33emîn salvegera Qetlîama Sêwasê: “Madimak muzexaneya şermê ye”
Li Sêwasê di 33emîn salvegera Qetlîama Otela Madimakê de bernameya bîranînê hat lidarxistin ku di 2ê Tîrmeha 1993an de 33 rewşenbîr û hunermendên ku beşdarî Şahiyên Pîr Sûltan Abdal bûbûn li otelê bi şewitandinê hatibûn qetilkirin.
Li gel xizmên qurbaniyan, nûnerên rêxistinên Elewiyan, Hevseroka Giştî ya Partiya Demokrasî û Wekheviyê ya Gelan (DEM Partî) Tulay Hatîmogûllari, Hevseroka Giştî ya Partiya Herêman a Demokratîk (DBP) Çîgdem Kiliçgun Ûçar, Serokê Giştî yê CHPê yê hilbijartî Ozgur Ozel, nûnerên partiyên siyasî û rêxistinên civakî yên sivîl beşdarî bîranînê bûn.
31emîn salvegera Qetlîama Sêwasê: Me ji bîr nekir, em ê ji bîr nekin
Li gorî nûçeya Ajansa Mezopotamyayê beşdarên bîranînê li ber Komeleya Çandê ya Pîr Sûltan Abdal li hev kom bûn. Piştre jî bi rengê kortejan ber bi Otela Madimakê ya berê ve meşiyan.
Di meşê de pankartên bi nivîsa "Ronahiya Sêwasê wê tu carî venemire" û "33 sal derbas bûn me ji bîr nekir, em ê nedin jibîrkirin" hatin hildan.
Her weha di meşê de girseya gel dirûşmên "Rizgarî bi tenê nabe, ya bi hev re ya jî ne yek ji me", "Sêwasî ji bîr neke, nede jibîrkirin" û "Kujer wê hesab bide gel" berz kirin.
ÎHD: Divê li Sêwasê rastî derkevin holê
Muzexaneya şermê
Di bîranînê de destpêkê xizma Seher Gulateşê axivî ku di komkujiyê de jiyana xwe ji dest da. Xizma Gulateş got:
"Komkujiya Madimakê sûcê li dijî mirovahiyê ye û em ti carî qebûl nakin ku dem di ser re derbas bibe. Ji ber ku dem di ser sûcê li dijî mirovahiyê re derbas nabe. Ev der wê bibe muzeya şermê."
Hevrûbûn
Hevseroka Giştî ya DEM Partiyê Tulay Hatîmogûllari jî bi bîr xist ku bi îdîaya "doz li ber demboriyê ketiye, betal bûye" û got:
"Nepêkan e ku ev bê qebûlkirin. Ne tenê ji bo Komkujiya Sêwasê her wiha ji bo komkujiyên li Koçgirî, Dersim, Çorûm û Gaziyê jî canên Elewî li benda rûbirûbûneek heqîqî ne, li benda lêborîna fermî ne. Ev lêborîn divê bê xwestin. Me gelek caran gotin, em careke din ji vir destnîşan dikin. Divê li Meclîsê Komîsyona Rûbirûbûna bi Heqîqetê bê avakirin, di serî de Komkujiya Sêwasê ji ber sûcên li hemberî canên me yên Elewî û sûcên li hemberî mirovahiyê rûbirûbûn çêbibe û lêborîna fermî bê xwestin.
Em li ber Otela Madimakê ne. Canên me yên Elewî 33 sal in dixwazin ev der weke muzeya şermê bê ragihandin. Lê belê ev pêk nehat. Ji ber ku nehate xwestin ku rûbirûbûn bi vê heqîqetê re bê kirin. Me îro ji canên xwe yên Elewî, ji saziyên xwe yên Elewî agahî wergirt. Ew bi xwe îro li vir in, li pişt me ne, bi pratîkî tabeleya xwe daliqandin. Tabelaya 'Muzeya Şermê Madimak' li vir e, bi cam û dîwarê Otela Madimakê hatiye daliqandin. Ya ku divê bê kirn ew e ku ev yek bi rêyên fermî pêk bihata. Lê belê di wijdanê canên me yên Elewî de ev der muzeyeke şermê ye, hîn jî li benda lêborînekê ne.
Wekî din em dixwazin destnîşan bikin ku ti carî dem di ser sûcên li dijî mirovahiyê naçe. Doza têkildarî canên me yên li Sêwasê jiyana xwe ji dest dan jî dozeke bi vî rengî ye. Li girtîgehan gelek girtiyên siyasî hene, extiyar in, nexweş in, rojek beriya jiyana xwe ji dest bidin têne berdan an jî li girtîgehan jiyana xwe ji dest didin. Lê belê yên ku ji ber komkujiya Sêwasê girtî bûn, bi efûya taybet a Serokkomar hatin berdan. Nepêkan e ku ev yek bê qebûlkirin."
Ozel: Divê 2ê Tîrmehê weke roja şermê bê qebûlkirin
Ozgur Ozel piştre axivî û destnîşan kir ku Komkujiya Sêwasê divê weke sûcekî li dijî mirovahiyê bê qebûlkirin.
Ozgur Ozel destnîşan kir û weha got,
"Heta ku dewlet vê derê weke muzexaneyeke şermê qebûl bike û 2ê Tîrmehê jî weke roja şermê qanûnî bike, em ê têkoşîna xwe dewam bikin. 2ê Tîrmehê wê weke rojeke şermê bê bîranîn."
"Bêguman divê Madimak bibe Muzexaneya Şermê. Pêwîst e tawanên li dijî mirovahiyê rûbirûyî demboriyê nebin. Divê ev komkujî jî wekî sûcê li dijî mirovahiyê bê qebûlkirin û ji her cûre demboriyê bêpar bê hîştin. Jixwe peymanên navneteweyî yên ku me îmze kirine jî vê yekê ferz dikin. Hikûmet li gorî pêwîstiya vê yekê tevnagere."
"Ên ku Madimak şewitandin AKP avakirin"
Serokê Giştî yê EMEPê Seyît Aslan jî diyar kir ku yên li Madimakê mirov şewitandin ew mirov in ku AKP ava kirin û anî ziman ku AKP bi salan xwedî li kujeran derket.
Serokê Giştî yê EMEPê Seyit Aslan jî bal kişand ser polîtîkayên bêcezahiştinê û wiha got:
“Berî niha bi 33 salan li vir ronakbîrên me, nivîskarên me, ango ronakbîrên vî welatî yên ku alîgirê aştiyê û wekheviyê bûn hatin şewitandin. 33 sal in bangawaziyên ku ji bo vir bibe muzexaneya şermê bêbersiv hatin hiştin. Di heman demê de ev doz rûbirûyî demboriyê hate kirin. Yên ku Madimak şewitandin, damezrînerên AKPê ne."
Piştî axaftinan, qurnefîl danîn ber Otela Madimakê.
Qetlîama Sêwasê
2yê Tîrmeha 1993yê li Sêwasê Bernameya Çandê ya Pir Sultan Abdal hatibû organîzekirin. Ev bernameya ku bi piştgiriya Wezareta Çandê û Walîtiya Sêwasê wê bihata çêkirin, rastî êrîşa bi sedan kesan hat. Êrîşkaran sloganên weke "Wê Sêwas ji laîkan re bibe goristan" berz dikirin. Li gorî êrîşkaran, beşdarên bernameyê heqaret li ola Îslamê û li Pêxemberê wê kirine û ji ber wê êrîş birine ser wan.
Beşdarên bernameyê ji ber êrîşê di Hotela Madimakê de asê mabûn. Êrîşkaran agir bera hotelê dabûn û di encamê de 33 jê beşdarvanên bernameyê, du jê karkerên hotelê, du jî êrîşkar, bi giştî 37 kes miribûn.
Di heman êrîşê de 14 jê polîs, 65 kes birîndar bûbûn, 40 kes jî bêyî derbê bixwin rizgar bûbûn. Nivîskarê navdar Aziz Nesin jî yek ji wan bû ku birîndar bûbû di dema êrîşê de.
Hozan Muhlis Akarsu, helbestvan Metin Altiok, Behçet Aysan, nivîskar û lêkolîner Asim Bezirci jî tê de kesên ku di dema şewatê de mirine ev bûn:
Muhibe Akarsu – (35 salî, mêvan) , Muhlis Akarsu – (45 salî, hunermend) , Gülender Akça – (25 salî, hunermend) , Metin Altıok – (52 salî, helbestvan, nivîskar) , Ahmet Alan – (22 salî, hunermend) , Mehmet Atay – (25 salî, rojnameger) , Sehergül Ateş – (30 salî, hunermend) , Behçet Aysan – (44 salî, helbestvan) , Erdal Ayrancı – (35 salî, derhêner) , Asım Bezirci – (66 salî lêkolîner, nivîskar) , Belkıs Çakır- (18 salî, hunermend) , Serpil Canik –(19 salî, hunermend) , Muammer Çiçek – (26 salî, aktor) , Nesimi Çimen – (67 salî, helbestvan, hunermend,) , Carina Cuanna – (23 salî, Rojnamegera Hollendî) , Serkan Doğan – (19 salî, hunermend) , Hasret Gültekin – (23 salî helbestvan, hunermend), Murat Gündüz - (22 salî, hunermend) , Gülsüm Karababa –(22 salî, hunermend) , Uğur Kaynar – (37 salî, helbestvan) , Asaf Koçak – (35 salî, karîkaturîst) , Koray Kaya – (12 salî, zarok) , Menekşe Kaya – (17 salî, hunermend) , Handan Metin – (20 salî, hunermend) , Sait Metin –(23 salî, hunermend) , Huriye Özkan – (22 salî, hunermend) , Yeşim Özkan – (20 salî, hunermend) , Ahmet Öztürk – (21 salî, karkerê hotelê) , Ahmet Özyurt – (21 salî, hunermend) , Nurcan Şahin – (18 salî, hunermend) , Özlem Şahin – (17 salî, hunermend) , Asuman Sivri – (16 salî, hunermend) , Yasemin Sivri – (19 salî, hunermend) , Edibe Sulari – (40 salî, hunermend) , İnci Türk – (22 salî, hunermend) , Kenan Yılmaz – (21 salî, karkerê hotelê).
(AY)