Nakba hafızasını oyuna dönüştürmek: 'Dreams on a Pillow' için yeni destek çağrısı

Geçen yıl, Filistin hafızasını dijital bir anlatı alanında yeniden kurmaya çalışan bilgisayar oyunu projesi “Dreams on a Pillow”dan (Yastık Üzerindeki Düşler) söz etmiştik. Filistinli oyun geliştiricisi Rasheed Abueideh’in başlattığı proje, Nakba’yı yalnızca tarihsel bir olay olarak değil, kuşaklar boyunca taşınan bir hafıza, kayıp ve yerinden edilme deneyimi olarak oyunculara aktarmayı hedefliyordu.

Bugün bu proje yeni bir eşiğe gelmiş durumda. İlk kitle fonlaması kampanyasında gösterilen uluslararası dayanışma sayesinde “Dreams on a Pillow”, vaat edilen hedeflere zamanında ve bütçe sınırları içinde ulaşarak ön üretim sürecini başarıyla tamamladı. 12 kişilik bir çekirdek ekip kurularak oyunun teknik ve sanatsal altyapısı inşa edildi. Şimdi ise oyunun tam üretime geçip tamamlanabilmesi için ikinci bir destek kampanyası başlatıldı.

DREAMS ON A PILLOW

Bir bilgisayar oyunu ile Nakba hafızasını geri çağırmak

7 Ocak 2025

Tantura’dan Lübnan’a: Yaşayan bir hafıza

Oyunun güncel tanıtımında hikâye Khadra adlı genç bir kadın üzerinden kuruluyor. Khadra, 1948 Nakba’sı sırasında bir katliamdan kaçarken bebeği sandığı bir yastığı yanına alıyor. Filistin’den Lübnan’a uzanan bu yolculukta gerçeklik, hatıralar, düşler ve kâbuslar birbirine karışıyor. Ekip, bu üç farklı katmanı (Gerçeklik, Düşler ve Kâbuslar) oyunun görsel diline de yansıtmayı başarmış durumda. Khadra’nın gençlik yıllarına kadar evi olan ve oyunun neredeyse yarısına ev sahipliği yapan Batı Filistin’deki balıkçı kasabası Tantura, tarihsel verilere ve belgelere dayanılarak özenle modellenmiş.

Khadra’nın yolculuğu, oyuncuyu Siyonist çalışma ve hapishane kamplarından, düşmüş şehirlere ve Lübnan’a uzanan bir coğrafyada, tarihin en büyük kitlesel mülksüzleştirme pratiklerinden biriyle yüzleştiriyor. Böylece Khadra’nın kucağındaki yastık, yalnızca bir nesne olmaktan çıkıp kaybedilen evin, yarıda kalan hayatın ve hâlâ taşınan Filistin düşlerinin simgesine dönüşüyor.

Oyun, Nakba’yı ansiklopedik bir tarih anlatısına sıkıştırmak yerine, oyuncuyu yerinden edilmenin ruhsal ve bedensel deneyimiyle de karşı karşıya bırakıyor. Khadra’nın geçmişe, çocukluk hatıralarına ve yıkılan gündelik hayata dönüşleri, Filistin’in yalnızca felaketle değil, o felaketin yok etmeye çalıştığı yaşamla da hatırlanması gerektiğini gösteriyor.

Oyun endüstrisinin sessizliği ve “insan eliyle” üretim ısrarı

İkinci destek çağrısı, Filistinli bir anlatının oyun endüstrisinde kendine yer açabilmesi için yürütülen mücadelenin doğrudan bir devamı. Dünyanın Filistin’de yaşananlara tanıklık etmesine ve küresel desteğin artmasına rağmen, ana akım oyun endüstrisi Filistinli bir oyunla yan yana gelmekten özenle kaçınıyor. Başarılı geçen ilk fonlama aşamasına ve ortaya konan somut işe rağmen yayıncılar ve yatırımcılar projeyi ısrarla görmezden geliyor, reddedilme gerekçesini bile yazılı olarak sunmaktan kaçınıyorlar.

Rasheed Abueideh daha önce “Liyla and the Shadows of War” ile Gazze’de savaş altında hayatta kalmaya çalışan bir ailenin hikâyesini anlatmış, bu oyun yayımlanma sürecinde “fazla politik” bulunarak engellerle karşılaşmıştı. “Dreams on a Pillow” da benzer bir kurumsal sansür duvarına çarpıyor. Bu nedenle kitle fonlaması, oyunun hayatta kalması için bir seçenek değil, tek yol.

Geliştirici ekibin bu süreçte sergilediği bir diğer önemli politik duruş ise üretken yapay zekâ araçlarını reddetmeleri. Ekip, insana dair bir tarihin ancak insan sesiyle ve emeğiyle anlatılabileceğine inanıyor. İnternetteki Nakba içeriklerinin yapay zekâ veri setlerinde nasıl sansürlendiği, sterilize edildiği ve Siyonist işgal gerçeğini anlatan içeriklerin nasıl filtrelendiği düşünüldüğünde, “Dreams on a Pillow”un “insan eliyle” üretilmekteki bu ısrarı, dijital sömürgeciliğe karşı da bir direniş pratiği olma özelliği taşıyor.

Dayanışmayı büyütmek

Artan maliyetler nedeniyle, oyunun 18 aylık geliştirme sürecini tamamlayıp 2027 (veya en geç 2028) yılında yayımlanabilmesi için 400 bin dolarlık yeni bir hedef var. Toplanacak destekler, Filistin tarihini yansıtacak sanat tasarımına, oyun mekaniklerine ve hikâye kurgusuna harcanacak.

Bu dayanışmayı büyütmenin birden fazla yolu var. Kampanyaya maddi destekte bulunmak ve bu çağrıyı daha geniş kesimlere duyurmak en doğrudan yöntemler. Bunun yanı sıra, “Dreams on a Pillow”un Steam sayfası da açılmış durumda. Oyun henüz yayımlanmadı ancak Steam üzerinden istek listesine eklemek de algoritmik görünürlüğü artırmak ve sansürü aşmak için kritik bir destek biçimi.

Nakba, Filistinlilerin bugünkü yaşamını, hafızasını ve direnişini şekillendiren süreklileşmiş bir yerinden edilme deneyimi. Bu yüzden “Dreams on a Pillow”a destek vermek, yalnızca bağımsız bir oyunun tamamlanmasına katkı sunmak anlamına gelmiyor. Aynı zamanda Filistinlilerin kendi hikâyelerini kendi araçlarıyla, her türlü kurumsal ve algoritmik sansüre rağmen anlatma hakkına sahip çıkmak anlamına geliyor.

İlk eşik aşıldı; şimdi bu hikâyenin tamamlanabilmesi ve dünyaya ulaşabilmesi için ikinci dayanışma eşiği var.

Oyunun LaunchGood’da yayımlanan destek sayfasına ulaşmak ve katkı sunmak için tıklayınız: Dreams on a Pillow - LaunchGood

(DS/VC)