Myanmar’ın yeni Devlet Başkanı Min Aung Hlaing, cuma günü 4 bin 335 mahpus için af ilan etti. Bu Myanmar'da son altı ayda ilan edilen üçüncü af. Myanmar’da genellikle her yıl ocakta Bağımsızlık Günü ve nisanda yeni yıl vesilesiyle af ilan ediliyor.
Aung San Suu Kyi de aftan yararlanacak
Devlet radyo-televizyonu MRTV’den yapılan açıklamada aftan kimlerin yararlandığı belirtilmedi. Ancak 5 yıl önce gerçekleştirilen darbede cezaevine konularak 27 yıl hapse mahkum edilen eski fiili başbakan (State Counsellor) Aung San Suu Kyi'nin de aftan yararlanacağı bildiriliyor.
Aung San Suu Kyi 1 Şubat 2021 darbesi sabahı cumhurbaşkanı ise Win Myint ile birlikte gözaltına alınmıştı. Win Myint'in serbest bırakıldığı bildirildi. Serbest bırakılan mahkûmlar arasında, 2018’den 2021’deki askeri darbeye kadar cumhurbaşkanlığı yapan Suu Kyi’nin müttefiki Win Myint de vardı. Devlet yayıncısı MRTV, onun “belirli koşullar altında affedildiğini ve kalan cezasında indirime gidildiğini” söyledi.
MRTV’ye göre, serbest bırakılacak 4 bin 335 mahpus arasında sınır dışı edilecek 179 yabancı da bulunuyor. Haberde idam cezalarının müebbet hapse, müebbet hapis cezalarının 40 yıla çevrildiği ve diğer mahpuslar için cezaların altıda bir oranında azaltıldığı belirtildi, ancak ayrıntı verilmedi.
Aung San Suu Kyi’nin avukatı, beş yıl önce bir darbeyle hükümeti deviren Min Aung Hlaing'in ilan ettiği af kapsamında, hapisteki liderin cezasında altıda bir oranında indirime gidildiğini ancak Nobel Barış Ödülü sahibi Aung San Suu Kyi'nin kalan cezasını ev hapsinde çekmesine izin verilip verilmeyeceğinin belirsiz olduğunu söyledi.
Suu Kyi, kendisine yöneltilen suçlamaları “saçma” olarak nitelemişti. Uzun süren davalarının sona ermesinden bu yana kamuoyu önüne hiç çıkmadı ve nerede tutulduğu da bilinmiyordu.
Guterreses
Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreter Antonio Guterres’in bu adımları “not ettiğini”, ancak “Aung San Suu Kyi de dahil, keyfi olarak hapiste tutulan herkesin hızla serbest bırakılmasını sağlamak ve güvenilir bir siyasi sürece yönelik koşulları oluşturmak üzere anlamlı çabalara gerek olduğunu" vurguladığını belirtti.
Guterres’in sözcüsü, gazetecilerin sorularına karşılık “Uygulanabilir bir siyasi çözüm, derhal şiddetin sona erdirilmesine ve kapsayıcı diyaloğa gerçek bir bağlılığa dayanmalıdır." dedi. "Bu, Myanmar halkının siyasi haklarını özgürce ve barışçıl bir şekilde kullanmasına olanak tanıyan bir ortam gerektirir.”
Ne olmuştu?
Seçimle iktidara gelen Win Myint ve Suu Kyi iktidarına karşı Min Aung Hlaing'in başını çektiği 2021 darbesi ülkeyi hala süren bir iç savaşa sürükledi.
Min Aung Hlaing, muhalefetin bastırıldığı ve büyük ölçüde sürecin dışında bırakıldığı aralık ve ocaktaki seçimlerle 3 Nisan’da cumhurbaşkanı oldu. Oylama Batı'da demokratik görünüm altında askeri yönetimi pekiştirmek üzere tasarlanmış bir sahte seçim olarak nitelendi.
İnsan hakları kuruluşu Siyasi Tutuklulara Yardım Derneği, ordunun Min Aung Hlaing liderliğinde 2021’de seçilmiş hükümeti darbeyle devirmesinden bu yana 30 bini aşkın kişinin siyasi suçlamalarla tutuklandığını söyledi.
Tutuklananlar arasında Aung San Suu Kyi ve Win Myint'in yanı sıra, onların Ulusal Demokrasi Birliği partisi mensupları, binlerce aktivist, gösterici ve cunta karşıtı milis üyesi var.
Myanmar’daki eski cunta yönetimi Kasım 2025'te 8 bin 665 kişi için af çıkaracağını veya suçlamaları düşüreceğini, ocakta da Bağımsızlık Günü affı kapsamında 6 bini aşkın mahpusun serbest bırakılacağını açıklamıştı.
69 yaşındaki Min Aung Hlaing, 3 Nisan’da parlamento tarafından devlet başkanı seçilerek, hâlâ 3,5 milyondan fazla insanın yerinden edildiği bir iç savaşın sürdüğü ülkedeki iktidarını resmileştirdi. Geçen hafta göreve başlarken yapılan törende barış, istikrar ve uzlaşmaya öncelik vereceğini söyledi.
(AEK)
