Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM), İstanbul Büyükşehir Belediyesinin görevden alınan başkanı ve CHP’nin Cumhurbaşkanı adayı Ekrem İmamoğlu’nun başvurusunda Türkiye’den savunma istedi.
Ayrıca, hükümetten İmamoğlu’yla ilgili soruşturma dosyasının ilgili bölümleri ile ceza dosyasındaki tüm belgelerin bir örneğini talep etti.
İmamoğlu, “suç örgütü kurma ve yönetme”, “rüşvet alma”, “kamu ihalelerine müdahale” ve “kişisel verileri hukuka aykırı elde etme” suçlamalarıyla Mart 2025’ten bu yana Silivri’deki Marmara cezaevinde tutuklu bulunuyor.
Tutukluluğunu 13 Mayıs 2025’te Anayasa Mahkemesi’ne (AYM) taşıyan İmamoğlu buradan bir sonuç alamadı. Dosyası görüşülmeyi beklerken Kasım 2025’te AİHM’ne gitti.
AİHM de 23 Mart 2026’da başvuruyu gündemine aldı ve 13 Nisan’da Türkiye’den savunma istedi. Bu kapsamda hükümete altı soru yöneltti. Sorular tutuklamaya gerekçe gösterilen hukuki temelden, olası siyasi motivasyonlara ve seçilme hakkı ile demokratik katılımın kısıtlanıp kısıtlanmadığına ilişkin geniş bir çerçeve içeriyor.
Yüksek Mahkeme, ilk olarak İmamoğlu’nun etkili iç hukuk yollarını tüketip tüketmediğine yönelik soru yöneltti. Ardından da tutuklamanın “makul suç şüphesi”ne dayanıp dayanmadığını; eldeki delillerin tarafsız bir gözlemciyi suç işlendiğine ikna etmeye yeterli olup olmadığını sorguladı.
Mahkeme ayrıca, tutukluluğun devamına ilişkin kararların ilgili ve yeterli gerekçeler içerip içermediğini, tutukluluğun süresinin makul olup olmadığını ve dosyaya erişim kısıtlamasının etkili itiraz hakkını engelleyip engellemediğini de sorular arasına aldı.
Sorulardan dördü AİHM'in tüm tutuklama başvurularında yönelttiği sorular. Ancak beşinci ve altıncı sorular ilk kez İmamoğlu’nun başvurusunda soruldu. İki soru tutuklamanın siyasi saiklerle yapılıp yapılmadığını ve bu iddianın İmamoğlu’nun doğrudan cumhurbaşkanlığı seçimlerindeki adaylığını hedef alıp almadığını kapsıyor.
Yüksek Mahkemenin dosya kapsamında Türkiye’den savunma istemesi AİHM’nin başvuruyu kabul edilebilir bulduğu ya da ihlal kararı verdiği anlamına gelmiyor. Bu aşama, mahkemenin devletten savunma ve ek bilgi istediği usuli bir ara aşama. Başvurunun esası hakkında karar daha sonra verilecek.
Bu süre genellikle birkaç ayı buluyor. Ancak AİHM’nin bu dosyada verdiği ‘öncelikli inceleme’ kararı bu süreyi 6 haftaya kadar indirebilir.
(HA)
