32 welatan xwest ku Îran cezayê bidarvekirinê rawestîne
32 welatan cezayên bidarvekirinê yên li Îranê şermezar kirin. Wan welatan da zanîn ku Komara Îslamî ji bo "bêdengkirina xwepêşandanan" xwepêşanderan bi dar ve dike.
Fransa, Ingilîstan, Almanya û Îtalya jî di nav de 32 welatan rejîma Îranê ya ku cezayên darvekirinê zêde kiriye bi daxuyaniyeke hevpar şermezar kirin û xwestin rejîm vê sepana zextê bi dawî bike.
Li Îranê di sala 2025an de 1500 kes hatine darvekirin
Di daxuyaniyê de weha hat gotin:
"Bikaranîna cezayê bidarvekirinê ya ji bo bêdengkirina xwepêşandanan, tirsandina civakê û cezakirina kesên ku mafên xwe yên mirovî bi kar tînin nayê qebûlkirin. Divê gelê Îranê di bikaranîna mafê xwe yê azadiya raderbirînê û kombûna aştiyane de azad be."
Wezareta Karên Derve ya Fransayê ragihand ku destpêkê 26 welatan û Berpirsa Siyaseta Derve ya Yekîtiya Ewropayê Kaja Kallasê daxuyanî îmze kiriye. Pişt re welatên din jî tevlî bûne û hejmara îmzeyan gihîştiye 32 welatan.
Saziyên mafparêz ên Îranê: Rejîmê di salekê de 48 jin darve kiriye
Wezîrê Karên Derve yê Fransayê Jean-Noel Barrot li gel daxuyaniyê li ser hesabê xwe yê Xê ev tişt got:
"Heft meh piştî ku gelê Îranê ji bo daxwaza dad û rûmetê rabû ser pêyan û tawanên komî hatin kirin, rejim bidarvekirinan pirtir dike û xwînê dirijîne. Divê dawî li vê guvaşa nemirovî were. Divê berpirs hesab bidin. Divê girtiyên siyasî serbest werin berdan. Divê gelê Îranê paşeroja xwe bi azadî diyar bike û rêz li mafên wan ên bingehîn were girtin."
Awistralya, Zelandaya Nû, Îrlanda, Îtalya, Almanya û gelek welatên din ên Ewropayê jî di nav wan welatan de bûn ku bangî Îranê kir.
Wan xwest ku Îran "demildest dawî li bikaranîna cezayê darvekirinê bîne û hemû kesên ku bi awayekî kêfî hatine desteserkirin serbest berde."
Îranê rexne qebûl nekir
Li hemberî vê yekê Wezîrê Karên Derve yê Îranê Ebas Eraqçî rexne qebûl nekirin û li ser Xê wiha weha nivîsî:
"Divê welatên wekî Fransayê dev ji dayîna dersên 'mafên mirovan' û hiqûqa navneteweyî berdin. Ev durûtî gelekî eşkere û cihê şermê ye.Piştgiriya we ya ji bo komkujiyên Îsraîlê yên li Xezeyê û êrişên li ser Îranê, hemû helwestên we yên sêncî têk birine."
Di 5 mehan de 56 bidarvekirin
Destpêka vê mehê Komîserê Bilind ê Mafên Mirovan ê Neteweyên Yekbûyî Volker Turk diyar kiribû ku Tehran cezayê bidarvekirinê ji bo "belavkirina tirsê" bi kar tîne.
Li gorî amarên Neteweyên Yekbûyî, ji 19ê Adarê ve bi tohmetên “ewlehiya neteweyî” herî kêm 56 kes hatine bidarvekirin. Ji wan 27 kes bi xwenîşandanan re têkildar bûn. Turk hişyarî da ku bêhtirî 100 kesên din di bin metirsiya bidarvekirinê de ne.
Her weha rayedarên Îranê ragihand ku zêdetirî 3 hezar kesan mirine lê wan bûyerên tundiyê bi "çalakiyên terorê" yên bi piştgiriya Amerîka û Îsraîlê ve girê dan.
HRANA: Îranê di meha Hezîranê de 127 kes darve kirin
Rêxistinên mafên mirovan ên li derveyî Îranê jî hejmareke gelekî pirtir tomar dikin û dibêjin ku hêzên ewlehiyê gule berdane xwenîşanderan.
Li gorî raporeke Rêxistina Efûyê ya Navneteweyî, Îranê sala borî bêhtirî 2 hezar û 150 kesan bidarve kirine.
Îran bi vê yekê re piştî Çînê li cîhanê bû welatê duyem ku herî pir cezayê bidarvekirinê pêk tîne.
(AY)
