Afşin-Elbistan’da termik santrale yer yok: Bilirkişi raporu ‘Mevcut santral de riskli’ dedi
Greenpeace Türkiye’nin Afşin-Elbistan A Termik Santrali 4. Ünitesinin çevre izninin ve lisans belgesinin iptali için yöre sakinleriyle birlikte 2024 yılında açtığı davada bilirkişi raporu açıklandı.
Rapor, termik santralin 4. ünitesinden yayılan hava kirliliğinin insan sağlığı, tarımsal üretim, su kaynakları ve ekosistem bütünlüğü üzerinde “ciddi ve sürekli bir risk” oluşturduğunu ortaya koydu.
Raporda bilirkişi heyeti, “ortak kanaat”ini şöyle açıkladı:
- Tesis hava emisyonu yönünden Çevre İzin ve Lisans Belgesi’nin asgari teknik şartlarını karşılamıyor; yönetmelik kapsamındaki entegre değerlendirme yükümlülüğünü yerine getirmiyor;
- Bu yetersizlikler yapısal ve sürekli nitelik taşıyor;
- Alınan önlemler ülke ve dünya standartlarıyla kıyaslandığında yetersiz ve elverişsiz kalıyor;
- Hava emisyonu aykırılığı insan sağlığı, tarımsal üretim, su kaynakları ve ekosistem bütünlüğü üzerinde ciddi ve süregelen bir risk oluşturuyor.
Raporun ardından mahkemenin bilirkişi raporuna itirazları değerlendirdikten sonra yürütmeyi durdurma talebi hakkında karar vermesi ve duruşma tarihi belirlemesi bekleniyor.
Greenpeace’ten çağrı
Greenpeace Türkiye İklim ve Enerji Kampanya Sorumlusu Emel Türker Alpay, termik santralin çevre ve insan sağlığına yönelik olumsuz etkilerinin bilirkişi raporuyla ortaya konduğunu belirterek şöyle dedi:
“Bilirkişi raporunda öne çıkan en önemli bulgulardan biri, hava kirliliği aşımının münferit olmadığı. Rapordaki bulguların anlamı açık; yaşanan sorunlar bakımla giderilecek arızalar değil. Azot oksitler için tesiste arıtma ünitesi hiç yok; kükürt arıtma sisteminin verimi olması gerekenin çok altında; ünite kırk yıllık ve teknolojik ömrünü tüketmiş.
“COP31’e ev sahipliği yapacak olan Türkiye, Afşin-Elbistan A Termik Santrali başta olmak üzere yeni ek ünite, genişletme planlarını iptal edip kömürden çıkış tarihini ve bu çıkışın adil olması için gerekli yol haritasını acilen açıklamalı.”
Afşin-Elbistan’daki santraller 17 bin 500 erken ölüme neden oldu
“‘Ölçüme hazırız’ dediklerinde de sınırlar aşıldı”
Rapordan öne çıkan bulgular şöyle:
- Rapora göre tesisin saptanan kazan arızasını giderdikten sonra “artık ölçüme hazırız” diyerek ölçüm anını kendisi belirlediği durumda bile havaya saldığı kükürt dioksit ve azot dioksit için konulmuş yasal sınırlar aşıldı. Bilirkişi heyeti bunu “arızi bir hata” olarak değil, “yapısal ve sürekli bir yetersizlik” olarak niteledi.
- Dört üniteli tesiste izin yalnızca bir üniteye verilmiş; yönetmeliğin zorunlu kıldığı bütünsel değerlendirme yapılmamış. Rapor, aynı adresteki tüm tesislerin birlikte değerlendirilmesini zorunlu kılan yönetmelik kuralının yerine getirilmediğini tespit etti.
- Sağlık riskinin değerlendirilebilmesi için gereken veri bugüne dek eksiksiz üretilip paylaşılmadı. Bir çevresel riskin sağlık sonuçları, ancak bu veri eksiksiz ortaya konduğunda ölçülebilir, çünkü çevresel kaynaklı kronik hastalıkların kayıtlara geçmesi on yıllar alır. Bilirkişi de bu nedenle riski, gerçekleşmiş bir zarar üzerinden değil, “devam ettirilmesi kabul edilemez nitelikte ciddi bir tehdit” olarak tanımladı.
- Yaklaşık 40 yıllık ünite, düşük verimiyle (yüzde 30-33) modern santrallerin (yüzde 45+) ve ülke-dünya standartlarının gerisinde; alınan önlemler “yetersiz ve elverişsiz” bulundu.
(TY)
Afşin-Elbistan’da kömüre mahkeme freni: ÇED iptal
Mahkeme “Termik santralin Afşin ve Elbistan halkının sağlığına etkileri açıklanmalı” dedi
Afşin-Elbistan'da ikinci bilirkişi raporu: ÇED’e bir kez daha “uygunsuz”
Afşin-Elbistan Termik Santrali: Mahkeme, bakanlığa "verileri açıkla" dedi
“Afşin-Elbistan A Termik Santrali filtresiz çalışıyor”
Afşin-Elbistan Termik Santrali için bilirkişi raporu çıktı: İki ünite eklemenin kamu yararı yok
Afşin-Elbistan’daki santraller 17 bin 500 erken ölüme neden oldu
Afşin-Elbistan’da kömüre mahkeme freni: ÇED iptal
Mahkeme “Termik santralin Afşin ve Elbistan halkının sağlığına etkileri açıklanmalı” dedi
Afşin-Elbistan'da ikinci bilirkişi raporu: ÇED’e bir kez daha “uygunsuz”
Afşin-Elbistan Termik Santrali: Mahkeme, bakanlığa "verileri açıkla" dedi
“Afşin-Elbistan A Termik Santrali filtresiz çalışıyor”
Afşin-Elbistan Termik Santrali için bilirkişi raporu çıktı: İki ünite eklemenin kamu yararı yok
Afşin-Elbistan’daki santraller 17 bin 500 erken ölüme neden oldu
