ÖHD’den Marmara hapishaneleri raporu: Ayrımcı infaz politikalarına ve tecride son verilsin

Özgürlük İçin Hukukçular Derneği (ÖHD) İstanbul Şubesi Hapishane Komisyonu, Ocak – Haziran 2026 dönemini kapsayan Marmara Bölgesi Hapishaneleri Hak İhlalleri Raporu’nu paylaştı.

İHD’den ‘kuyu tipi’ hapishaneler için kapatma çağrısı: "Bu mimari bir işkencedir"

7 Temmuz 2026

Edirne, Tekirdağ, Kocaeli, İstanbul (Marmara/Silivri, Bakırköy, Metris, Maltepe, Ümraniye), Gebze, Düzce, Sakarya ve Bolu’daki 18 ceza infaz kurumunu kapsayan rapor; avukat ziyaretleri, mahpus mektupları ve aile görüşmelerinden elde edilen verilerle hazırlandı.

ÖHD, hapishanelerdeki yapısal sorunların kronikleştiğini belirterek, infaz rejiminin giderek daha cezalandırıcı bir karaktere büründüğünü vurguladı.

"Tedavi süreçleri işkenceye dönüştü"

İdare ve gözlem kurulları tahliyeleri otomatik erteliyor

Rapora göre, 30 yıllık infaz süresini tamamlayan mahpusların tahliyeleri, İdare ve Gözlem Kurulları (İGK) tarafından sistematik olarak engelleniyor:

"Kurullar, hiçbir disiplin cezası olmayan mahpuslara 'Pişman mısın?', 'PKK terör örgütü müdür?', 'Niçin bağımsız koğuşa geçmiyorsun?' gibi sorular yöneltiyor. Bu sorulara verilen yanıtlar ya da sosyal etkinliklere katılmama gibi gerekçelerle tahliyeler 3 ila 6 aylık periyotlarla otomatik olarak erteleniyor."

Kocaeli 2 Nolu F Tipi: 30 yıllık mahpuslar Ö.Y. ve T.A.’nın tahliyeleri kurul kararıyla ileri tarihlere ertelendi. Bolu F Tipi'nde ise halen 14 mahpusun benzer gerekçelerle tahliye edilmediği aktarıldı.

İHD’den ağır hasta mahpus Çam’a dair açıklama: Yaşam hakkı ihlal ediliyor

20 Mart 2026

Tecrit, kitap kotaları ve iletişim sansürü

Marmara Bölgesi hapishanelerinde tecrit koşullarının ağırlaştırıldığı, mahpusların sosyal ve kültürel haklarının büyük ölçüde kısıtlandığı ifade edildi:

Yayın ve Gazete Yasağı: Yeni Yaşam, Evrensel ve Xwebûn gibi muhalif gazeteler ile Demokratik Modernite dergisinin, haklarında resmi bir yasaklama kararı olmamasına rağmen "Bakanlık listesinde olmadığı" veya ideolojik gerekçelerle mahpuslara verilmediği belirtildi.

Kitap Kotaları: Hapishanelerin genelinde 5 ila 20 kitap arasında katı kotalar uygulanıyor. Kocaeli 1 Nolu F Tipi'nde kota fazlası kitapların aileler tarafından alınmaması durumunda çöpe atılacağının ihtar edildiği aktarıldı.

Kürtçe Yayınlara Çeviri Ücreti: Kocaeli 2 Nolu F Tipi'nde Kürtçe kitaplar için mahpuslardan 5.000 TL'ye varan fahiş tercüme ücretleri talep edildiği, yürütülen hukuki mücadele sonucu Haziran 2026 itibarıyla cezaevi idaresinin bu uygulamadan vazgeçtiği bildirildi.

"Yargı paketleri siyasi mahpusları kapsam dışı bıraktı"

Raporun değerlendirme bölümünde, Türkiye'de yürütülen barış ve demokratik toplum arayışlarına tecrit ve ayrımcı infaz politikalarının zarar verdiği ifade edildi. Resmi Gazete’de yayımlanan 10. ve 11. Yargı Paketleri'nde siyasi mahpusların kapsam dışı bırakıldığı hatırlatılarak, sürdürülen bu sistematik ayrımcılığa son verilmesi istendi.

ÖHD’den 6 aylık 'hapishaneler' raporu: "İnsan haklarına saygılı reform süreci başlatılmalı"

13 Ocak 2026

ÖHD İstanbul Şubesi Hapishane Komisyonu, raporun sonunda şu talepleri sıraladı:

Ağır hasta mahpusların infaz erteleme talepleri derhal kabul edilmeli ve tahliyeleri sağlanmalıdır. ATK tek otorite olmaktan çıkarılmalıdır.

İdare ve Gözlem Kurullarının keyfi ve hukuki dayanaktan yoksun uygulamalarına son verilmelidir.

Tüm mahpuslar için infazda eşitlik ilkesi hayata geçirilmeli; tecrit, kelepçeli muayene ve yayın yasakları gibi hak ihlalleri sonlandırılmalıdır.

(FY)