Orta Anadolu’da bir köy düşünün.
Köyde silah atölyeleri var. Silahları üretenler kadınlar. Silahı alıp atış talimi yapanlar ise erkekler. Üstelik her yıl atış yarışmaları düzenleniyor. Sonra kadınlar da atış yapmaya başlıyor. Hem de öyle çekingen çekingen değil, oldukça iddialı biçimde.
Derken kadınlardan birinin aklına şu geliyor: Neden bu yarışmaya biz de katılmayalım?
Başvuruyorlar. Fakat bu kez turnuva iptal ediliyor. Tam bu noktada burada mesele bir yarışma olmaktan çıkıyor. Kadınlar üzülüyor fakat eri çekilmiyor. Bu kez sadece kadınların yarışacağı bir turnuva düzenlemek istiyorlar. Yarışmayı organize eden, yönetimi erkeklerin elinde olan kuruma başvuruyorlar. Ve bir telaş başlıyor. Kadınlar ne kadar başarılı olacak? Böyle bir yarışmaya gerçekten gerek var mı? Ya kadınlar bu alanda erkeklerden daha iyi olursa?
Bu endişeler kapalı kapılar ardında da kalmıyor. Toplantı yapıyorlar ve kaygılarını açık açık ortaya koyuyorlar.
Bütün bunları, kadınların kararlılığını ve köydeki sosyal konumlarının nasıl değiştiğini “32 Metre” belgeselinde izliyoruz. Tam altı yıla yayılan bir emeğin ürünü bu film.
Film, Orta Anadolu’daki bir köyde yaşayan Halime Sandal, Gönül Uğur, Halime Tozcu Sandal ve Kadriye Erdoğan’ın hikâyesini merkezine alıyor.
Hayatın kendilerine çizilen sınırlarla tanımlanamayacağını bilen bu kadınlar, birlikte hareket ederek alışılmış düzene itiraz ediyor.
Bu itirazın en görünür adımı ise oldukça çarpıcı: Kadınlar için bir atış yarışması düzenlemek.
“Silah erkek işidir” ve “silah oyuncak değildir” gibi kalıplaşmış sözlerle karşılanan bu karar, yalnızca bir etkinlik değil. Yıllardır bastırılmış bir sessizliğin birlikte, yan yana, örgütlü biçimde kırılması.
Üstelik “32 Metre” dün iki ödülle de döndü. En İyi Kurgu Ödülü 32 Metre filmiyle Morteza Atabaki’ye verildi. Ödülü jüri üyesi Meltem Naz Salduz sundu. Seyfi Teoman En İyi Film Ödülü’nü de Morteza Atabaki’nin yönettiği 32 Metre kazandı.
Belgeselin gösterimi cumartesi günü Beyoğlu Sineması’nda yapıldı. Yönetmen de belgeselde yer alan kadınlar da salondaydı. Samimi halleriyle, dimdik duruşlarıyla, hikâyelerini bizzat anlatmalarıyla çok güçlü bir karşılaşmaydı bu.
Belgeselin en öncü isimlerinden, adeta filmi sırtlayan kadınlardan Halime Sandal gösterimde şunları söyledi:
“Kadınların okuması, atış yapması ayıplandı. Ben hep yaptım, destek de gördüm. Kamera ile ilk kez tanıştık. Normalde daha esprili sözlerimiz vardı. Kısıtlı zamanımız vardı. Burada olduğumuz için çok mutluyuz.”
İranlı sinemacı Morteza Atabaki ise altı yıllık yol arkadaşlığını şöyle anlattı:
“Altı senedir onlarla birlikteyim. Evlerine misafir oldum. Bana güvendiler. Evlerine aldılar. Bizimle ilgilendiler. Çok zaman geçirdik. Benim hayalim onlarla birlikte bu filmi izlemekti. Burada oldu, çok mutluyum.”
“32 Metre”, kadınların hem ev içinde hem kamusal alanda verdiği mücadeleyi sıcak, samimi, yer yer mizahi bir dille aktarıyor.
Belgeselin görüntü yönetmenliğini, uluslararası alanda ödülleri bulunan Zeynep Seçil ile Morteza Atabaki birlikte üstleniyor. Yapımcılığını Murat Öneş yürütüyor.
Yapım sürecinde uluslararası platformlarda da dikkat çeken 32 Metre, Köprüde Buluşmalar Anadolu Efes Ödülü, Antalya Film Forum En İyi Proje Ödülü ve AJD Al Jazeera Documentary tarafından verilen En İyi Belgesel Projesi Ödülü’nü kazandı. Dünya prömiyerini yaptığı IDFA’da festival boyunca öne çıkan en iyi 10 film arasında gösterildi. Pordenone Docs Fest’te ise Seyirci Ödülü’ne değer görüldü.
32 Metre, dünya prömiyerini 14 Kasım 2025’te Amsterdam’da yaptı. Festivalde Türkiye sinemasını temsil eden tek yapım olarak da ayrıca dikkat çekti.
“‘Nerdesin Aşkım?’ın kaldırılması, İKSV’nin baskıya teslim olduğunu göstermektedir”
Morteza Atabaki hakkında
İran doğumlu Morteza Atabaki, uzun yıllardır Türkiye’de yaşayan bir fotoğrafçı ve sinemacı. Abbas Kiarostami’nin atölyelerinde öğrenci ve asistan olarak çalıştı. Türkiye’de elliden fazla film ve dizide fotoğrafçı ve kamera arkası belgeselcisi olarak görev alan Atabaki, özellikle sinema dünyasına içeriden bakan güçlü görsel diliyle tanınıyor. En bilinen çalışmaları arasında Nuri Bilge Ceylan’ın Ahlat Ağacı filminin kamera arkası belgeseli yer alırken, 32 Metre yönetmenin ilk uzun metraj belgeselidir.
(EMK)
