ABD Başkanı Donald Trump, İran’a yönelik saldırı tehdidini iki hafta süreyle askıya aldığını duyurdu.
Reuters’ın haberine göre Trump, İran’a dönük “bombalama ve saldırıyı" kendi sosal medya platformu Truth Social'den paylaştığı mesajla iki hafta boyunca durdurmayı kabul ettiğini açıkladı.
Trump mesajında şunları yazdı:
“Pakistan Başbakanı Şehbaz Şerif ve Mareşal Asım Munir ile yaptığım görüşmeler temelinde ve onların, bu gece İran’a gönderilecek yıkıcı gücü durdurmamı talep etmeleri üzerine, ayrıca İran İslam Cumhuriyeti’nin Hürmüz Boğazı’nı TAM, DERHAL ve GÜVENLİ biçimde AÇMAYI kabul etmesi şartıyla, İran’a yönelik bombardıman ve saldırıyı iki haftalık bir süre için askıya almayı kabul ediyorum. Bu çift taraflı bir ATEŞKES olacaktır!
Bunu yapmamızın nedeni, bütün askerî hedeflere zaten ulaşmış ve onları aşmış olmamız, ayrıca İran’la uzun vadeli BARIŞ ve Orta Doğu’da BARIŞ konusunda kesin bir anlaşmaya doğru çok ileri bir noktaya gelmiş bulunmamızdır. İran’dan 10 maddelik bir öneri aldık ve bunun müzakere için üzerinde çalışılabilir bir temel oluşturduğuna inanıyoruz. Geçmişte ihtilaf konusu olan çeşitli başlıkların neredeyse tamamında Amerika Birleşik Devletleri ile İran arasında mutabakata varılmıştır; ancak iki haftalık bir süre, Anlaşma’nın nihayete erdirilmesine ve resmen sonuçlandırılmasına imkân sağlayacaktır.
Amerika Birleşik Devletleri adına, Başkan olarak ve aynı zamanda Orta Doğu ülkelerini de temsilen, bu uzun vadeli sorunun çözüme bu kadar yaklaşmış olması bir onurdur. Bu meseleye gösterdiğiniz dikkat için teşekkür ederim!
Başkan DONALD J. TRUMP”
Trump bir kez daha geri adım attı
Trump'ın bu kararıyla, Washington’un daha önce İran’a verdiği son mühletin sona ermesine az kala, saldırı takvimi geçici olarak ertelenmiş oldu. Ancak ajansların aktardığı çerçeveye göre bu adım, savaşın sona erdiği ya da kalıcı bir anlaşmaya varıldığı anlamına gelmiyor.
Associated Press, Trump’ın bu geri çekilişini, açıklamasına dayanarak, İran’ın iki haftalık ateşkesi kabul etmesi ve Hürmüz Boğazı’nın “tam, derhal ve güvenli biçimde” yeniden açılmasına bağladı. AP’nin haberine göre Trump, son saat yaklaşırken bu adımı atarken, diplomasinin önünü tamamen kapatmadığını da göstermeye çalıştı.
Pakistan'ın ABD kontrolündeki "diplomasisi"
Bu noktaya gelinmesinde Pakistan’ın yürüttüğü diplomatik girişimin etkili olduğu yorumları yaygın. Reuters’a göre ABD Başkanı'nın açıklaması öncesinde Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, Trump’tan iki haftalık ek süre ve iki taraflı bir ateşkes istedi.
Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt de Trump’ın bu öneriden haberdar olduğunu ve yanıt vereceğini söyledi. Aynı Reuters akışında, Pakistan’ın İran’dan Hürmüz’ü geçici olarak yeniden açmasını da istediği, böylece görüşmeler için sınırlı bir zemin oluşturulmaya çalışıldığı aktarılıyor.
İran'ın koşulları
İran tarafı ise kalıcı görüşmeler için kendi koşullarını açıkladı. Reuters’a konuşan kıdemli bir İranlı yetkili, Tahran’ın “kalıcı barış” görüşmeleri için şunları istediğini söyledi:
- ABD saldırılarının derhal durması,
- Bu saldırıların tekrar etmeyeceğine dair güvence verilmesi ve
- Uğranılan zararların tazmin edilmesi
Aynı yetkili, İran’ın geçici ateşkes fikrine sıcak bakmadığını da belirtti. Böylece iki haftalık ara, taraflar arasında yerleşik bir uzlaşmadan çok, çok kırılgan bir diplomatik eşik oluşturuyor.
Trump'ın açıklmasından sonraki tablonun özeti şu:
Washington saldırı tehdidini tamamen geri çekmiş değil; yalnızca iki haftalık bir süre için askıya almış görünüyor. Pakistan’ın arabuluculuğu, Hürmüz Boğazı’nın açılması talebi ve İran’ın ileri sürdüğü ağır önkoşullar birlikte değerlendirildiğinde, önümüzdeki iki hafta, yeni bir tırmanmanın daha gündeme gelip, önlenip önlenemeyeceğinin sınanacağı bir dönem olarak yaşanacak.
(AEK)
