"Fosil yakıtların sağlığa zararlı ticari ürünler olduğu resmen kabul edilmeli"

Antalya'da düzenlenen BM'nin İklim Zirvesi COP31'i takip eden Temiz Hava Hakkı Platformu Koordinatörü Deniz Gümüşel, zirvede bianet'e konuştu. Gümüşel, COP31'de sağlıklı bir ortamda yaşama hakkı ve iklim adaleti için sürecin yakın bir takipçisi olmaya çalıştıklarını aktardı.

Deniz Gümüşel "Müzakereler, bu sene de fosil yakıtların varlığını kabul eden bir yerden başlamadı" dedi:

"Fosil yakıtların kelime olarak geçmesine itiraz eden başkanlıktan bahsediyoruz. Avustralya'nın bu konuya itiraz ettiğini duyuyoruz. Oysa artık itiraz edilecek, görmezden gelinecek bir durum yaşamıyoruz."

Türkiye'den bir örnek vermek istediğini söyleyen Gümüşel, "2024 yılında Türkiye'de sadece fosil yakıtlardan kaynaklanan hava kirliliği nedeniyle 26 bin 500 insanın hayatını kaybettiğini hesaplamış durumdayız. Bu 55 milyar dolarlık bir ekonomik yükü de birlikte getiriyor. Bu yük Türkiye'nin aynı yılın gayri safi yurt içi hasılasının yüzde 4'üne denk geliyor. Bu ne demek?" dedi ve ekledi:

"Bu Sağlık Bakanlığı'nın bütçesinin 2,5 katı kadar bir parayı aslında biz sağlığımızı kaybederek ödedik anlamına geliyor. Dolayısıyla fosil yakıtlardan çıkış artık parantez içinde kalabilecek bir mesele değil. Bu metinlerde fosil yakıtlar açık bir şekilde ifade edilmeli. Fosil yakıtların sağlığa zararlı ticari ürünler olduğu resmen kabul edilmeli."

Ülkelerin iklim ve sağlık karnesi: Türkiye 47. sırada

15 Ekim 2026

Fosil yakıtlara verilen teşviklerin derhal sonlandırılması gerektiğini belirten Gümüşel, "Adil geçiş mekanizmalarında kayıp ve zarar mekanizmalarında adaptasyon hedeflerinde sağlığın merkezde olacağı bir politika güdülmeli. Çünkü aslında biz bu tartışmaya, bu müzakerelere, bu politika yapım süreçlerine tam da gezegenin ve insanın sağlığını korumak için başlamıştık" dedi.

COP31'in yapıldığı alanda Zeytin Salonu'nun hemen önünde konuştuğumuz Deniz Gümüşel, Türkiye'deki kömür madenciliğinden, termik santrallerden ve bu bölgelerde yaşayan kişilerin maruz kaldığı adaletsizliklerden bahsederek taleplerini dile getiriyor:

"Biz hem ekosistemlerin, gezegenin sağlığını hem ona bağlı bir şekilde hayatını sürdüren insan topluluklarının sağlığını, esenliğini, refahını koruyacak gerçek bir dönüşüm istiyoruz. Adil bir dönüşüm istiyoruz."

(CA)