Bugün bildiğimiz anlamda Tıp Bayramı'nın bir haftaya yaydırılarak kutlanma günü elli yıl öncesine 14 Mart 1976’ya dayanıyor.
Oysa bunun evveliyatı bir yıl sonra 200 yıla dayanacak. 14 Mart 1827 yılında padişah II. Mahmud döneminde İstanbul Şehzadebaşı’ndaki Tulumbacıbaşı Konağında “Tophane-i Amire ve Cerrahhane-i Amire” adıyla Osmanlı’nın ilk modern denebilecek tıbbiye okulu açılır. Okulda yüzü batıya dönük bir eğitim verilir ve eğitim dili de ağırlıklı olarak Fransızcadır…
Bu açılıştan yaklaşık yüz yıl sonra Birinci Dünya Savaşı sonrası Mondros Mütarekesi sırasında İstanbul’un işgali yıllarında İstanbul Haydarpaşa’daki “Mektebi Tıbbiye-yi Şahane” İngiliz birliklerince işgal edilir. Tıbbiyeli gençler 14 Mart 1919’da okula bayrak çekip işgali protesto ederler. Nitekim o günün öncülerinden “Tıbbiyeli Hikmet” daha sonra Sivas Kongresi'ne de tıp delegesi olarak katılır.
Sonraki elli yıl içinde farklı güne (12 Mayıs) taşıma denemelerinin yanında 14 Martlarda güne özel tıp dergileri çıkarılmış olsa da kalıcı ve sürdürülebilir olarak “tıp bayramı” 14 Mart 1976 ile bugüne dek ki sürecine başlıyor.
Hekim örgütlülüğü bu günü, hatta haftayı bir bayramdan çok sağlık alanındaki aksaklıkları, olumsuzlukları bir daha gündeme taşıma günü olarak kutlamadan çok anmaya dönüştürüyor.
Bize gelirsek; Diyarbakır ve Bölge Tabip Odaları “Emek, Barış ve Demokrasi” eksenli bir çağrı üzerinden okuyor yıllardır her yılın 14 Mart haftasını.
Bu elbette anlamlı bir farkındalık yaratıyor.
Ama ben daha önce de defalarca yazdım ve farklı programlarda da konuşarak dile getirdim. Bu yazı vesilesiyle bir kez daha vurgulamış olayım.
Bundan tam 1500 yıl evvel (m.s.543) kadim Amida’da doğup yaşamış Hekim Amidli Aetius adına bir ödül konulsa. Cerrah, tıp bilgini ve literatüre eserler kazandırmış şahsiyet şehrin ve coğrafyanın gündemine taşınsa, adı şehirde bir yerlere verilse!
Mesela Mezopotamya Tıp Günleri her yıl yapılıyor ya! Orda da Amidli Aetius özel bir başlık altında konuşulsa.
Ama galiba kulaklar duymak istemiyor. Gündemler o kadar çok “politik” ki! İşi siyaset olan siyasetçiler kadar sivil toplum da siyasete endeksli…
Söz uçmasın, yazı da yerli yerinde kalsın. 14 Mart Tıp Bayramı günü de kutlu olsun…
(ŞD/HA)
