BM uzmanları, ABD Başkanı Donald Trump tarafından Ocak 2026’da yayımlanan ve Küba’ya yakıt ablukası uygulayan yürütme emrinin, insan hakları ve kalkınma açısından ciddi sonuçlar doğuran bir “enerji açlığı” anlamına geldiği konusunda uyardı.
FundsforNGOs'un haberine göre, uzmanlar, bu önlemin hukuka aykırılığını vurgulayarak yasağın onurlu bir yaşam için gerekli temel hizmetleri felç ettiğini ve onlarca yıldır süren ambargonun etkilerini yoğunlaştırdığını belirttiler. Emir, Küba’ya petrol sağlayan ülkelerden yapılan ithalata ek vergiler getirerek ada genelindeki yakıt kıtlığını daha da kötüleştiriyor.
Küba'nın ABD'ye "ulusal güvenlik riski" oluşturduğuna kanıt yok
Uzmanlar, yürütme emrinin Küba’nın ABD ulusal güvenliği için “alışılmadık ve olağanüstü bir tehdit” oluşturduğu iddiasına gerekçe göstermediğini vurguladılar. Emirde Küba’daki insan hakları sorunlarına atıfta bulunulsa da, uzmanlar önlemin Küba halkının tamamının haklardan yararlanmasına doğrudan doğruya zarar verdiğini belirtiyorlar.
Küba elektrik ihtiyacının yüzde 40-55'ini karşılayamıyor
Küba’daki enerji açığı son aylarda olağan bir “arz sıkıntısı” düzeyini aşmış durumda; sistem zaman zaman ülke çapında çöküyor. Küba Elektrik Birliği (UNE), haber ajansları ve çeşitli uzman kuruluşların ortaya koyduğu tabloya göre Küba’nın normal/zirve elektrik talebi yaklaşık 3.000–3.200 MW düzeyinde. Ancak fiilen sağlanabilen elektrik üretim kapasitesi çoğu günler 1.100–1.900 MW aralığına düşüyor.
Yani açık, olağan günlerde 800–1.300 MW, kriz anlarında ise 1.700–2.000 MW düzeyine kadar çıkabiliyor.
Buna karşılık hükümet son bir yılda Çin desteğiyle sisteme yaklaşık 1.000 MW yeni güneş enerjisi aldığını söylüyor. Ancak güneş enerjisi gün ışığında üretilebilirken talep akşam 19.00–20.00 dolayında doruğa çıkıyor. Ülke yeterli batarya depolama sisteminden yoksun. Bu yüzden güneş enerjisi yatırımları krizi hafifletse de henüz temel sistem açığını kapatamıyor.
Raporlara göre yakıt kıtlığı, hastanelere ve okullara erişimi engelliyor; Küba sağlık sistemi, çocuklara yönelik 11 bin ameliyatı da kapsayan 96 bini aşkın yığılmış ameliyatın ağır yüküyle karşı karşıya ve ayrıca ulusal bağışıklık programındaki gecikmeler de binlerce bebeği etkiliyor.
BM uzmanları: "Enerji açığını zorlamak hukuk dışı"
Nüfusu temel hizmetleri yürütmek için gerekli enerjiden mahrum bırakan abluka; kalkınma, gıda, eğitim, sağlık ile su ve temiz su, kanalizasyon ve hijyene erişim haklarını engelliyor. Uzmanlar, enerji açlığının zorlayıcı bir politika aracı olarak kullanılmasının uluslararası insan hakları normlarıyla bağdaşmadığını vurguladılar.
Ambargonun gıda güvenliği ve yaşam standartları üzerindeki zararlı etkilerine dair önceki kaygıları da hatırlatarak, yeni ablukanın bu zararları artırdığı ve Küba’nın kalkınması önünde büyük bir engel oluşturduğu konusunda uyardılar ve ABD hükümetine endişelerini resmî olarak ilettiler; yürütme emrinin hukuki ve fiilî dayanağına ilişkin açıklama ve olumsuz insan hakları etkilerini azaltmak için alınan önlemler hakkında bilgi talep ettiler.
(AEK)
