Bir kilo üzüm bir bardak çay etmiyor

Tekirdağ’ın Şarköy ilçesinde üzüm üreticileri bereketli geçen sezonda bağbozumuna başlarken üreticiye teklif edilen fiyatlar moralleri bozdu.

İlçe dışından gelen bazı işletmeler kilogram başına 5 ila 10 lira arasında fiyat verirken, yerel işletmeler şaraplık üzüm için 18 ila 23 lira arasında alım fiyatı açıkladı.

Türkiye’nin en köklü sirke kuruluşlarından Vefa önce 5 TL, sonra 10 TL fiyat verdi. Yerli firmalardan Arslan Grup Seler İşletmesi şaraplık üzüm çeşitlerinden semilyona 18 TL, sensoya 19 TL ve gamaya 23 TL fiyat verdi.

Şarköy Kaymakamı Aydın Erdoğan ilçedeki üzüm işleyen yerel işletmelerle bir araya gelerek üreticinin korunması ve mümkün olduğunca ilçe dışından üzüm alınmaması çağrısı yaptı.

"Bir bardak çay 15, bir kilo üzüm 5 TL"

Kirazlı Mahallesi Muhtarı Lütfü Akşar, geçmiş yıllarda gamay üzümünün 90 liraya, semilyon ve senso çeşitlerinin ise 50 liraya kadar satıldığını belirterek bugün açıklanan bazı fiyatların bir bardak çayın bile altında kaldığını söyledi. Şunları ekledi:

“Her bağbozumu dönemi en düşük üzüm fiyatı bir bardak çayla kıyaslanırdı. Şu anda kahvehanelerde bir bardak çay 15 lira, bizim üzümümüze verilen fiyat ise 5 liraya kadar düştü. Bu üzümler şaraplık dediğimiz üzüm çeşitleri ancak sofralık da durum farklı değil. Bugün gidin İstanbul Hali’ne, orada 5 TL’ye üzüm getirildiğini göreceksiniz. Köyümüze gelen yetkililere sorunlarımızı anlatsak da üzüm üreticisine fayda edecek bir durum yok.”

Yerel işletmelerin açıkladığı fiyatların üretici açısından önem taşıdığını ifade eden Akşar, Arslan Grup’un yüksek miktarda üzüm alacağını açıklamasının da üreticiler için önemli olduğunu kaydetti.

"Çiftçi emeğinin karşılığını alamadı"

Çınarlı Mahallesi Muhtarı Coşkun Tekin üreticilerin yaşadığı sorunları bölgeyi ziyaret eden siyasetçilere ve kamu yetkililerine aktardıklarını söyledi.

Tekin, artan gübre, ilaç, mazot, işçilik ve sulama maliyetlerine karşın üzümün satış fiyatının üretim maliyetlerini karşılamadığını belirterek, çiftçinin aylarca emek verdiği ürününden yeterli gelir elde edemediğini ifade etti.

Üreticinin bağdan çıkış fiyatı ile tüketicinin ödediği fiyat arasındaki farkın giderek büyüdüğüne işaret eden Tekin, aracıların daha fazla gelir elde ettiği bir sistemde üreticinin kimi zaman maliyetlerini dahi karşılayamadığını söyledi:

“Üzüm, Türkiye tarımının en önemli ürünlerinden. Birçok bölgede çiftçinin geçim kaynağı. Ancak üzüm üreticileri her geçen yıl daha büyük ekonomik sorunlarla karşı karşıya kalıyor.

Artan gübre, ilaç, mazot, işçilik ve sulama maliyetleri üreticinin yükünü artırıyor. Yetiştirdiği üzümün satış fiyatı maliyeti karşılamıyor.

Üretici aylar boyunca bağında emek veriyor. Yıl boyunca masraf yapıyor. Ürününü yetiştirmek için büyük bir çaba harcıyor. Fakat hasat zamanı geldiğinde üzümü hak ettiği değeri bulamıyor.

Ürünün tarladan veya bağdan çıkış fiyatı ile tüketicinin ödediği fiyat arasında büyük fark var.

Bu süreçte üretici ile tüketici arasındaki aracılar daha fazla kazanç elde ederken, asıl emeği veren çiftçi çoğu zaman zarar ediyor.”

Tekin bu nedenle gençlerin tarımdan uzaklaştığını ekledi. “Gençler, köylerde tarımdan yeterli gelir elde edilemediğini gördükçe geleceklerini şehirlerde arıyor.” diye konuştu.

Gençlerin tarımdan uzaklaşmasının yalnızca köyleri değil, Türkiye’nin tarımsal geleceğini de etkileyen önemli bir sorun olduğunu anlattı.

“Tarım sektörünün uzun vadede sürdürülebilir olması bu koşullarda oldukça zor. Köyler boşaldıkça üretim azalıyor. Ülkenin tarımsal üretim kapasitesi zarar görüyor.” dedi.

Tekin ayrıca genç çiftçilere ekonomik destek verilmesi, modern tarım teknolojilerinin yaygınlaştırılması, kooperatiflerin güçlendirilmesi ve üreticinin ürününü doğrudan pazarlayabileceği sistemlerin geliştirilmesi çağrısında bulundu.

Fiyatlar geçen yılın yarısı

CHP Tekirdağ Milletvekili Nurten Yontar da Çınarlı Mahallesi'ni ziyaret ederek, üzüm üreticileriyle bir araya geldi. Beklentilerini ve yaşadıkları sorunları dinledi.

Şarköy’ün Tekirdağ’da üzüm üretiminin merkezi olduğunu belirten Yontar burada yaklaşık 27 bin ton üzüm üretildiği bilgisini verdi. Bu oranın Süleymanpaşa’da 3 bin 500 ton, Malkara’da ise yaklaşık 450 ton olduğunu aktardı. Sonrasında da şunları söyledi:

"Özellikle geçen yıl 20 lira olan sumalık (şaraplık) üzüm bu yıl 10 liraya bile alıcı bulamıyor.

Üzüm, yalnızca bir tarımsal ürün değil, Tekirdağ’ın ekonomisi, üreticimizin geçimi ve bölgemizin tarımsal geleceği açısından büyük önem taşıyor.

Ancak artan girdi maliyetleri, emeğinin karşılığını alamayan üreticilerimiz ve ürünün pazarlanmasında yaşanan sorunlar, bağcılıkla geçinen yurttaşlarımızı her geçen gün daha fazla zorluyor.

Üreticimizin alın terinin karşılığını aldığı, emeğinin değer gördüğü ve sürdürülebilir bir tarım politikasıyla geleceğe güvenle baktığı bir düzen herkesin hakkı."

(HA)