Newroz an jî Nevruz: Wate, azadî û xweşbînî

"Newroz an jî Nevruz, navê wê çi dibe bila bibe ;kî çawa  çawa dixwaze bila wilo pîroz bike."

Cejna Newroz, an jî Nevruz, navê wê çi dibe bila bibe, bi sedsalan e ku yek ji rojên herî kûr û watedar di dîroka mirovahiyê de heye. Her çend li erdnîgarî, ziman û çandên cûda were pîrozkirin jî, ev roja taybet yek ji wan demên kêm e ku mirovan di hestek hevpar de dike yek. Ew ne tenê şiyarbûna xwezayê bi hatina biharê re sembolîze dike, lê di heman demê de wekî îfadeyek bihêz a nûbûn, hêvî, vejîn û ji nû ve zayînê jî tê hesibandin. Ev roj, ku veguherîna ji tariya zivistanê ber bi ronahiyê, ji bêçalaktiyê ber bi tevgerê ve temsîl dike, ji bo mirovahiyê hem sembola girêdana bi xwezayê re û hem jî nûbûnek hundurîn e. Her çend her civakê li gorî berhevkirina xwe ya dîrokî û bîra xwe ya çandî wateyên cûda dane vê rojê jî, hesta bingehîn a hevpar a hemûyan heyecana destpêkek nû û baweriya bi pêşerojek geştir e.

Ji bo hin kesan, Newroz rojeke şahî û coşê ye ku bi şiyarbûna xwezayê re tê. Ew bi vejandina erdê, şînbûna kulîlkan û ji nû ve şînbûna jiyanê ve girêdayî ye. Di vî warî de, Newroz demek e ku hêvî nû dibin û destpêkên nû têne çêkirin.

Ji aliyekî din ve, ji bo hin kesan, Newroz wateyên pir kûrtir dihewîne. Ev roj wekî sembola azadî, berxwedan û vejînê tê dîtin. Ev wate, ku di bîra kolektîf de cih digirin, Newrozê ji guherînek demsalî wêdetir bilind dikin, wê bi nasname, têkoşîn û hevgirtinê ve girêdidin.

Lê xala herî girîng ev e: Mafê her kesî heye ku li gorî nêrîna xwe ya cîhanê Cejna Newroz an jî Nevruz’ê pîroz bike.Divê her kes wê wekî ku dixwaze pîroz bike û bi wateya ku jê re dide bijî. Hin kes vê rojê bi kombûnên mezin, muzîk û reqsê pîroz dikin; yên din tercîh dikin ku wê di hawîrdorek bêdengtir de derbas bikin. Hemû ev cudahî xwezayî ne û rêzgirtinê heq dikin.

Xweşbînî û rêzgirtina dualî ji bo jiyana civakî bingehîn in. Tiştê ku mirovan bi hev ve girêdide, têgihîştina cudahîyan e, ne wekhevîyan. Cejna Newroz an jî Nevruzê semboleke bihêz e ku nîşan dide ku ev cudahî dikarin bi hev re bijîn. Navên cuda, wateyên cuda û awayên cuda yên pîrozkirinê nirxa vê rojê kêm nakin; berevajî vê, ew wê dewlemend dikin.

Ji ber vê yekê, divê kes biryar nede ka kesek din çawa vê rojê pîroz bike. Mafê xwezayî yê her kesî heye ku vê rojê li gorî bawerî, çand û hestên xwe bijî. Li şûna ku em zorê bidin, dadbar bikin an jî wan ji hev dûr bixin, divê em hewl bidin ku çanda jiyana bi hev re fam bikin, rêzê nîşan bidin û xurt bikin.

Cejna newrozê, an jî Nevruz, bêyî ku nav, ziman an wateya wê çi be, nirxek gerdûnî temsîl dike ku beşek ji mîrateya hevpar a mirovahiyê ye. Ev roja taybet ne tenê rojek di salnameyê de ye; ew bi sedsalan e wekî sembola aştî, hêvî, azadî û çanda jiyana hevbeş heye. Ew têgihîştinekê tîne bîra me ku tê de cûdahî ne wekî sedemek ji bo dabeşbûnê, lê wekî çavkaniyek dewlemendiyê têne dîtin. Di vê serdema ku mirov hewce ne ku ji her demê bêtir hevdu fam bikin, guh bidin hev û rêzê li hev bigirin, wateya newrozê hîn hêjatir dibe.

Ji ber vê yekê, daxwaza me ew e ku ev roja watedar deriyê destpêkek nû di dilan de veke, ku kîn rê bide têgihîştinê û hêrs rê bide xweşbînî yê. Bila ew ji me re bibîr bîne ku cîhanek ku her kes dikare bi nasname, bawerî û hestên xwe bi azadî bijî, û ku cûdahî lihevhatinê diafirînin ne pevçûnê, mimkun e. Bila agirê Nevrozê ne tenê kevneşopiyekê, lê di heman demê de pêşerojek ku bi hêviyê ronî dibe sembolîze bike.

Daxwaza me ew e ku ev roja taybet ji bo her kesî aştî, bextewarî û biratiyê bîne; ku wateyek hilgire ku piran di navbera mirovan de ava bike, dilan nêzîkî hev bike û nirxa jiyana bi hev re xurt bike.

(AÖ/AY)