Arjantin’de askeri diktatörlük döneminde kaybedilen çocuklarının akıbetini arayanların oluşturduğu Plaza de Mayo Anneleri hareketinin kurucularından Sara Coca Luján de Molina 20 Mart’ta yaşamını yitirdi.
İnsan hakları mücadelesinin simge isimlerinden biri olan Luján, ölümünden birkaç gün önce 100 yaşına basmıştı. Luján’ın ölümü, 1976’daki askeri darbenin 50. yıl dönümüne denk geldi.
Mücadeleyle geçen bir hayat
Sara Luján, Arjantin’de 1976-1983 yılları arasındaki askeri diktatörlük sırasında gözaltında kaybedilen binlerce kişiden biri olan oğlu Raúl Mateo Molina’yı aramak için bir insan hakları mücadelesi başlattı.
Luján Mart 1976’da cunta rejimi tarafından kaçırılarak yaklaşık bir yıl boyunca farklı hapishane ve gözaltı merkezlerinde tutuldu. İşkence gördü. Bu süre zarfında, onu kaçıranlar sürekli olarak oğlu Molina hakkında sorular sordular.
Luján hapisken Ekim 1976'de Córdoba Ulusal Üniversitesi'nde (UNC) mimarlık öğrencisi olan oğlu kaçırıldı ve “La Perla” adlı gizli gözaltı merkezine götürüldü. Aynı gün Hugo Raúl Palito Romero tarafından öldürüldü. Cenazesi hiçbir zaman ailesine teslim edilmedi.
Sara Luján serbest bırakıldıktan sonra oğlunun kaybedildiğini öğrendi. İnsan hakları hareketine katıldı ve kayıpların bulunması için aktif mücadele yürüttü.
Plaza de Mayo Anneleri’nin sembol isimlerinden
1977’de Buenos Aires’te kurulan Plaza de Mayo Anneleri, askeri cunta döneminde zorla kaybedilen çocuklarının akıbetini sormak için her hafta meydanda toplanarak dünya çapında bir direnişin sembolü haline geldi.
Luján da bu hareketin öncü isimlerinden biri olarak son günlerine kadar kayıpların akıbetinin ortaya çıkarılması ve sorumluların yargılanması için mücadele etti.
Luján’ın vefatı sonrası Arjantin’de siyasetçiler ve insan hakları savunucuları taziye mesajları yayımladı. Yapılan açıklamalarda, onun “hafıza, hakikat ve adalet” mücadelesinin sürdürüleceği vurgulandı.
Son röportajı
Catamarca Ulusal Üniversitesi'nden Dr. Álvaro Molina ve Natalia Herrera ölümünden birkaç gün önce Sara Luján ile röportaj yapmıştı.
Vefat haberinin ardından da "Bu röportajı bir saygı duruşu ve gelecek nesiller için bir miras olarak paylaşıyoruz" diyerek yayınladılar.
Arjantin’de 1976–1983 yılları arasındaki askeri cunta döneminde yaklaşık 30 bin kişinin zorla kaybedildiği kabul ediliyor.
Bu sayı, başta Plaza de Mayo Anneleri ve insan hakları örgütleri tarafından dile getirilen ve bugün Arjantin’de geniş kabul gören bir tahmin.
Resmi olarak ise 1984’te kurulan Ulusal Kayıpları Araştırma Komisyonu (CONADEP) raporunda belgelenebilen kayıp sayısı 8 bin 961 kişi olarak yer aldı. Ancak bu rakamın, eksik bildirimler ve kayıt altına alınamayan vakalar nedeniyle gerçek sayının altında olduğu ifade ediliyor.
(HA)
