ABD ve İran arasında bir aydır yürürlükte olan ateşkes, Perşembe akşamı Hürmüz Boğazı’nda yaşanan karşılıklı saldırılarla en ciddi sınavlarından birini verdi.
İran, ABD’yi Hürmüz Boğazı’nda iki gemiyi hedef almak ve sivil yerleşim bölgelerine saldırmakla suçlayarak ateşkesi ihlal ettiğini savundu. ABD ise İran’dan geldiğini belirttiği saldırılara karşılık verdi.
İlk olarak İran medyası, İran donanmasının Hürmüz Boğazı yakınında 3 ABD destroyerini vurduğunu geçti. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı da (CENTCOM), Hürmüz Boğazı’ndan geçen USS Truxtun, USS Rafael Peralta ve USS Mason adlı üç ABD destroyerine “çok sayıda füze, insansız hava aracı ve küçük botla” saldırı düzenlendiğini bildirdi. Açıklamaya göre hiçbir ABD unsuru vurulmadı.
CENTCOM, saldırılardan sorumlu olduğunu söylediği İran askeri tesislerinin hedef alındığını; bunlar arasında füze ve insansız hava aracı rampaları, komuta-kontrol merkezleri ile istihbarat, gözetleme ve keşif noktalarının bulunduğunu duyurdu.
"Gerginliğin tırmanmasının istenmediğini ancak CENTCOM'un ‘ABD güçlerini korumaya’ devam edeceğini” bildirdi.
İran ise ateşkesi ABD’nin ihlal ettiğini savundu. İran Silahlı Kuvvetlerinin savaşı yürüten birimi Hatemül Enbiya Merkez Karargahı Sözcüsü İbrahim Zülfikar, ABD’nin bir İran petrol tankerine saldırdığını iddia etti.
Sözcü ayrıca Bender Abbas, Sirik ve Keşm Adası çevresindeki “sivil yerleşim bölgelerine” hava saldırıları düzenlediğini söyledi.
İran tarafı, saldırıların “bazı bölgesel ülkelerin işbirliğiyle” başlatıldığını öne sürdü.
İran’ın Press TV kanalı, saatler süren çatışmaların ardından “Hürmüz Boğazı’ndaki İran adaları ve kıyı kentlerinde durumun normale döndüğünü” bildirdi.
Birleşik Arap Emirlikleri de ABD’nin üç destroyere yönelik saldırıları engellediğini açıklamasından saatler sonra, İran’a ait füze ve insansız hava aracı saldırılarını önlediğini duyurdu.
Trump: Ateşkes bozulmadı
ABD Başkanı Donald Trump, saldırılara rağmen ateşkesin bozulmadığını ve sürdüğünü söyledi.
İran'la anlaşmanın yakın olup olmadığı sorusuna, "Bu her an olabilir. Belki de olmaz, ama her an olabilir. Onların bu anlaşmayı benden daha çok istediğine inanıyorum." diye yanıt veren Trump, anlaşmaya yakın oldukları mesajını verdi.
Trump, Tahran'a bir an önce anlaşmaya imza atması çağrısında bulunarak, "Anlaşmayı çabucak imzalasalar iyi olur. Eğer imzalanmazsa, çok acı çekecekler." diye konuştu.
Hürmüz Boğazı'ndan geçen 2 ABD destroyerine İran'ın saldırı düzenlediğini ancak bu saldırılarda destroyerlerinin hiç hasar almadığını dile getiren Trump, "Onlar bize ateş ediyordu, biz de onlara karşılık verdik." ifadesini kullandı.
Petrol fiyatları yükseldi
Saldırı haberlerinin ardından brent petrolün varil fiyatı yaklaşık 102 dolara çıktı. “Barış” söylemleriyle 96 doların altına kadar gerilemişti.
Petrol fiyatlarındaki yükselişte, ABD ile İran arasında Hürmüz Boğazı çevresinde artan gerilimin küresel arz güvenliğine ilişkin endişeleri yeniden gündeme taşıması etkili oluyor. Dünyanın en kritik enerji geçiş noktalarından biri olan bölgede yaşanan çatışma ve saldırı iddiaları, piyasalarda tedarik kesintisi riskini artırdı.
(HA)
