Nazım'dan Kazım'a: Şiirlere şarkılar eşlik ediyor

“Aç kalan bir insana:

– Açlık nedir? diye sorarsanız:

– Bilmem, der. Açlık şeydir...
Açlık anlatılmaz ki...
Açlık açlıktır işte...”

Kan Konuşmaz – Nâzım Hikmet

Bazı insanlar öldükten sonra da yaşadıkları kentlerde dolaşmaya devam eder. Bir sokak köşesinde, bir vapur iskelesinde, bir şiirin dizelerinde çıkar karşınıza. Nâzım Hikmet de onlardan biri.

Memleketi anlattı, insanı anlattı. Eşitliği, kardeşliği, aşkı ve mücadeleyi anlattı. Bu yüzden aradan geçen onca yıla rağmen dizeleri hâlâ kuşaktan kuşağa aktarılıyor.

Aramızdan ayrılışının yıl dönümünde, İstanbul Büyükşehir Belediyesi Kültür Dairesi Başkanlığı bünyesindeki İBB Orkestra tarafından hazırlanan “Ben Nâzım” gösterisi Harbiye Cemil Topuzlu Açık Hava Tiyatrosu'nda izleyiciyle buluştu.

Daha kapıdan girerken bunun sıradan bir anma gecesi olmayacağı hissediliyordu. Müzik, şiir ve anlatı iç içeydi. Sahnedeki her ayrıntı özenle düşünülmüş, her geçiş titizlikle hazırlanmıştı. Genç müzisyenlerden anlatıcılara, orkestradan solistlere kadar herkes Nâzım'ın sözlerine kendi sesiyle dokundu.

Gecenin en çarpıcı anlarından biri ise sahnede Nâzım'a hayat veren oyuncunun hapishane yıllarını anlattığı bölümdü. Kollarını sıvadığı anda salonda sessizlik hâkim oldu. Ardından binlerce kişi hep bir ağızdan “Faşizme karşı omuz omuza” sloganını attı. O anladık, bir tiyatro sahnesinde değiliz, ortak bir hafızanın içindeyiz.

Harbiye'nin hemen yakınında ise başka bir kalabalık vardı. Yıllardır sahnelerden uzak kalan Şebnem Ferah aynı gece müzikseverlerle buluşuyordu. Bir yanda Nâzım'ın dizeleri, diğer yanda şarkılar... Belki de her ikisinin ortak noktası buydu; ne kadar baskılanırsa baskılansın insanların yaşama, üretme ve bir arada olma isteği kolay kolay kaybolmuyor.

İstanbul'a sevdalı bir şairi, İstanbul'un kalbinde anmak gecenin en anlamlı yanlarından biriydi. Açık havanın serinliği, şiirlerin ritmi ve müziğin gücü birleşince ortaya uzun süre hafızalarda kalacak bir performans çıktı.

Gecedeki tek konuşmayı yapan Mahir Polat ise Nâzım Hikmet'in İstanbul'daki izlerinden söz etti. Hasan Hüseyin Korkmazgil'i, Ahmet Arif'i ve bu toprakların yetiştirdiği birçok değeri anan Polat, uzun süre alkışlandı.

“Ben Nazım” gecesinin açılış konuşmasını Mahir Polat yaptı. pic.twitter.com/mhhMwnXfyA

— Evrim Kepenek (@kepenekevrimm) June 4, 2026

İBB İstanbul Gençlik Orkestrası ve Anadolu Kolektif ortak yapımı olan “Ben Nâzım”, şef Orhan Şallıel yönetiminde sahnelendi. Nâzım Hikmet'in “Otobiyografi” şiiri ekseninde kurgulanan konserde Ahmet Aslan, Doğan Duru, Güvenç Dağüstün ve Burçin Büke, Kurtalan Ekspres, Oğuz Aksaç ve Türkü Akbayram sahne aldı. Gecenin anlatıcılığını ise Betül Arım ve Eraslan Sağlam üstlendi.

Nâzım Hikmet'in yaşam öyküsünü, şiirlerini ve dizelerinden bestelenen eserleri bir araya getiren “Ben Nâzım”, yalnızca bir anma gecesi değildi. Şairin sözlerinin bugün de ne kadar canlı olduğunu, hâlâ insanlarda karşılık bulduğunu gösteren güçlü bir buluşmaydı.

İBB Kültür Müdürlüğü muazzam bir işe imza atmış. “Ben Nazım Hikmet” keşke daha çok insana ulaştırılsa. Emeği geçenlere bin teşekkür. pic.twitter.com/ncYghSIE78

— Evrim Kepenek (@kepenekevrimm) June 3, 2026

Umarım bu gösteri tek gecelik bir etkinlik olarak kalmaz ve yaz boyunca daha fazla insanla buluşur.

Bu arada Harbiye'nin bir sonraki buluşmalarından biri de 19 Haziran'daki Kazım Koyuncu anması olacakmış. Bunu duyunca aklıma yıllar önce aynı sahneden uğurlandığı gün geldi. Harbiye'den yükselen hıçkırıklar, gözyaşları ve sessizlik...

Bu kez öyle olmayacak gibi. Bu kez o hüzne müzik eşlik edecek.

Tıpkı Nâzım gecesinde şiirin ettiği gibi. 

(EMK)