Af Örgütü: NATO Zirvesi öncesi gözaltı ve yasaklara son verilmeli

BİA Haber Merkezi

*Uluslararası Af Örgütü, 7-8 Temmuz'da Ankara'da yapılacak 36. NATO Zirvesi öncesinde Türkiye'deki artan baskı ortamına dikkat çekerek yetkilileri kısıtlamaları kaldırmaya çağırdı.

*23-25 Haziran'da 241 kişi hakkında gözaltı kararı verildi ve 225 kişi silahlı gruplarla bağlantı iddiasıyla gözaltına alındı. 2 Temmuz itibarıyla en az 170 kişi tutuklandı; aralarında gazeteci Yıldız Tar, akademisyen Emel Memiş Parmaksız, avukatlar ve TEMA Vakfı gönüllüleri de bulunuyor. Ankara Valiliği 13 gün süreyle tüm gösterileri yasakladı, benzer yasaklar başka illerde de uygulandı. 20'den fazla X hesabına erişim engeli getirildi ve bazı gazetecilerin zirvede akreditasyonu reddedildi.

*Af Örgütü, bu uygulamaların barışçıl toplanma ve ifade özgürlüğü haklarını ihlal ettiğini, uluslararası standartlarla bağdaşmadığını belirterek gözaltıların sona erdirilmesini istedi.

Uluslararası Af Örgütü, 7-8 Temmuz’da Ankara’da yapılacak 36. NATO Zirvesi öncesinde Türkiye’de artan baskı ortamına dikkat çekerek yetkilileri geniş kapsamlı kısıtlamaları kaldırmaya çağırdı. Örgüt, gözaltına alınanların serbest bırakılmasını, barışçıl gösterilere yönelik yasakların kaldırılmasını ve ifade özgürlüğü ile barışçıl toplanma hakkının güvence altına alınmasını istedi.

23 Haziran’da Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı, il emniyet müdürlüğü ve il jandarma komutanlığının ortak operasyonunda 241 kişi hakkında gözaltı kararı verildiğini duyurdu. 25 Haziran’da 225 kişi, silahlı gruplarla bağlantılı oldukları iddiasıyla gözaltına alındı. 2 Temmuz 2026 itibarıyla en az 170 kişi tutuklandı, 36 kişi ise ev hapsi dahil adli kontrol şartlarıyla serbest bırakıldı.

Tutuklananlar arasında gazeteci ve insan hakları savunucusu Yıldız Tar, Ankara Üniversitesi İktisat Bölümü öğretim üyesi Doç. Dr. Emel Memiş Parmaksız, avukatlar Semra Demir ve Kürşat Bafra, TEMA Vakfı Ankara İl Temsilcisi Nevzat Özer ve 11 TEMA gönüllüsü de yer aldı. Sürece ilişkin yetkili makamlar kamuoyuna ayrıntılı bir açıklama yapmadı.

29 Haziran’da İstanbul’daki NATO Parlamenter Zirvesi sırasında düzenlenen protestolara katılan 89 kişi, 2911 sayılı yasa kapsamında gözaltına alındı ve aynı gün serbest bırakıldı.

İfade Özgürlüğü Derneği, aralarında gazeteciler ve kampanya hesaplarının da bulunduğu 20’den fazla X hesabına “milli güvenlik” ve “kamu düzeni” gerekçeleriyle erişim engeli getirildiğini açıkladı. Bu adımın, zirve öncesi bilgiye erişim ve ifade özgürlüğü üzerinde yeni bir kısıtlama oluşturduğu belirtildi.

Ankara Valiliği 22 Haziran’da, NATO Zirvesi öncesi kent genelinde 13 gün süreyle tüm toplantı ve gösteri yürüyüşlerini yasakladı. Adana, Bolu, Antalya, Elazığ, Eskişehir, Karabük, Konya, Sakarya ve Mersin gibi illerde de benzer yasaklar uygulamaya alındı. Yasakların kapsamına basın açıklaması, miting, oturma eylemi, bildiri dağıtımı ve pankart asma gibi birçok etkinlik de dahil edildi.

Uluslararası Af Örgütü, bu uygulamaların barışçıl toplanma hakkını ihlal ettiğini, yasakların geniş ve orantısız biçimde uygulandığını belirtti. Örgüt, güvenlik gerekçelerinin ancak istisnai durumlarda ve ölçülü biçimde sınırlama getirebileceğini, mevcut uygulamaların ise uluslararası insan hakları standartlarıyla bağdaşmadığını vurguladı.

Gazetecilere baskı

Gazetecilerin NATO Zirvesi için akreditasyon taleplerinin reddedilmesi de tepki çekti. NATO Sözcüsü Allison Hart, büyük etkinliklerde akreditasyon süreçlerinin ev sahibi ülke değerlendirmelerine göre yürütüldüğünü, ancak medyanın etkinliklere erişiminin önemli olduğunu belirtti.

Uluslararası Af Örgütü, Türkiye’ye çağrısını yineleyerek keyfi gözaltına alınanların serbest bırakılmasını, protesto yasaklarının kaldırılmasını ve ifade özgürlüğü ile barışçıl toplanma hakkına yönelik tüm kısıtlamaların sona erdirilmesini istedi.