2010’dan bu yana hak temelli çalışmalar yürüten Sulukule Gönüllüleri Derneği’nde, 15 Nisan Çarşamba günü çocuklarla bir günlük medya okuryazarlığı atölyesinde bir araya geldik.
Hak odaklı haber kavramını, gazeteciliği, doğru bilgiyi ayırt etmenin yollarını ve bir metni kurgularken, düşüncelerimizi ifade ederken hangi patikalardan ilerlediğimizi konuştuk, oyunlaştırma ile sohbeti yan yana getirerek, çocukların kendi sözlerini çekinmeden kurabilecekleri bir alan açmaya çalıştık.
Çocuk odaklı habercilikte çocuk katılımını önemsiyoruz. Çünkü çocuklara ilişkin her anlatının içinde onların deneyiminin, itirazının, beklentisinin ve hayalinin doğrudan yer alması, haberi hem daha sahici hem daha çoğul kılıyor, çocukları yalnızca hakkında konuşulanlar olmaktan çıkarıp sözün kurucu öznesi haline getiriyor.
Atölyenin sonunda da bu deneyimin karşılığını birlikte gördük: Çocuklar hem düşledikleri yaşamı hem de değiştirmek istedikleri gerçekleri kaleme aldı, iki gruba ayrılıp hayallerini konuştu, iş bölümü yaptı ve kendi manşet görsellerini birlikte üretti.
Çocukların “Hayalimdeki Dünya” teması ile çıktıkları yolculuğun sonunda ortaya koydukları mektupları ve resimleri sizlerle paylaşıyoruz:
"Çocukların öldürülmediği bir dünya"
Merhaba sevgili değerli insanlar 13 yaşındayım, benim hayalimdeki dünyada insanlar, küçükler büyüklere iyi davranmalı saygılı olmalı küfür etmemeliler.
Benim hayalimdeki dünya çocukların öldürülmediği, küçük çocukların silah yerine kalem tutmasını isterdim. Ülkeler arasında anlaşmazlıklar çıksa bile bunların silahla değil diyalog ile halledilmesi lazım. Benim hayalimdeki dünya, kavganın, küfrün olmadığı; büyüklerin küçüklere saygılı olduğu bir dünya.
Küçüklerin de büyüklere saygı göstermesini isterdim buna göre de kavga çıkmazdı.
Benim diyeceğim şeyler bunlar inşallah gerçekleşir. Bir de bunlardan da uzak durmanızı, küçüklere böyle şeyler öğretmenizi istemiyorum.
Kendinize iyi bakın, hoşçakalın, sevgiyle kalın.
"Fiyatlar biraz düşsün istiyorum"
10 yaşındayım ve okulda güvensiz hissediyorum, güvenlik var ama sadece duruyor hiç bakmıyor. Okulda kontroller yapılsın, böylece güvende olabiliriz. Evimde çok güvendeyim ama çevrede güvenli hissetmiyorum.
Sokakta küfürlü konuşulmasın, kibar davranılsın ve kavga edilmesin.
Fiyatlar biraz düşsün istiyorum. Okulda teneffüs 20 dakika ders 10 dakika kantindeki her şey 10 TL olsun.
"Haberlerden aklımda kalanlar"
10 yaşındayım ve hep gördüğüm haberlerden aklımda kalanları yazıyorum;
Bir çocuk okulda çocukları tüfekle vurdu ve gözaltına alındı.
Okulda bir müdür çocuğu merdivenden itip yere düştü ve öldü müdür gözaltına alındı.
Bir kadın yolda yürüyordu karşıdan karşıya geçmek istedi. Sonra bir kamyonet geldi kadını ezdi ve hastaneye kaldırıldı.
Sokakta bir çocuk bisiklet sürüyordu sonra birden arabanın kapısı açıldı ve çocuk öldü hastaneye kaldırıldı.
Bir adam kadının çantasını çaldı ve hırsızı öldürdü ve hastaneye kaldırıldı.
"Sesimizi duyun"
10 yaşındayım ve biliyorum ki doğamızdaki oksijen azalıyor, Bundan dolayı insanlar ormanlara sigara izmariti, kırık cam parçaları, plastik ve pil atmamalı. Ormanı yakan insanlar, bunu yapmamalı, sesimizi duyun!
"Sokağımda kavga ve küfür olmasın"
11 yaşındayım ve okulumda, sokağımda ve ülkemde adalet, sevgi ve saygı olmasını istiyorum. İnsanların birbirine güzel davranmasını, kimsenin kavga etmemesini ve kötü söz söylememesini diliyorum. Okulumda ve sokağımda kavga ve küfür olmasını istemiyorum. Ülkemde herkesin barış içinde yaşamasını, sevgi ve saygının çoğalmasını istiyorum. Sınıfımda kötülük, sevgisizlik ve saygısızlık değil, iyilik, dostluk ve anlayış olsun istiyorum.
İstanbul Valisi, okul müdürü, Fatih Belediye Başkanı Ergün Turan ve herkes çocuklara iyi örnek olsun, adaletli davransın ve güzel bir dünya için çalışsın istiyorum.
Anadilinde Çocuk Sesleri
Çocuklar ne anlattı?
Atölyenin sonunda ortaya çıkan mektuplar ve resimler, çocukların dünyayı nasıl gördüğünü, nelerden kaygı duyduğunu ve nasıl bir yaşam düşlediğini açıkça ortaya koydu.
Güvenlikten adalete, şiddetsiz yaşam hakkından saygıya, ekonomik eşitsizliklerden doğanın korunmasına uzanan bu sözler, çocukların yalnızca hayal kurmadığını, yaşadıkları gerçekliği dikkatle gözlemlediğini ve buna dair güçlü, doğrudan ve kurucu bir söz ürettiğini gösterdi.
“Hayalimdeki Dünya” başlığı altında paylaşılan bu anlatılar, çocukların kendileriyle ilgili meselelerde söz sahibi olmasının sadece bir gün değil hergün hayati olduğunu bir kez daha hatırlattı.
(NÖ)
