdora krîzên piralî birêve bibe. 

Kibris: “Çareseriya du dewletî”

Erdogan di axaftina xwe de bi berfirehî behsa mijara Kibrisê kir û teza xwe “çareseriya du dewletî” ya ku Tirkiye di salên dawî de diparêze dubare kir. Erdogan îdia kir ku kêşeya Kibrisê kêşeya  naskirina “wekheviya serwerî” û “statûya navneteweyî ya wekhev “e. Erdogan destnîşan kir ku ew piştgiriyê didin hewldanên Sekreterê Giştî ê Neteweyên Yekbûyî (NY) António Guterres, lê ew ê tu pêşniyara çareseriyê ya ku Tirkên Kibrisî daxîne statûya kêmneteweyê qebûl nekin. 

(AEK/AY)

 Piştî ku Şûraya Dewletê biryara betalkirina lîsansê erê kir, Açık Radyoyê bi sedema ku azadiya derbirînê û çapemeniyê û mafê darizandina adil hatine binpêkirin, serî li Dadgeha Destûra Binisgehî (AYM) da. 

Piştî pêvajoya hiqûqî ya ku di meha Adarê de ji aliyê tîma radyoyê û parêzerên wan ve bi raya giştî re hatibû parvekirin, di serlêdana ku li ser biryara Şûraya Dewletê hat kirin de hat parastin ku ji aliyê azadiya derbirînê û çapemeniyê, mafê wergirtina nûçeyan, mafê darizandina adil û prensîba pîvandinê ve gelek binpêkirinên destûrî hene. 

Di daxuyaniya ku ji aliyê Açık Radyoyê ve hat kirin de weha hatiye gotin: 

“Biryara Şûraya Dewletê ku ji bo qebûlnekirina daxwazên me yek hêcet jî nîşan nedaye, kêfîbûn û bêhiqûqiya di biryara RTUKê de erê kiriye. Ev biryara RTUKê ku bi eşkereyî midaxeleyekî giran e li ser azadiya derbirîn û ramanê,  mafê agahdarbûna civakê tune dihesibîne. Ev yek ji bo pêşerojê berî her tiştî ji bo hemû saziyên weşanê û ji bo her kesê ku li welatê me dijî ji aliyê azadiya derbirînê û ewlehiya hiqûqî ve xetereyeke mezin çêdike. Ji ber vê yekê, em ê têkoşîna xwe ya hiqûqî heta dawiyê bidomînin.” 

RTUKê  3ê Tîrmeha 2024an de lîsansa Açık Radyoyê betal kir û  di 11ê Tebaxê de biryara betalkirinê  ji Açık Radyoyê re hatibû ragihandin. Her weha di 16ê Cotmehê de biryar ket meriyetê û radyo neçar ma ku weşana xwe bide rawestandin. 

Li ser vê yekê radyoyê eşkere kir ku di 11ê Mijdara 2024an de bi navê “Apaçık Radyo” ji nû ve dest bi jiyana xwe ya weşanê kir. 

(HA/AY)

Zimanxaneyê du pol ji bo gîhaştî û polek jî ji bo zarokan vekir. Serlêdanên ji bo kursên Zimanxaneyê berdewam dikin.

Li Stenbolê "Zimanxane" vebû

22 Hezîran 2026

Li gorî nûçeya Ajansa Mezopotamyayê Hevserokê Zimanxaneyê Aslan Demîr, têkildarî xebatan axivî û diyar kir ku cihekî wek Stenbolê ku bi mîlyonan Kurd lê dijîn pêwîstî bi komeleyan heye.

Demîr anî ziman ku ji derîvekirinê heta niha gel elqeyek xurt nîşan daye û wiha pê de çû: Dirûşmeya ‘zimanê me rûmeta me ye’ heye, belê ev rast û girîng e. Lêbelê divê em xwedî li zimanê xwe jî derkevin. Lewre xwedîderketina li ziman, xwedîderketina li rûmetê ye.”

Demîr anî ziman ku di nava mehekê de dora 80 kesî serî li zimanxaneyê dane û zarokan dersa ewil girtine û di pola gîhaştiyan de jî perwerde dest pê kirî û got: “Em her kesê ku dixwaze zimanê xwe pêşve bixe, fêr bê vedixwînin Zimanxaneyê.”

(NÖ/AY)

Di lêpirsîna ku bi îdîaya “di pêvajoyên destûra avahî û îskanê de gendelî hatine kirin” de, Seroka Şaredariyê Sinem Dedetaş û Cîgirê Serokê Şaredariyê Ceyhun Unlu jî di nav de 6 kes hatin desteserkirin.

Li Stenbolê di serdagirtina 11 navnîşanên cuda de polîsan dest danîn ser gelek materyalên dîjîtal. 

Li gorî daxuyaniya Serdozgariyê, lêpirsîn li ser îxbar, beyanên karsazan û îfaderyên hin gumanbaran hat destpêkirin. 

Di çarçoveya lêpirsînê de hatiye îdîakirin ku Cîgirê Serokê Şaredariya Uskudarê F.D., Şêwirmendê Serok U.M., Rêveberê Qelema Taybet A.K., Rêveberê Giştî ê Kent AŞê N.A. û hin xebatkarên yekîneyên têkildar ên şaredariyê di pêvajoyên destûra avahî û îskanê de bêusûlî kirine. 

Serdozgariyê ragihand ku di navbera Kent AŞyê û muteahîdan de bi giştî milyar û 78 milyon û 870 hezar û 833 TL  peymanên 'xizmeta şêwirmendiyê' hatine îmzakirin. 

Di daxuyaniya ku spertine daneyên MASAKê de hat îdîakirin ku di çarçoveya van peymanan de 361 milyon û 392 hezar û 264 TL hatine wergirtin.. Dozgeriyê îdîa kir ku muteahîd neçar kirine da ku ji bo wergirtina destûra avahiyê bi Kent AŞê re peymanê îmza bikin. 

Di projeyên mezin ên înşatê de jî hat îdîakirin ku bi koordînasyona Şêwirmendê Serokê Şaredariyê U.M. û Rêveberê Giştî ê Kent AŞ’ê N.A., ji muteahîdan bi dolaran pere hatine daxwazkirin. 

(EMK/AY)

 Diviyabû Yildirim sal nîvek berê bişert bihata tehliyekirin, berdana wî bi biryara Desteya Çavdêriyê ya Rêvebiriya Girtîgehê du caran hat taloqkirin. Tevî ku mafê wî ê berdana bişert di 27ê Sibata 2025an de bû, berdana wî berê ji bo 27ê Kanûna Pêşîn a 2025an û piştre jî bo 25ê Tebaxa 2026an hat paşde xistin. Desteyê di herdu biryarên taloqkirinê de weke hêcet gotiye ku Yildirim  “qeîde û rêpîvanên girtîgehê pêk neanîne” û “poşman nebûye”.

Girtiyê nexweş Mehmet Saît Yildirim dîsa nehat berdan

25 Mijdar 2025

Pirsname û serlêdana Ayşegul Doganê

Roja tehliyeya a Yildirim careke din nêzîk bûye û Parlamentera Şirnexê û Berdevka DEM Partiyê Ayşegul Doganê bi daxwaza ku Wezîrê Dadê bibersivîne pirsnameyeka nivîskî pêşkêşî Serokatiya Parlamentoyê kir. Her weha Doganê serî li Komîsyona Lêkolînkirina Mafên Mirovan a Parlamentoyê jî da û xwest ku rewşa tenduristiyê ya Yildirim û pêvajoya cezê li gorî mafê jiyanê û mafê tenduristiyê bête lêkolînkirin. 

Tevî ku bi ser dîroka berdanê re meh derbas bûne jî tenê salname neguheriye li gorî raporên tenduristiyê yên ku di serlêdanên Doganê de cih girtine, bi taloqkirina berdanê re rewşa tenduristiyê ya Mehmet Sait Yildirim jî girantir û xirabtir bûye. 

Doganê di serlêdanên xwe de ragihandiye ku nexweşiyên dil, hîpertansiyon, KOAH, hişkbûna demaran, fitiqa stû û nexweşiya pişikan bi Yildirim re hene. Doganê bal kişandiye ser wê yekê ku Yildirim êdî nikare pêdiviyên xwe yên rojane bi başî pêk bîne û axaftina wî giran bûye û di şert û mercên girtîgehê de nikare birêkûpêk bê dermankirin. 

Rewşa Mehmet Saît Yildirimê ku di hucreya yekkesî de tê girtin, girantir dibe

26 Çile 2024

Xwîn avêtiyê ser çavê Yildirim

Li gorî dosyeyê, pirsgirêkên tenduristiyê yên Yildirim tenê bi vê re sînordar nîne. Hat ragihandin ku di destpêka meha Tîrmehê de xwîn avêtiye çavê rastê ê Yildirim û bi awayekî lezgîn birine nexweşxaneyê. Lê di dema birinê de xwestinê destê wî kelemçe bikin û bi wî awayî kontrola wî ya tenduristiyê pêk bîne. Hatiye gotin ku tevî ku bi ser de hefte derbas bûne, pirsgirêkên wî yên dîtinê berdewam dikin û kontrolên wî yên tenduristiyê nehatine kirin. Her wiha pêvajoya diyarkirin û dermankirina birînên ku di laşê wî de çêbûne jî hatiye paşxistin. 

Ayşegul Doganê di pirsnameya ku pêşkêşî Parlamentoyê kirî de tenê behsa rewşa tenduristiyê ya Mehmet Sait Yildirim nekiriye, pêkanînên Desteyên Çavdêriyê ya Rêvebiriyên Girtîgehan jî xistiye rojevê. Di pirsnameya xwe de pirsî ku gelo dê berdana Yildirim careke din bête nirxandin an na,  ji bo pêkanînên di dema sewqa nexweşxaneyê de lêpirsîn hatiye vekirin an na, di salên dawî de hejmara girtiyên ku bi hinceta ““qeîde û rêpîvanên girtîgehê pêk neanîne” û “poşman nebûye” berdana wan hatine taloqkirin çend e û ji van çend kes nexweşên giran in û gelo dê pêkanînên heyî ji ber çavan bêne derbas kirin an na.

Doganê di serlêdana xwe ya ji bo Komîsyona Lêkolînkirina Mafên Mirovan de jî xwest ku rewşa tenduristiyê ya Yildirim li girtîgehê bê lêkolînkirin, dbê nirxandin ku gelo ji aliyê tibbî ve mayîna wî ya di girtîgehê de pêkan e an na, derengxistina dermankirina bê lêkolînkirin û her weha Doganê xwest ku şert û mercên gehiştina bênavber a xizmetên tenduristiyê bê sazkirin. 

Girtiyê siyasî Mehmet Saît Yildirim: Derkevin û bi eşkereyî bibêjin "me îdam kir"

30 Mijdar 2025

“Bi eşkereyî bibêjin me îdam kir"

Yildirim, piştî ku tehliyeya wî cara duyam hate taloqkirin bi bianetê re axivîbû û biryarên Desteya Çavdêriyê a Girtîgehê weha rexne kiribû:

"Min di sala 1996an de cezayê darvekirinê(îdam) stend. Cezayê min ê îdamê ji bo cezayê heta hetayî yê girtîgehê hate guhertin. Piştî 30 salan, divê ez bihatama berdan, lê bernadin. Sekn û helwesta min weke hêcet didin nîşandan û berdana min cara duyemîn tê paşxistin. Her weha min di lijneyê de jî got, hûn di rastiyê de dixwazin ku biryara îdamê pêk bînin. Heke hûn dixwazin ewqas zêde cezayê îdamê pêk bînin, bi merdî tevbigerin û li hewşê sêdarê deynin û darve bikin da ku ez bizanibim cezayê îdamê li min hatiye birîn û hûn jî bi eşkereyî bêjin 'me îdam kir.'"

Meh di ser de derbas bûn, tenê azadiya Yildirim ji destê wî nestandin; gava ku berdana wî careke din hat taloqkirin, nexweşiyên nû li ser nexweşiyên wî yên kronîk zêde bûn. Niha bi xetereya dîtinê re rûbirû ye, çavê wî baş nabîne û neçar ma ku ji bo astengiyên li pêşiya dermankirinê têbikoşe.  

Êdî li benda 25ê Tebaxê ne. Biryara wê rojê dê tenê ji bo azadiya Mehmet Sait Yildirim nebe. Di heman demê de, wê ev pirs jî bên nîqaşkirin: Gelo Hesabê biryarên “qeîde û rêpîvanên girtîgehê pêk neanîne” yên ku rasterast bandorê li jiyan û tenduristiya girtiyên nexweş ên giran dikin, dê li kesên ku ev biryar dane were pirsîn an na? Kî dikare mafê biryardana li ser vê yekê bide ku girtî dê çend rojan kêm bijîn? Girîng e ku em van pirsan ji niha ve bînin rojevê. 

Girtiyê nexweş Mehmet Saît Yildirim piştî anjiyoyê dîsa birine hucreyê

11 Çile 2024

Tiştekî bi navê “Erka Pozîtîf” a dewletê heye 

Rejîma mafan çiqas paşde çûbe jî, li gorî qanûnên heyî berpirsiyariya dewletê ne ceribandina îradeya girtiyan e; berovajî wê, parastina maf û tenduristiya wan e. Dadgeha Mafên Mirovan a Ewropayê (DMME) biryarên xwe di çarçoveya Peymana Mafên Mirovan a Ewropayê (PMME) de bi taybetî li ser 'Mafê Jiyanê' (Xala 2) û 'Qedexeya Îşkence û Miameleya Xirab' (Xala 3) ava dike. 

DMME destnîşan dike ku erka dewletê tenê nekirina êşkenceyê (erka negatîf) nîn e. Erka pozîtîf a dewletê ew e ku tenduristiya girtiyan biparêze, dermankirina bijîşkî di dema xwe de û bê kêmasî pêk bîne û di nexweşiyên kronîk û giran de mercên girtîgehê nerm bike an jî cezê taloq bike. Ji ber vê yekê, astengkirin an jî derengxistina dermankirinê ji aliyê DMMEyê ve rasterast di çarçoveya “nêzîkatiyeke nemirovane ango biçûkxistî” tê nirxandin. 

Gelo ev prensîb di pratîkê de ji bo hemû girtiyên nexweş ên giran ên li Tirkiyeyê pîvana bingehîn a hiqûq û mafên mirovan e an na? Ev yek dê di 25ê Tebaxê de bi biryara berdana Mehmet Sait Yildirim re careke din diyar bibe. 

(AEK/AY)

Serdozgariya Komarê ya Enqereyê aşkere kir ku lêpirsîn li gorî îxbarên bo CÎMERê, beyanên şahidan, lêkolînên çavkaniyên vekirî û parvekirinên li ser hesabên medyaya civakî yên wî mekanî, hatine destpêkirin. 

Di daxuyaniya Serdozgariyê de hatiye îdîakirin ku di mekânê de şahiyên zayendî hatine lidarxistin û çalakiyên ku tê îdîakirin “dijî exlaqê giştî ne” hatine kirin. 

Heft kesên ku hatibûn destserkirin, piştî îfadeyên li dozgeriyê sewqî dadgehê hatin kirin û ji aliyê dadgehê ve hatin girtin. 

Medyaya nêzî desthilatê zimanekî cihêkar bikartîne

Piştî operasyonê, hin saziyên medyayê yên nêzî desthilatdariyê, lêpirsîn bi gotinên ku LGBTÎ+yan bi sûc û bêexlaqiyê re wekhev dihesibînin ragihandin. 

A Haberê di serenavên nûçeyên xwe de gotina “LGBTya jirêderketî” bi kar anî û operasyon bi gotinên “Rê nayê dayîn ji bo LGBTya jirêderketî” pêşkêş kir. 

Rojnameya Sabahê jî di nûçeya xwe de gotinên wekî “partiyên hevzayendan”, “dansên erotîk ên mêr bi mêran re” û “gay bar” derxistin pêş. 

(NÖ/AY)

“Ji bo di înşaetê de bi xebite bi rê ket”

Li gorî nûçeya Ajansa Mezopotamyayê bavê Furkan, Bîlal Oglak derbarê bûyerê de agahî daye û diyar kiriye ku kurê wî di 11ê Tîrmehê de ji bo xebata li înşaetê çûye Kastamonuyê, di 12ê Tîrmehê de jî hat desteserkirin û di heman rojê de hat girtin û piştre ew ji tiştên qewimîne agahdar bûn.  

Oglak anî ziman ku li Girtîgeha Tîpa E ya Kastamonûyê kurê xwe dîtiye û bi vî awayî têkildarî bûyerê agahî wergirtiye. Bilal Oglak got ku piştî ku kurê wî hat desteserkirin, li parvekirinên wî yên medyaya civakî nihêrîne, bi parvekirinên derbarê Selahattîn Demîrtaş û Yilmaz Guney de hatiye sûcdarkirin.

“Di bin tecrîdê de ye”

Bilal Oglak da zanîn ku ji ber ku li wê girtîgehê girtiyên siyasî nîn in, kurê wî tê tecrîdkirin û dema diçin hevdîtinê jî rayedarên girtîgehê ji ber nasmeya wan cûdakariyê dikin. 

(FY/AY)

Li gorî nûçeya Ajansa Mezopotamyayê, di 14ê Tîrmehê de Adem Yildiz di dema aloziya bi esnafan re ji aliyê polîsên ku hatine cihê bûyerê ve hat desteserkirin û piştî 6 rojan hat berdan. 

Nuh Yildiz diyar kir ku dikandarên nijadperest di 21ê Tîrmehê de bang li wan kirine û got:

“Aliyê din hewl da bi me re diyalogê deyne. Gotin 'Tiştekî nebaş qewimî. Em naxwazin bûyer mezintir bibe. Em esnaf in, heval hev in. Werin vir, em rûnên û li hev bikin.' Em sê kes çûn. Ger pêwîst ba me dê lêborîn jî bixwestana. Lê piştî ku dikan vekirin, êrişî me kirin. Bi çêran hewl dan li me bixin û li me bidin, tabelaya dikana me şikandin. Me hewl da ku pevçûnê bi dawî bikin. Pêşî li xalê min Abdurrahman Yildiz dan, berê jî platîn di ruyê xalê min de hebû. Ji bo ku bêtir li me nedin, me bersiv neda û me tenê hewl da xwe biparêzin.”

“Rastêrast çêrî nasnameya me ya etnîkî kirin”

Yildiz destnîşan kir ku ew rastî êrîşa bi darikî ya koma nijadperest hatine û anî ziman ku di encama êrîşê de piyê wî ji du cihan ve şikestiye û weha got:

“Nêzî 30-35 xulekan lê me dan û em li erdê kaş kirin. Koma êrîşkar çêr li me kirin û gotin, ‘em d dewleta ku we diparêze...’ û ‘em di dewleta ku Kurdan diparêze...’Bi dengê bilind dijûn dan û heqaret li me kirin. Bi awayekî rastrast çêr li nasnameya me ya etnîkî kirin. Bi kîn û nefreteke mezin êrîşî me kirin.” 

“Piştî 35 xulekan polîs hatin. Dema polîs hatin jî tenê em desteserkirin. Min jî nedizanî ku piyê min şikestiye. Ez hay ji birîndarbûna lingê xwe nebûm. Ez ji cihê ku lê bûm nekaribûm rabim, piştre min ferq kir ku piyê min şikiyaye û lingê min birîndar bûye. Ez 4 rojan li beşa Nexweşiyên Hestî ya Nexweşxaneya Perwerde û Lêkolînê ya Baltalîmaniyê mam. Piştre ez ji bo Nexweşxaneya Bajar a Prof. Dr. Cemîl Taşcioglu ya Stenbolê hatim veguhastin. Pêwîst e milê min bê emeliyatkirin, xetereya krîza dil li ser min heye.”

“Em xespkirin”

 Yildiz diyar kir û wiha pê de çû:

“Niha ji me re dibêjin dikanê bigirin û neyên wê taxê. Niha jî bi navbeynkariya hinek kesan ji me re peyaman dişînin û dibêjin ‘Bi tu awayî di tu demê de wê neyên vir’. Me ew gilî kir. Ji bo vê yekê jî gefê li me dikin ku em biçin îfadeya xwe paşve bikişînin. Dibêjin tenê wê demê em ê 'we bibexşînin'. Dikana me ya din jî li cihekî din heye. Ji bo ku em wê derê jî bigirin gefan li me dixwin. Hîn jî gef li me tên xwarin. Kesên ku lêdana giran li me xistin di hemû qeydên kamerayê de diyar dibin. Ew koma êrişkar a 70 kesî di qeydên polîsan de hene. Lê ji nav 70 kesî tenê 4 kes girtine. Em nezanin ku ew jî hatine girtin an na. Agahiya me tune ye. Kesên ku li me xistin di heman demê de em xesp kirin û pereyên me jî girtin." 

(FY/AY)

“Aliyê Kurd dê guh bide şîretên Serok Apo”

Siyasetmedarê Kurd Remzi Kartalê ku ji sala 1994an û vir ve li Ewropayê dijî, weha got:

“Niha tu kes bi awayekî zelal bi çarçoveya yasayê nizane. Her weha aliyê Kurdan ê pêvajoya çareseriyê Serok Apo koordîne dike. Ji ber vê yekê em wek aliyê Kurdan ne tenê li benda yasayê ne, em dê guh bidin peyam, şîret û nêrînên Serok Apo jî. Ji bilî vê, tiştên di çapemeniya li ser vegerê derketine, tenê ji bihîstinan û gotegotan pêk tên. Lê dema ku ev zelal bûn,  yasa derket û ket meriyetê, piştî wê her kes dê bersivê bide.” 

Kartal anî ziman ku qonaxa em gihiştinê girîng e û wiha berdewam kir: 

“Di qada hiqûqî de starta pêvajoyê hat dan. Ji bo pêşketina pêvajoyê yasayên ku dê derkeve gelek girîng e. Ji bo Komara Tirkiyeyê û Parlamentoya wê jî xaleke werçerxanê ye. Pêvajoya têkildarî têkoşîna ku bê birêvebirin dê pêş bikeve.Pêvajoya têkoşînê jî dê gav bi gav pêş ve bice.” 

“Mirovekî beşek ji meşê be, kelecana wî/wê tiştek din e” 

Kartal bal kişand ser girîngiya geşedanan û wiha berdewam kir: 

“Her kesê ku di meşa azadiyê de ye, ji bo her gava ku pêvajoyê bi pêş ve dibe, bi kelecan e. Ew kesên ku di vê rêyê de berdêl û ked dane, bêguman dê bi her pêşketinê re kelecaniyek mezin bijîn. Derûniya mirovê ku ji derveyî meşê ye û tenê temaşeker e cuda ye û derûnî û kelecana kesên ku bi xwe di nav wê meşê de ne cuda ye.” 

(FY/AY)

Lêpirsîna Gulistan Dokuyê | Hevjîna Tuncay Sonel jî di nav de 15 kes hatin desteserkirin

21 Tîrmeh 2026

Li gorî nûçeya ANKAyê, her 3 gumanbar candarmeyan anîn Edliyeya Erzeromê. Piştî îfadeyên wan yên li dozgeriya komarî bi daxwaza girtinê ji bo dadweriya cezê û aştiyê hatin şandin. Gumanbar bi tohmeta ku “daneyên ku di sîstemên agahîdariyê de ne, tunekirine ango guhartine”, “kes ji azadiya wî bêpar hiştine”, “talana xurtkirî” û “bi riyên neyasayî daneyên kesane bidest xistine” hatin girtin. 

Di lêpirsîna Gulistan Dokuyê de du kesên din jî hatin desteserkirin

23 Tîrmeh 2026

Sonel, Eroglu û Ertok, berê jî di dosyaya Gulistan Dokuyê de di çarçoveya sûcên cuda de hatibûn girtin. Biryara girtina nû, di çarçoveya heman dosyeyê de ye lê ji ber sûcên cûda ye.

(AEK/AY)

Parlamenterên berê diyar kir ku ew dê piştgiriyê bidin "PartiyaNÛ" ya di bin serokatiya Ozgur Ozel de.

Di daxuyaniya hevpar de bertekeke tund nîşanî biryara "betalkirina" Kongreya Asayî ya 38an a CHPyê hat dayîn. Wan kesan destnîşan kir ku ev biryar îradeya partiyê û pêvajoyên demokratîk birîndar dike.

Di daxuyaniyê de hat gotin ku prensîbên “laîktî, demokrasî, dewletahiqûqê û dewleta sosyal” nirxên bingehîn ên Komarê ne. Parlamenterên berê diyar kir ku di bin vê avahiya niha de parastina vannirxan ne pêkan e. Ji ber vê yekê wan ragihand ku ew nabin parçeyekî "krîza meşrûbûnê"ya ku derketiye holê.

Di metna hevpar de li ser îstifaya ji CHPyê ev îfade hatin bikaranîn:

"Em ji bo avakirina feraseta siyasî ya Partiya NÛ piştgiriyê didin vêpêkhateya nû. Ev partî dê pêbendî demokrasî, serweriya hiqûqê,piralîbûn, demokrasiya sosyal û nirxên damezirîner ên Komarê be. Her wiha dê demokrasiya navxweyî û hilbijartina pêşîne ya bibeşdariya hemû endaman bike bingeh."

Di daxuyaniyê de her wiha hat gotin ku ew bawer dikin tevgera siyasîya di bin serokatiya Ozgur Ozel de dê li Tirkiyeyê bibe hêviyeke nû ûhat gotin:

"Em dê piştgiriyê bidin Partiya NÛ ya ku dê bêyî tewîz xwedî li nirxênbingehîn ên Komarê derkeve."

Parlamenterên ku îstifa kirin e û îmzeya wan li daxuyaniyê ye ev in:

Di kontrola ji bo dermankirinê a li Nexweşxaneya Dewletê ya Geverê de diyar bû ku lingê wê yê rastê li du cihan de şikestiye. 

Li aliyê din lêpirsîn berdewam dike lê derbarê polîsên navborî de lêpirsîn hatine kirin an na, tu agahî nehatin girtin.

 Malbata E.K.yê bi Ajansa Mezopotamyayê re axiviye û bang kiriye ku bûyer bê ronîkirin û berpirsiyar hesab bidin.

Di doza Şahîn Onerî de dadgehê cezayê li polîs hatibû birîn, betal kir

18 Çile 2024

“Wesayît gelek bilez dihat”

Dayika E.K.yê Vesîle Kinayê anî ziman ku di dema bûyerê de ew bi keça xwe re bû û kêliya bûyerê wiha vegot: 

"Em li kolanê dimeşiyan. Li xaçerêyê min dît ku wesayîta zirxî bi lez dihat. Ez derketim ser peyarêyê, keça min li pey min bû. Keça min hewl da ku bireve lê ji ber ku wesayît pir bi lez nekarî bireve. Kolan teng bû, tevî vê yekê jî bi lezeke mezin bi ser me de hat. Di wê kêliyê de min qêrîna keça xwe bihîst. Dema ez vegereyam paş, min dît ku wesayîta zirxî li keça min xistiye û ew ketiye erdê. Lingê keça min şikest. Kêliya ewil min got ku keça min kuştine. Wesayîtên zirxî li taxê gelek caran lezê dikin. Ev ne ya yekem e. Her dem di navenda bajar de sînorê lezê derbas dikin. Îro li keça min xistin, sibê dê li zarokê kesekî din bixin. Wê rojê hema mabû li min jî bixin."

“Polîsan xwest em giliyê xwe paşve bikişînin”

Vesîle Kinayê diyar kir ku nabe bûyer wek "qeza" bê nirxandin û got: 

"Bila qeydên kamerayê derxin. Ez bawer nakim ku ev qeza ye. Bi zanabûn û bi daxwaz wesayît ajotin ser me. Keça min dê emeliyat bibe . Em nezanin ka dê seqet bimîne an na. Ez ê mafê keça xwe biparêzim. Ji min re her dem tê gotin ku ez giliyê xwe paşve bikişînim. Polîs jî hatin û gotin 'Giliyê xwe paşve bikişînin, em ê tiştê ji destê me tê bikin'. Ez giliyê xwe paşve nakşînim. Ez pere yan tiştekî din naxwazim. Tiştê tenê ku ez dixwazim bicihanîna edaletê ye. Ev ne qeza ye, cînayet e. Ev bi eşkereyî dijminatî ye. Ez dixwazim berpirsiyar li ber edaletê hesab bidin."

Vesîle Kinayê diyar kir ku ew dê ji bo keça xwe têkoşîna edaletê bidin û banga piştgiriya civakî û hiqûqî kir.

Baroya Amedê: Faîlê Efe Tektekînî bi necezakirinê hatiye parastin

31 Adar 2022

Bavê E.K.yê  Lokman Kina jî anî ziman ku di dema bûyerê de ew di avahiyê de dixebitî û hema piştî ku agahî wergirt çûye nexweşxaneyê. Lokman Kina îdiaya ku polîsên li keça wî xistine bi kesên ku ji wan re "rûspiyên eşîrê" têgotin re hevdîtin kirine anî ziman û got: 

"Ez hîn bû ku polîsên li keça min xistine bi 'rûspiyên eşîrê' re axivîne û ji wan daxwaz kirine ku em giliyê xwe paşve bikişînin. Lê li vir mesele ne tenê keça min e. Berê jî di bûyerên dişibin vê de mirovan jiyana xwe ji dest dan. Di navbera taxan de bi leza zêde wesayîtên zirxî têne ajotin. Polîs bibe yan sivîl bibe ferq nake, divê her kes wesayîta ku diajo bi baldarî biajo. Vê rêyê zarok, kal û pîr, nexweş û welatiyên astengdar bi kar tînin. Keça min berê du caran ji milê xwe emeliyat bûbû. Dayika wê jî nexweşiya MS'ê ye. Sibê ger keça min nekare bimeşe em ê çawa li wê binêrin? Îro tiştê ku hat serê me, sibê dê bê serê kesên din jî. Ji bo ku ev neqewime divê di demek nêz de gavên pêwîst bên avêtin."

(NÖ/AY)

Derheqê na babete rojnameger û aktîvîst Enwer Yılmazî keyeyan de qiseykerdişê ziwanî ra heta rewşa unîversîteyan û astengîyanê mekteban ser o bianet kurdî rê qisey kerd. 

Ewro rewşa kirmanckî (Zazakî) çi ya? Cayanê ke kirmancî (Zazayî) tede ciwîyenî de, nîsbetê qiseykerdişê mîyanê keyeyî û teberî senî yo?

Kirmanckî-Zazakîya ke goreyê raporanê UNESCOyî mîyanê ziwananê binê tehlûkeyê vînîbîyayîşî de ya, ewro mîyanê krîzêko giran de ya. Mîyanê keyeyî û cuya rojaneyî de qiseykerdişê ziwanê ma bi xususî mîyanê merkezanê bajaran de kêm beno û hema vaje neqilkerdişê neslanê neweyan vinderto. La qezayanê sey Pîranî, Hêni, Licê, Darahênî, Sêwregi û dewanê Çewlîg, Dêrsim û Xarpêtî de kirmanckî hîna zî mîyanê keyeyî û mabênê şarî de ganî ya. Sebebê tewr pîl ê kêmkerdişê qiseykerdişî yê mîyanê bajaran no yo ke dadî û babî tutanê xo dir tirkî qisey kenî. La ma nêeşkenî vaje “no sucê keyeyan o” ziwanê ma ser o bi serran polîtîkayê asîmîlasyonî ameyî ramitiş. Ziwanê ma qedexe bi. Wendegehan de tutê-domananê ma rê tirkî ameye ferzkerdiş. Rojname, radyo, tv û medyaya sosyale de tirkî bîye serdest û ziwanê ma roj bi roj peyser şi, qiseykerdiş kêmîya û ziwanê ma ver bi helîyayîşî şi. Her çiqas n nê serranê peyênan de wendegehan de tay bo zî sey dersa weçinitî heqêk ame destfînayîş zî no tedbîrêko pêt nêbi. Ancî kitabî, kovarî vejîyay bi rayê medyaya sosyale û xebatanê kulturî teşebûsê neweyî virazîyay. Yewna zî sîyasetê ma, dezgeyê sîvîlî na mesela de sist ê. Rewşa nikayîne qet baş nîya. Mi gore eke winî bo 50 serrî badê ayê ke zazakî qisey bikê do humara înan se ra 5 bo.    

Seke yeno zanayîş, bajaranê sey Çewlîg û Dêrsimî de beşê edebîyatê kirmanckî estî. Eleqeyo seba nê beşî senî yo, wendekarî seba wendişê nê beşî zaf muraceat kenî yan nê?

Gama ke Unîversîteyanê Artuklu ya Mêrdînî, Çewlîgî û Unîversîteya Munzurî ya Dêrsimî de beşê Ziwan û Edebîyatê Kirmanckî ameyî akerdiş, eleqeyêko zaf pîl ê ciwanan estbi û nê beşî bîbî merkezê cigêrayîşanê akademîkan. La serranê peyênan de hûmarê wendekaranê ke muraceatê nê beşî kenî kêm bîyo. Sebebê tewr pîl ê nê kêmbîyayîşî kêm bîyayîşê heskerdişê ziwanî nîyo, belkî tersa îstîhdam û ekonomî yê. Ciwanî gama ke vînenî dima ke mekteb temam kerdî îmkanê vînayîşê karî û tayînkerdişî kêm a, mecbur manenî ke verê xo bîdê beşanê bînan ê ke garantîya xebityayîşê înan esta.

Heta nika çend wendekarî beşê edebîyatê kirmanckî-zazakî ra mezûn bîyê û ameyî tayînkerdiş, destê şima de derheqê naye de zanayîşî estê?

Heta ewro bi xususî programanê lîsansî û Masterê Bêtezî ra hîna zêde 1.500 wendekaran heqê mamosteyîya kirmanckî-zazakî girewt. La verba nê emegî û hûmarê mezûnan, polîtîkaya tayînkerdişî ya Wezaretê Perwerdeyî zaf pey de menda. Heta nika hûmarê mamosteyanê kirmanckî yê ke bi resmî ameyî tayînkerdiş, pêro pîya mabênê 50 û 100 kesî de menda. Na kontenjana zaf kême bena sebeb ke bi seyan mezûnî bi dîploma bêkar bimanî û nêrê tayînkerdiş.

Seba dersa weçînaye ya kirmanckî de mekteban de nîsbetê muraceatan senî yo? Keyeyî senî nêzdîyê naye benî? Mekteban de mamosteyê kirmanckî bes ê yan nê?

Serra wendişî ya 2025-2026î de, seranserê welatî de 4 hazar û 488 wendekaran dersa kirmanckî-zazakî weçîna û nê warî de bajarê Çewlîgî bi 3 hazar û 21 wendekaran bi cayo tewr pîl. Piştî Çewlîgî ra dima Amed (hezar û 285) û Dêrsim (171). Goreyê serranê verênan hûmare kêmî bîya.  Keyeyî bi xususî bi hestîyarî nêzdîyê nê dersî benî û wazenî ke tutê înan ziwanê xo bimusê la caardiş de mekteban de raştê astengîyanê pîlan yenî. Mekteban de mamosteyê kadroyî yê kirmanckî bes nîyê. Seba naye, zaf îdareyê mekteban bi bahaneyanê sey “mamoste çîn o” yan zî “sinife awan nêbîya” muraceatnameyanê keyeyan peygoş kenî û wendekaran mecbur kenî ke verê xo bidê dersanê bînan.

Şima gore semedo ke wa kirmanckî nêhelîyo û aver şêro çi çî bêrê kerdiş?

Ez naye vajî: Ziwanê ma kirmanckî (zazakî) çimanê ma ver de ha mirena; eke ma ewro nêpawe û wayîr nevejîyê, do verê çimanê ma de kulturê ma, vîr û vînayîşê ma û nasnameyê ma vindî bibê. Wa şarê ma, dezgeyê ma û tewr zêde zî sîyasetê ma wayîr vejîyê. Heta ke Kirmanckî nêba wayîrê statuyêko resmî û wendegehan de sere ra heta peynîye bi ziwanê ma perwerde nêro dayîş, tu tedbîrê bînî nêeşkenê nê nê helîyayîşî bidê vindarnayîş. Reyna gere Kirmanckî-zazakî televizyonan, radyo, rojname bibê û medyaya sosyale de hîna zaf ca bigêro û bîbo ziwanê cuya rojaneyî. Zazakî bingehê nasname û kulturê ma yo. Her çî ra ver eke ma heqêk destvist ma wayîrê ci vejîyê. Eke winî nêbo dewlete o heq dana, badê vana “kes wayîr nêvejîyeno” peygoş kena, serdin kena ke wa şar fek heqê xo yê ziwanî ra verado.

(EY/AY)

Di nav çavkaniyên klasîk ên ku di warê Kurdnasiyê de nirxeke taybet hene, pirtûka "Kurd" ya Vladimir Minorsky cihê xwe yê taybet diparêze. Ev xebat ne tenê pirtûkek dîrokê ye, lê belkî lêkolînek zanistî ya berfireh e ku bi bingehek akademîk dîrok, ziman, çand, civaknasî û erdnîgariya Kurdan vedikole. Bi rêbaza xwe ya analîtîk û bi bikaranîna gelek çavkaniyên dîrokî yên cihêreng, Minorsky hewl daye ku civaka Kurd ji perspektîfeke zanistî nas bike û wê ji çarçoveya vegotinên kevneşopî derxe. Ji ber vê yekê, ev pirtûk heta îro jî di nav zanîngeh, navendên lêkolînê û xebatên akademîk de wekî yek ji çavkaniyên herî girîng ên referansê tê qebûlkirin û ji bo her kesê ku dixwaze dîrok û civaka Kurdan bi awayekî zanistî tê bigihîje, cihê xwe diparêze.

Yek ji taybetmendiyên vê pirtûkê ew e ku Minorsky bi tenê li ser çavkaniyekê nesekinî. Ji çavkaniyên Erebî, Farisî, Osmanî, Ermenî û Ewrûpî sûd wergirtiye û bi hev re berhev kirin. Ev rêbaz di wê demê de nû û zanistî hate dîtin, ji ber ku armanc ne parastina nêrînek siyasî bû, belkî berhevkirin û analîzkirina belgeyên dîrokî bû.

Pirtûk di beşa dîrokê de li ser bingeha çavkaniyên cihêreng nîqaş dike ka Kurd kî ne, ji kû derketine û di nav çi şert û mercan de pêş ketine. Her çend hin teoriyên ku di pirtûkê de tên gotin îro hîn jî tên nîqaşkirin, lê rêbaza zanistî ya nivîskar di şirovekirina van mijaran de nirxeke taybet heye.

Di warê zimanê Kurdî de, Minorsky Kurdî wekî zimanek ji malbata zimanên Îranî destnîşan dike û bi berfirehî li ser lehçeyên wê radiweste. Wî diyar dike ku ziman tenê amûrek ragihandinê nîne, lê bingehek e ku çand, bîra civakî û nasnameya neteweyî li ser wê tê avakirin.

Her weha pirtûk jiyana civakî ya Kurdan, rêxistina eşîran, jiyana gundî û koçerî, aborî, kevneşopî û têkiliyên civakî bi awayekî berfireh vedikole. Ji aliyê sosyolojiyê ve, ev beş ji bo têgihiştina avahiya civaka Kurd û guherînên wê pir girîng in.

Di warê çand û edebiyatê de jî Minorsky balê dikişîne ser girîngiya helbest, stran, çîrokên gelêrî û edebiyata devkî. Ev mîrasa çandî di parastina bîra civakî û domandina nasnameya Kurdan de roleke sereke lîstiye.

Ji aliyê min ve jî, dema ku min teza xwe ya sosyolojîk li ser Êzîdiyan amade dikir, pirtûka "Kurd" ya Minorsky yek ji çavkaniyên bingehîn bû ku min ji wê sûd wergirt. Di taybetî de, ji bo têgihiştina avahiya civakî, dîrokî û çandî ya civaka Kurd û cihê Êzîdiyan di nav vê civakê de, ev pirtûk alîkariyek girîng pêşkêş kir. Ji ber vê yekê, ez vê xebatê ne tenê wekî pirtûkek dîrokî, lê wekî çavkaniyek akademîk a hêja ku dikare ji bo lêkolînên sosyolojîk jî bingeh be, dinirxînim.

Lê divê were zanîn ku ev pirtûk di şert û mercên sedsala bîstan de hatiye nivîsandin. Ji wê demê heta îro, di warên dîrok, arkeolojî, antropolojî û zimanzanî de gelek lêkolînên nû hatine kirin. Ji ber vê yekê, hin encam û şiroveyên Minorsky îro tên nûvekirin an jî tên nîqaşkirin. Ev rewş nirxa pirtûkê kêm nake; berevajî, nîşan dide ku zanist her dem bi lêkolîn û belgeyên nû pêş dikeve.

Pirtûka "Kurd" ya Vladimir Minorsky ne tenê xebatek dîrokî ye, lê her weha mîraseke akademîk e ku heta îro jî nirxa xwe diparêze. Her çend hin nirxandin û encamên wê bi ronahiya lêkolînên nû tên nûvekirin û bi awayekî rexneyî tên nîqaşkirin, lê ev yek ji girîngiya vê pirtûkê kêm nake. Berevajî, ew nîşan dide ku xebata Minorsky bingehek girîng bûye ku gelek lêkolînên din li ser wê hatine avakirin. Ji bo min jî, dema ku min teza xwe ya sosyolojîk li ser Êzîdiyan amadekir, ev pirtûk ne tenê yek ji çavkaniyên referansê bû, lê her weha bû rêberê min di têgihiştina avahiya dîrokî, civakî û çandî ya civaka Kurd de. Ji ber vê yekê, ez bawer im ku xwendina vê pirtûkê ji bo her kesê ku dixwaze Kurd, Kurdistan û civaka Kurd bi perspektîfeke akademîk û zanistî nas bike, ne tenê pêdivî ye, belkî jî destpêkeke girîng e ji bo lêkolînên kûrtir û têgihiştineke berfirehtir.

(AÖ/AY)

SîneVan yek ji platforma sînemayê ya ku ji gelek sînemahezên li Wanê pêk tê, hatiye avakirin.  Her rojên Çarşemê xebatkarên SîneVanê filmekî hildibijêr in û hemû sînemahez li cafeya bi navê Humanê li dora film kom dibin. 

Ji ber êdî germahiya havînê destpê kir SîneVanê jî berê xwe sînemeya hewşê û li hewşa cafeya bi navê Hanciyê destbi nîşandana filmên xwe kirin. 

Sînevana ku ji aliyê civaknas, sînemager û sînemahezan ve kar û xebatên wê tên meşandin ji sala 2020î ve didomînin.

Yek ji xebatkar û endamê SîneVanê û her wiha civaknas Ridvan Karaman têkildarî xebatên SîneVanê de bi bianet kurdiyê re axivî û got, “SîneVan di encama xebateke kollaktîf de pêk tê”

Her weha Karaman destnîşan kir ew kurtê fîlmên ku xwendekarên zanîngehê çêdikin jî pîşan didin.

(WT/AY)

Lîsteya Serokê Giştî Ozgur Ozel di civîna yekem a Meclisa Partiyê de hat qebûlkirin. Bi vê lîsteyê re berpirsên rêxistinbûn, hiqûq, rêveberiyên herêmî, medya, têkiliyên giştî û karên darayî diyar bûn.

Di MYKyê de kî hene? 

Dabeşbûna erkan a di MYKyê de bi vî awayî ye:

Partiya NÛ êdî mixalefeta sereke ye

Partiya NÛ ya ku Ozgur Ozel bi 91 parlamenteran ava kir li malpera fermî ya Parlamentoyê hat zêdekirin.

Bi vê yekê re, Partiya Gel a Komarî (CHP) statuya xwe ya mixalefeta sereke ji dest da û ket rêza pêncan.

Li gorî agahiyên li ser malpera fermî ya Parlamentoyê Partiya NÛ bi 91 kursiyan bû partiya duyemîn. CHPya ku berê mixalefeta sereke bû, niha bi 44 parlamenteran di rêza pêncan de cih digire.

Li gorî lîsteya nû ya li ser malperê hejmara parlamenterên partiyan bi vî rengî ye:

Hejmara giştî ya parlamenterên li parlamentoyê jî wekî 592 kes hat tomarkirin.

(AY)