Sandığın gözüyle mutlak butlan: Seçmen ne düşünüyor?

IstanPol ve Rawest Araştırma iş birliğiyle hazırlanan “Mutlak Butlan Sonrası Yeni Parti Senaryoları: Algılar, Kanaatler ve Tutumlar” başlıklı araştırma, CHP kurultayının iptal edilmesi ve mahkeme kararıyla önceki yönetimin göreve dönmesi ihtimaline ilişkin seçmenin yaklaşımını ortaya koydu.

Araştırma; mutlak butlan kararının toplumdaki karşılığını, Özgür Özel ve Kemal Kılıçdaroğlu’na yönelik değerlendirmeleri, olası bir CHP ayrışmasının seçim dengelerine etkisini ve yeni parti ihtimaline ilişkin beklentileri ele aldı.

Karar toplumda en çok umutsuzluk ve öfke yarattı

Araştırmaya göre katılımcıların yüzde 73,2’si CHP kurultayının iptaline ilişkin karardan haberdar.

Kararın yarattığı en baskın duygu yüzde 43 ile “umutsuzluk” oldu. Bunu yüzde 21,6 ile “öfke”, yüzde 21,5 ile “endişe” izledi. Karardan memnun olduğunu belirtenlerin oranı ise yüzde 14,2’de kaldı.

Öfke özellikle CHP ve diğer muhalefet partilerinin seçmenlerinde yoğunlaşırken, Cumhur İttifakı seçmenlerinin önemli bir bölümü de karar karşısında umutsuzluk hissettiğini belirtti.

Seçmenin önemli bölümü kararı “CHP’ye müdahale” olarak görüyor

Katılımcıların yüzde 45,5’i mahkeme kararıyla Kemal Kılıçdaroğlu ve önceki yönetimin göreve dönmesini CHP’nin iç işlerine dışarıdan bir müdahale olarak değerlendirdi.

Kararı hukuken doğru bulanların oranı yüzde 22,4 olurken, yüzde 32,1’lik kesim görüş belirtmedi.

Bu görüş CHP seçmeninde daha güçlü karşılık buldu. CHP’lilerin yüzde 72,3’ü süreci partiye yönelik bir müdahale olarak değerlendirdi.

Aynı görüş MHP seçmenlerinin yüzde 48’i, AKP seçmenlerinin ise yüzde 28’i tarafından da paylaşıldı.

Özgür Özel’in tutumu daha olumlu değerlendirildi

Araştırmada Özgür Özel’in süreçteki tutumu, Kemal Kılıçdaroğlu’nun tutumuna göre daha olumlu değerlendirildi.

Katılımcıların yüzde 38,6’sı Özel’in tutumunu olumlu bulurken, yüzde 29,6’sı olumsuz değerlendirdi.

CHP seçmenleri arasında Özel’e yönelik olumlu değerlendirme yüzde 63,7’ye ulaştı.

Buna karşılık Kılıçdaroğlu’nun süreçteki tutumunu olumlu bulanların oranı yüzde 16,3’te kaldı. Katılımcıların yüzde 54,4’ü Kılıçdaroğlu’nun tutumunu olumsuz değerlendirdi. CHP seçmenleri arasında bu oran yüzde 76,8 oldu.

Katılımcıların yüzde 38,8’i kendisini Özgür Özel ve arkadaşlarına daha yakın hissederken, Kılıçdaroğlu grubuna yakın hissedenlerin oranı yüzde 10,3 olarak ölçüldü. CHP seçmenlerinde Özel’e yakınlık oranı yüzde 73,8’e çıktı.

Seçmenin çoğu Kılıçdaroğlu’nun görevi bırakmasını istiyor

Araştırmaya göre toplumun yüzde 56,4’ü Kemal Kılıçdaroğlu’nun CHP yönetimini Özgür Özel ve ekibine bırakması gerektiğini düşünüyor.

Kılıçdaroğlu ve önceki yönetimin görevde kalmasını isteyenlerin oranı ise yüzde 17,3.

CHP seçmenleri arasında Özel’e bırakılması gerektiğini düşünenlerin oranı yüzde 76,7’ye ulaştı.

Bu görüş AKP seçmenlerinde yüzde 43, MHP seçmenlerinde yüzde 53, DEM Parti seçmenlerinde yüzde 63, İYİ Parti seçmenlerinde ise yüzde 68 olarak ölçüldü.

CHP tabanında olası ayrılığa destek yüksek

Araştırmada katılımcılara, Kılıçdaroğlu yönetiminin yeniden göreve gelmesi durumunda Özgür Özel ve ekibinin nasıl hareket etmesi gerektiği de soruldu.

Katılımcıların yüzde 59,4’ü Özel ve ekibinin CHP’den ayrılması gerektiğini söyledi.

CHP seçmenleri arasında bu oran yüzde 74,9’a çıktı.

Seçenekler ayrıntılı incelendiğinde, yüzde 25,8’lik kesim Özel’in hemen ayrılarak yeni parti kurmasını isterken, yüzde 18,8’lik kesim önce parti içinde mücadele edilmesi, sonuç alınamazsa yeni parti kurulması gerektiğini belirtti.

Parti içinde kalınması gerektiğini düşünenlerin oranı yüzde 16,9 oldu.

CHP seçmeni İmamoğlu ve Yavaş’ın Özel’in yanında olmasını istiyor

Araştırmada CHP seçmenine Mansur Yavaş ve Ekrem İmamoğlu’nun olası süreçte nasıl bir tutum alması gerektiği de soruldu.

CHP’lilerin yüzde 70,5’i Mansur Yavaş’ın, yüzde 71,8’i ise Ekrem İmamoğlu’nun Özgür Özel ile birlikte hareket etmesini istedi.

Tarafsız kalma veya Kılıçdaroğlu’nun yanında yer alma seçenekleri ise sınırlı destek gördü.

Yeni partiye destek potansiyeli yüzde 49’a kadar çıkıyor

Araştırmaya göre Özgür Özel liderliğinde kurulacak yeni bir partiye doğrudan destek vereceğini veya oy verme ihtimalinin arttığını söyleyenlerin oranı yüzde 30,3.

Yüzde 19’luk kesim ise kararının kurulacak partinin politikalarına ve koşullara bağlı olduğunu belirtti.

Bu iki grup birlikte değerlendirildiğinde yeni parti için potansiyel destek yüzde 49’a kadar çıkıyor.

Araştırma, bu oranların bir seçim tahmini olmadığını; seçmenin varsayımsal bir partiye yönelik eğilimini gösterdiğini belirtiyor.

Olası yeni parti seçim dengelerini değiştirebilir

Katılımcılara “Geçen ay seçim olsa hangi partiye oy verirdiniz?” sorusu yöneltildiğinde CHP yüzde 24,8, AKP yüzde 24,5 oranında destek aldı.

Özgür Özel liderliğinde yeni bir parti kurulması ve Kılıçdaroğlu yönetimindeki CHP’nin ayrı seçime girmesi senaryosunda ise Özel’in partisi yüzde 29,6 destek aldı.

Aynı senaryoda AKP yüzde 23,1, Kılıçdaroğlu liderliğindeki CHP ise yüzde 4,2 oranında kaldı.

Kararsızlar dağıtıldığında Özel’in partisinin desteği yüzde 35,6’ya yükseldi.

Araştırmacılar bu sonuçların gerçek seçim sonucu öngörüsü değil, varsayımsal senaryoya verilen yanıtlar olduğunu vurguladı.

Seçmen yeni partide farklılık ve yeni kadro istiyor

Araştırmaya göre seçmenin yarısından fazlası yeni partinin CHP’nin birebir devamı olmaması gerektiğini düşünüyor.

Katılımcıların yüzde 50,2’si yeni yapının CHP’den bazı yönleriyle ayrışması gerektiğini söyledi.

Yeni partinin siyasi çizgisi konusunda en fazla destek bulan seçenek yüzde 38,9 ile “kapsayıcı merkez parti” oldu.

Bunu yüzde 22,7 ile Atatürkçü çizgi, yüzde 22,5 ile sosyal demokrat/sol çizgi ve yüzde 21,6 ile milliyetçi çizgi izledi.

Kadro tercihlerinde ise seçmenin yüzde 37,7’si daha önce siyasette öne çıkmamış yeni isimlerden oluşan bir yapı istedi.

Süreç muhalefet seçmeninin sandığa ilgisini artırdı

Araştırmaya göre mutlak butlan tartışmaları ve sonrasındaki gelişmeler seçmenin sandığa gitme isteğini de etkiledi.

Katılımcıların yüzde 26’sı gelişmelerin oy kullanma motivasyonunu artırdığını söylerken, yüzde 15,8’i azalttığını belirtti.

CHP seçmenlerinin yüzde 42’si sürecin sandığa gitme isteğini artırdığını söyledi. 

Araştırma, mutlak butlan tartışmasının özellikle muhalefet seçmenleri açısından yeni siyasi arayışları ve parti değişikliği ihtimalini güçlendirdiğini ortaya koydu.

(EMK)