Hamas Gazze'deki hükümetini feshetti; sivil yönetimi teknokrat komiteye devre hazır

Gazze Şeridi’ni 2007’den bu yana fiilen yöneten Hamas, Gazze’deki hükümet yapısını feshettiğini ve idari yetkileri Filistinli teknokratlardan oluşan Gazze Yönetimi Ulusal Komitesine (NCAG) devre hazır olduğunu açıkladı.

Karar, ekim 2025’te ABD arabuluculuğunda kabul edilen ateşkes ve geçiş planı kapsamında atılmış en önemli siyasi adımlardan biri olarak değerlendiriliyor.

Hamas, açıklamasında mevcut idari komitenin dağıtıldığını, kamu hizmetlerinin ise yeni yönetim görevi devralıncaya kadar kesintiye uğramadan sürdürüleceğini bildirdi. Gazze’nin yeniden inşasını koordine etmesi öngörülen 15 üyeli NCAG’nin ise İsrail’in itirazları nedeniyle halen Kahire’de bulunduğu ve Gazze’de işbaşı yapamadığı belirtildi.

Sivil yönetim devri, askeri güçten feragat anlamına gelmiyor

Uluslararası gözlemciler, Hamas’ın açıklamasının Gazze’de fiili askeri güç dengesinin değişmesiyle aynı anlama gelmediği görüşünde.

ABD arabuluculuğunda hazırlanan ateşkes planının ikinci aşaması, yalnızca sivil yönetimin teknokratlara devrini değil, Gazze’deki tüm silahlı grupların silahlarının devlet denetimine alınmasını, askeri altyapının tasfiye edilmesini ve yeni bir güvenlik düzeninin kurulmasını da öngörüyor.

Avrupa Dış İlişkiler Konseyi’nin (ECFR) ateşkes planına ilişkin değerlendirmesine göre, bu adımlar tamamlanmadan Gazze’de gerçek bir yönetim devrinden söz etmek mümkün değil.

Reuters’ın haberine göre, Hamas da silahsızlanmayı ancak İsrail’in Gazze’den tamamen çekilmesi ve savaşın kesin olarak sona ermesinden sonra müzakere edebileceğini savunuyor. İsrail ise silahsızlanma gerçekleşmeden kurulacak herhangi bir sivil yönetimin Hamas’ın gölgesinde kalacağında ısrar ediyor. 

İsrail Hamas'ın niyetini sorguluyor

Nitekim, İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Saar, Hamas'ın açıklamasını kabul etmediklerini açıkladı. Saar, X sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, örgütün teknokrat hükümete "yer açma" konusunda "görünürdeki istekliliğinin", kendisinin silahsızlandırılmasını önlemeye yönelik bir hamle olduğunu iddia etti.

Saar, "Hamas elinde silah tuttuğu sürece, herhangi bir sivil hükümet elbette Hamas'ın dikte ettiği şekilde hareket edecektir," dedi. İsrail'in, Hamas'ın silahlarını bırakması da dahil,  Trump'ın planının tam olarak uygulanması konusunda ısrarcı olduğunu ifade etti.

Hamas'ın 7 Ekim 2023'te İsrail'e düzenlediği baskınların tetiklediği son Gazze çatışmasının üzerinden iki buçuk yılı aşkın zaman geçmiş olmasına rağmen, Filistin'in küçük sahil bölgesi hâlâ harabe halinde.

Bölgedeki sağlık görevlilerinin aktardığına göre Hamas, İsrail'in Gazze'deki saldırılarını durdurana kadar silahsızlanmayı reddediyor. Pazartesi günü yapılan son saldırıda beş kişi hayatını kaybetti. İsrail ise ateşkesin ardından Gazze'de gerçekleştirdiği saldırıların amacının Hamas'ın tehditlerini engellemek olduğunu savunuyor.

Pazartesi günü Gazze kent merkezinde düzenlenen bir basın toplantısında, Hamas hükümeti medya ofisi direktörü İsmail el-Sevabta, "Hükümet Acil Durum Komitesi" adlı denetim organının başkanının istifa ettiğini ve söz konusu organın feshedildiğini açıkladı.

Sevabta, bu adımın "üzerinde mutabık kalınan düzenlemelerin hayata geçirilmesi ve idari geçiş sürecinin kolaylaştırılması adına alınan tedbirlerin ciddiyetini gösterdiğini" ifade etti.

Yeniden inşanın önünü açma girişimi

Birçok uzman, Hamas’ın son kararını öncelikle Gazze’nin yeniden inşası ve uluslararası yardımların önünü açmaya yönelik bir siyasi adım olarak değerlendiriyor.

Uluslararası Kriz Grubu (International Crisis Group) ve Avrupa Dış İlişkiler Konseyi’nin daha önce yayımladığı değerlendirmelerde de, savaş sonrası Gazze’nin yönetiminin bir teknokrat geçiş yönetimine bırakılabilmesi için Hamas’ın işlerin gündelik idaresinden çekilmesinin önemli olduğu, ancak bunun tek başına siyasi ve askeri nüfuzun sona erdiği anlamına gelmeyeceği vurgulanıyordu.

Trump yönetiminin oluşturduğu Barış Kurulu (Board of Peace) da Hamas’ın açıklamasını memnuniyetle karşıladığını, ancak değerlendirmelerini “verilen sözlere değil, sahada atılacak somut adımlara göre” yapacağını açıkladı.

Ateşkesin geleceği ikinci aşamaya bağlı

Gözler bu açıklamanın ardından ateşkes planının ikinci aşamasına çevriliyor.

Hamas’ın sivil yönetimden çekilmeyi kabul etmesi, yaklaşık 20 yıllık Gazze yönetimi açısından önemli bir dönüm noktası olarak görülüyor. Ancak Gazze’nin gerçekten yeni bir yönetime geçip geçmeyeceği; Hamas’ın silahlı kanadının geleceği, İsrail ordusunun çekilmesi ve uluslararası gözetimde kurulması öngörülen güvenlik mekanizmasının hayata geçirilmesine bağlı. 

(AEK)