Sorun dedektörsüz okullar mı, değersizleşen eğitim mi?

"Bir toplum, okullarına dedektör koymaya başladığında değil; çocuklarına değer vermeyi unuttuğunda tehlike başlamıştır."

Yeni eğitim-öğretim yılına sayılı günler kala kamuoyuna önemli bir karar açıklandı. Son dönemde okullarda yaşanan üzücü şiddet olaylarının ardından İçişleri Bakanlığı, Millî Eğitim Bakanlığı ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının koordinasyonunda Türkiye genelindeki okullarda dedektörlü güvenlik sistemi kurulacağı, ayrıca İŞKUR aracılığıyla 30 bin güvenlik görevlisinin görevlendirileceği duyuruldu. Güvenlik personeline okul girişlerinde dedektörle arama yapma yetkisi verilmesi de alınan tedbirler arasında yer aldı.

İlk bakışta bu karar, veliler açısından rahatlatıcı görünebilir. Her anne ve baba çocuğunu güvenli bir okula göndermek ister. Her öğretmen huzurlu bir eğitim ortamında görev yapmak ister. Her öğrenci kendisini güvende hissederek eğitim görmek ister. Buna hiç kimsenin itirazı olamaz.

Ancak burada asıl tartışılması gereken konu şu:

Okulları dedektörlerle donatmak, eğitim kurumlarını gerçekten güvenli hâle getirecek mi? Yoksa bu uygulama, yıllardır büyüyen sorunların yalnızca görünen kısmına yapılan bir müdahale mi?

Bugün okul kapılarına dedektör koyuyoruz. Peki, çocuklarımızın zihinlerine ve kalplerine yerleşen öfkeyi hangi dedektör tespit edecek?

Artan akran zorbalığını…

Sosyal medyanın normalleştirdiği şiddeti…

Parçalanan aile yapılarının çocuklar üzerindeki etkisini…

Ekonomik sıkıntılar nedeniyle umutsuzlaşan gençleri…

Sevgisizliği…

Empati eksikliğini…

Psikolojik sorunları…

Değerler erozyonunu…

Bunların hangisini güvenlik görevlileri engelleyebilir?

Dedektörler, metal cisimleri tespit edebilir; ancak nefreti tespit edemez.

Güvenlik görevlileri okul kapısında bekleyebilir; ancak öğrencinin içine düştüğü yalnızlığı göremez.

Kameralar koridorları izleyebilir; fakat çocukların sessiz çığlıklarını kaydedemez.

Çünkü şiddet, okul kapısından içeri girmez; çoğu zaman toplumun içinde büyür, ailede şekillenir, dijital dünyada beslenir ve okulda görünür hâle gelir.

Dolayısıyla okulda yaşanan şiddeti yalnızca okulun güvenlik sorunu olarak görmek, meselenin özünü gözden kaçırmaktır.

Bugün eğitim sistemimizin konuşması gereken çok daha temel sorunlar var.

Kalabalık sınıflar…

Öğretmenlerin artan iş yükü…

Rehber öğretmen ve psikolojik danışman yetersizliği…

Değerler eğitiminin giderek zayıflaması…

Aile-okul iş birliğinin istenilen seviyeye ulaşamaması…

Sınav odaklı eğitim anlayışının öğrenciler üzerindeki baskısı…

Çocukların giderek yalnızlaşması…

Dijital bağımlılık…

Akran zorbalığı…

Bu sorunlar çözülmeden yalnızca güvenlik önlemlerini artırmak, hastalığın nedenini değil belirtilerini tedavi etmeye benzer.

Elbette güvenlik tedbirleri gereksiz değildir. Hiç kimse okulların kontrolsüz olmasını savunamaz. Risk taşıyan bölgelerde güvenlik personelinin bulunması, giriş çıkışların denetlenmesi ve teknolojik tedbirlerin alınması önemlidir. Ancak bunların hiçbiri tek başına çözüm değildir.

Çünkü eğitim kurumları, cezaevi mantığıyla yönetilemez.

Bir okulun güvenli olması için önce öğrencinin kendisini o okulun değerli bir parçası olarak hissetmesi gerekir.

Öğretmenin yalnız bırakılmadığı…

Rehberlik servislerinin güçlendirildiği…

Psikolojik destek mekanizmalarının yaygınlaştırıldığı…

Velilerin eğitim sürecine aktif katıldığı…

Sanatın, sporun ve kültürel faaliyetlerin öğrencinin hayatında daha fazla yer bulduğu…

Sevgi, saygı ve sorumluluk duygusunun çocuklara küçük yaşlardan itibaren kazandırıldığı bir eğitim sistemi kurulmadan, okul girişlerine ne kadar dedektör koyarsak koyalım şiddetin önüne kalıcı olarak geçemeyiz.

Bugün birçok gelişmiş ülke okul güvenliğini yalnızca fiziksel tedbirlerle değil; önleyici eğitim politikalarıyla sağlıyor. Sosyal-duygusal öğrenme programları, güçlü psikolojik danışmanlık hizmetleri, erken uyarı sistemleri, aile destek mekanizmaları ve kapsayıcı okul kültürü sayesinde şiddetin ortaya çıkması engellenmeye çalışılıyor. Çünkü asıl başarı, olay gerçekleştikten sonra müdahale etmek değil, olayın hiç yaşanmamasını sağlamaktır.

Eğitim; bilgi aktarmanın ötesinde, karakter inşa etme sürecidir. Eğer çocuklarımıza empatiyi, hoşgörüyü, sabrı, öfke kontrolünü, farklılıklara saygıyı ve birlikte yaşama kültürünü kazandıramıyorsak, okul girişlerine koyduğumuz en gelişmiş güvenlik sistemleri bile bizi gerçek anlamda koruyamaz.

Unutmamak gerekir ki bugün dedektör koyduğumuz okulun kapısından yarın mezun olacak çocuklar, bu ülkenin doktoru, öğretmeni, mühendisi, polisi, hâkimi ve yöneticisi olacaklar. Eğer onları yalnızca kontrol ederek büyütür, fakat anlayarak ve destekleyerek yetiştiremezsek, geleceğin toplumunu güvenlik önlemleriyle değil, korkularımızla inşa etmiş oluruz.

Güvenlik tedbirleri elbette gereklidir; ancak bunlar eğitimin yerine geçemez. Okulları gerçekten güvenli kılacak olan; güçlü bir eğitim sistemi, nitelikli öğretmenler, etkili rehberlik hizmetleri, bilinçli aileler, sağlıklı sosyal politikalar ve çocukların kendilerini değerli hissettikleri bir okul iklimidir.

Çünkü bir toplumun geleceği, okul kapısındaki dedektörlerin sayısıyla değil; sınıfların içinde yetişen vicdanlı, sorumluluk sahibi ve mutlu çocukların sayısıyla güvence altına alınır.

Okullarımızın daha fazla dedektöre değil; daha fazla sevgiye, daha fazla rehberliğe, daha fazla adalete ve daha fazla eğitime ihtiyacı vardır. Gerçek güvenlik, demir kapılarda değil; iyi yetişmiş insanlarda saklı.

(AÖ/NÖ)