Hakkari'de gözaltında işkence: Cinsel saldırı beyanı muayene kaydına geçirilmedi
Hakkari Barosu, İnsan Hakları Derneği (İHD) Hakkari Şubesi ve Özgürlük İçin Hukukçular Derneği (ÖHD) Hakkari Şubesi, İran vatandaşı Kürt yurttaşlar Salah Bimari ve Resul Bimari’nin gözaltı ve cezaevi süreçlerine ilişkin “Ön Gözlem ve Tespit Raporu” hazırladı.
Raporda, iki kişinin 15 Mayıs 2026’da Hakkari'nin Şemdinli ilçesinde sınırı geçmeye çalışırken yakalandığı, çobanlık yapmak üzere geldikleri ardından Şemdinli İlçe Emniyet Müdürlüğü’ne götürüldüğü belirtildi.
Bimariler, sınır hattında kendilerini yakalayan askerlerden kötü muamele görmediklerini, işkence ve kötü muamelenin emniyet ve cezaevi sürecinde yaşandığını beyan etti.
Hakkari Cezaevi'nde İranlı mahpusa işkence ve cinsel şiddet iddiası
“Kameranın olmadığı odalarda işkence”
Rapora göre Resul Bimari, Şemdinli İlçe Emniyet Müdürlüğü’nde kameranın bulunmadığını söylediği alt kattaki odalarda işkenceye maruz bırakıldıklarını anlattı.
Bimari, ifadesi sırasında avukatına işkence gördüğünü ve dişlerinin kırıldığını söylediğini, ancak etkili bir girişimde bulunulmadığını beyan etti.
Salah Bimari de aynı süreçte Resul Bimari’nin çığlıklarını duyduğunu, daha sonra kendisinin de aşağı kata götürülerek işkenceye maruz bırakıldığını aktardı.
Cinsel işkence iddiası
Raporda yer alan en ağır iddialardan biri Resul Bimari’nin cinsel işkenceye maruz bırakıldığına ilişkin beyanı oldu.
Resul Bimari, gözaltı sırasında cinsel saldırıya maruz bırakıldığını söyledi.
Kurumlar, bu iddianın işkence yasağı kapsamında en ağır ihlal iddialarından biri olduğunu belirterek, derhal, bağımsız ve etkili soruşturma yürütülmesini istedi.
İlk raporda yer almadı
Mezopotamya Ajansı’nın ulaştığı beyanlara göre Bimariler, 18 Mayıs’ta tutuklanmalarının ardından Hakkari Kapalı Cezaevi’ne götürülmeden önce Hakkari Devlet Hastanesi Acil Servisi’nde sağlık kontrolünden geçirildi.
Ancak 18 Mayıs tarihli epikriz raporunda Resul Bimari’nin cinsel işkence iddiasına ilişkin bilgi yer almadı.
Bimariler, sağlık kontrolünde yalnızca ad ve soyadlarının sorulduğunu, fiziki muayene yapılmadan hastaneden çıkarıldıklarını söyledi.
20 Mayıs’ta şikâyet üzerine Resul Bimari yeniden aynı hastaneye götürüldü. Bu tarihte düzenlenen raporda cinsel işkence iddiasına ilişkin kayıt yer aldı.
Haritanın ucunda ertelenmiş bir kent: Hakkari
“Tercüman yoktu”
Raporda, Bimarilerin Türkçe bilmedikleri halde sağlık kontrollerinde tercüman bulundurulmadığı belirtildi.
Kurumlar, tercüman yokluğu nedeniyle başvurucuların kendilerini doktora ifade edemediklerini, işkence ve kötü muamele iddialarının sağlık kayıtlarına eksik yansımış olabileceğini kaydetti.
Raporda, işkence iddiası bulunan kişilerin sağlık muayenesinin İstanbul Protokolü’ne uygun, ayrıntılı ve mahremiyet koşullarında yapılması gerektiği hatırlatıldı.
Tıbbi bulgular
Ön gözlem raporunda, Resul Bimari’ye ilişkin 18 Mayıs tarihli raporda diz altlarında yaralar, sol ön diş kaybı ve uylukta ekimoz alanları tespit edildiği aktarıldı.
Salah Bimari’ye ilişkin raporda ise sağ göz çevresinde morluk ve ekimoz, uyluklarda birden fazla ekimoz alanı bulunduğu belirtildi.
Kurumlar, bu bulguların Bimarilerin kötü muameleye ilişkin beyanlarıyla birlikte değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.
Cezaevinde yeniden işkence iddiası
Rapora göre Bimariler, 18 Mayıs’ta Hakkari Kapalı Cezaevi’ne götürüldü. 2 Haziran’daki avukat görüşmesinden bir gün sonra tekli hücrelere alındılar.
Bimariler, 18 gün boyunca dışarıyla hiçbir şekilde iletişim kuramadıklarını, 22 Haziran’da yeniden koğuşa alındıklarını ancak eski koğuşlarına yerleştirilmediklerini beyan etti.
Resul Bimari, 10 Haziran’da aile görüşünün ardından odasından çıkarılıp alt kata indirildiğini, burada Şemdinli Emniyeti’nde kendilerine işkence yaptığını söylediği kişiler tarafından yeniden darbedildiğini anlattı. Bimari, şok cihazı ve demir coplarla şiddete maruz bırakıldığını söyledi.
Salah Bimari ise aynı gün alt kata indirildiğini, tehdit edildiğini ancak fiziksel şiddete maruz bırakılmadığını beyan etti.
Avukat görüşü engellendi
Olay, Hakkari Cezaevi’ndeki tutukluların durumu kendi avukatlarına anlatmasıyla öğrenildi.
10 Haziran’da Bimarilerle görüşmek isteyen avukatların başvuruları cezaevi idaresi tarafından gerekçesiz reddedildi. Avukatların İHD ve ÖHD Hakkari şubelerine başvurması ve girişimlerini sürdürmesi üzerine Bimarilerle ancak 22 Haziran’da görüşülebildi.
Raporda ayrıca noter aracılığıyla vekâletname çıkarma işlemlerinin de çeşitli gerekçelerle geciktirildiği, vekâletnamelerin ancak 25 Haziran’da çıkarılabildiği belirtildi.
Suç duyurusu ve soruşturma talebi
İHD ve ÖHD Hakkari şubeleri, işkence iddialarına ilişkin sorumlular hakkında suç duyurusunda bulundu.
Hakkari Barosu, İHD ve ÖHD, Şemdinli İlçe Emniyet Müdürlüğü ve Hakkari Kapalı Cezaevi’ndeki kamera kayıtları, görev listeleri, giriş-çıkış kayıtları, vardiya kayıtları ve sevk kayıtlarının derhal muhafaza altına alınmasını istedi.
Kurumlar, Bimarilerin İstanbul Protokolü’ne uygun biçimde bağımsız hekimler tarafından muayene edilmesini, cinsel işkence iddiası bakımından uzman adli tıp değerlendirmesi yapılmasını ve beyanlarda adı geçen kamu görevlilerinin soruşturma süresince görevden uzaklaştırılmasını talep etti.
(NÖ)
