COP31’in son gününde karar metni beklenirken İstanbul Politikalar Merkezi İklim Değişikliği Çalışmaları Koordinatörü Dr. Ümit Şahin, bianet’e şu ana kadar çıkan taslak metinlerini ve COP31’i değerlendirdi.
En başından beri COP31’in politik bir COP olacağını düşündüğünü söyleyen Dr. Şahin, özellikle dünyaya çok taraflı müzakerelerin ilerdiğini gösterecek güçlü kararların alındığını göstermek için bir çerçeve kararın elverişli olacağını belirtiyor.
Dr. Ümit Şahin, COP31’in ilk haftasının oldukça iyi gittiğini ancak ilk taslak kararın ardından pazartesi günü (16 Kasım) tartışmaların yoğunlaştığını, ikinci taslak metinden sonra ise fosil yakıtlardan uzaklaşmanın yol haritalarına yapılan vurgunun taslaktan çıkarıldığını ifade ederek şunları aktarıyor:
“Fosil yakıtlardan uzaklaşmanın yol haritalarına yapılan vurgunun çıkarılmış olması, büyük bir hayal kırıklığı yarattı. Ama sadece fosil yakıtlardan uzaklaşma ve yol haritaları çıkarılmakla kalmamış aynı zamanda CCS (Carbon Capture and Storage) konusunda yani karbon yakalama ve depolama teknolojisi konusunda neredeyse bir de sayısal hedef belirletecek. Yılda 500 milyon ton hatta mümkünse dünya için 2035'e kadar 2,5 milyar ton CCS yakalama ve depolama teknolojisi öngörüyor. Bu tamamen petrol üreticisi ülkelerin dayatması. Hem fosil yakıtlardan uzaklaşmayı metinden çıkarttırıp hem de CCS ekletmek burada fosil yakıt üreticisi ülkelerin büyük bir etki gücü olduğu şeklinde yorumlandı.”
"Daha her şey bitmedi"
Bunun karşılığında bir tek IPCC kararlarına yapılan vurgunun devam ettiğini belirten Dr. Şahin, “Onu kurtarmış başkanlık. Onun dışında bir buçuk derecenin aşıldığına dair vurgu da var. Ama yine de bu haliyle maalesef buradaki tarafları tatmin edecek bir çerçeve karar metni değil” diyor. Dr. Şahin’e göre, bunun bir nedeni de şu:
“Daha her şey bitmedi. Bugün belki bir üçüncü taslak gelecek, belki nihai taslak gelecek henüz bilmiyoruz. Eğer bu haliyle kalırsa ya da iyi yönde gelişmezse, örneğin fosil yakıtlar bir şekilde bunun içine girmezse, elektrifikasyona yönelik daha yenilenebilir enerji vurgusu güçlendirilmezse, -bir de üstüne adil geçiş mekanizması, iklim finansmanı çalışma programı ve küresel adaptasyon amacındaki adaptasyon finansmanıyla ilgili özellikle gelişmekte olan ülkeleri tatmin edecek bir karar da çıkmadı şu ana kadar- bunlarda da bir ilerleme sağlanamadığı için şu ana kadar, çerçeve kararı da güçlü çıkmazsa o zaman bir başarısızlık görüntüsü oluşabilir.”
Bundan kaçınmanın bir yolunun ise Avrupa Birliği ile gelişmekte olan ülkelerin uzlaştırılarak adil geçiş mekanizmasının kurulmasının bir yolunu bulmak olduğunu belirtiyor. Türkiye'nin diplomatik rolünün artık devreye girmesi gerektiğini, bugüne kadar Türkiye’nin diplomasisinin gücünü kullanmasına ilişkin argümanının kullanılmasının tam da zamanı olduğunu belirtiyor:
“Diplomatik gücün kullanılmasının tam zamanı. Umarım çok uzamadan bu sorunlar çözülür ve bu COP'tan bir karar çıkar. Aksi takdirde hiç kimse beklemiyordu başlangıçta böyle bir ihtimal olabileceğini ama bu COP'un karar alınamadan çökme ihtimali de var.”
Müzakerelerin başkanlığını Avustralya’nın yaptığını, çerçeve karar metninin iki başkanlık tarafından yürütüldüğünü belirten Dr. Şahin, “Şu ana kadar aralarında bir anlaşmazlık olduğuna dair açık bir şey yok” diyor.
(CA)






