Guterres Kıbrıs’ta: "Barışı yalnızca Kıbrıslılar inşa edebilir"

Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri António Guterres, yaklaşık on yıldır kesintiye uğrayan Kıbrıs müzakerelerini yeniden canlandırmaya yönelik temaslarda bulunmak üzere Kıbrıs’a geldi.

Guterres, ziyaretinin ilk gününde Kıbrıslı Rum lider Nikos Hristodulidis ile Kıbrıslı Türk lider Tufan Erhürman’la ayrı ayrı bir araya geldi.

Ziyareti öncesinde sosyal medya hesabından açıklama yapan Guterres, kapsamlı ve sürdürülebilir bir çözüm arayışında iki topluma destek olmak amacıyla adada bulunduğunu belirtti.

“BM barışı dayatmaz. Bunu yalnızca Kıbrıslılar, liderleri aracılığıyla inşa edebilir.” dedi.

I have just landed in Cyprus to express my commitment to support for Cypriot communities in the search for a comprehensive & sustainable settlement of the Cyprus issue.

The @UN cannot impose peace.

Only Cypriots, through their leaders, can build it.

— António Guterres (@antonioguterres) July 27, 2026

“Çözüm her zamankinden daha önemli”

Guterres’in gün içindeki ilk görüşmesi, Lefkoşa’nın güneyindeki Cumhurbaşkanlığı Sarayı’nda Hristodulidis’le oldu.

Görüşme öncesinde konuşan BM Genel Sekreteri, bölgedeki jeopolitik gelişmelerin Kıbrıs’ı daha merkezi bir konuma taşıdığını söyledi. Bu koşullarda Kıbrıs sorununa çözüm bulunmasının “her zamankinden daha önemli” olduğunu belirten Guterres, çözümün bölgenin tamamı açısından olumlu sonuçlar doğuracağını kaydetti.

Görüşmenin ardından yaptığı açıklamada ise Kıbrıs halkıyla dayanışmasını vurgulayan Guterres, ziyaretinin adada nihai bir çözüme ulaşılması yönündeki kararlılığını göstermeyi amaçladığını söyledi.

Sürecin öncelikle Kıbrıslılara bağlı olduğunu belirten Guterres, garantör ülkelerin de üstlenmesi gereken bir rol bulunduğunu kaydetti:

“Bu çok önemli dönemde Kıbrıslı Rumları ve Kıbrıslı Türkleri desteklemek adına elimden gelen her şeyi yapacağım.”

Hristodulidis de Guterres’in ziyaretini, BM Genel Sekreterinin Kıbrıs sorununa yönelik siyasi bağlılığının göstergesi olarak değerlendirdi.

“Kıbrıs’ta, bölgede ve uluslararası düzeyde iyi haberlere ihtiyacımız var” diyen Hristodulidis, Guterres’in desteğine güvendiklerini söyledi.

Kıbrıs Cumhuriyeti Hükümet Sözcüsü Konstantinos Letimbiotis, görüşmeyi “özlü ve samimi” olarak nitelendirdi. Letimbiotis, mevcut diplomatik hareketliliği, Kıbrıs sorununun temel başlıklarının ele alınacağı genişletilmiş bir toplantıya dönüştürmek istediklerini ifade etti.

Erhürman: Yeni ve gerçekçi bir yöntem üzerinde çalışıyoruz

Guterres, Hristodulidis’in ardından Lefkoşa’nın kuzeyine geçerek Tufan Erhürman’la görüştü.

Heyetler arasındaki toplantının ardından Guterres ve Erhürman yaklaşık 20 dakika baş başa görüştü.

Erhürman, görüşme öncesindeki açıklamasında Kıbrıslı Türklerin “adil ve kalıcı bir çözüme yönelik güçlü bir iradeye” sahip olduğunu söyledi. Güven artırıcı önlemler konusunda üzerlerine düşeni yapmaya çalıştıklarını belirten Erhürman, şöyle konuştu:

“Kıbrıs Türk halkının adil ve kalıcı bir çözüme yönelik güçlü iradesinin farkında olduğunuzu düşünüyorum. Güven Yaratıcı Önlemler konusunda üzerimize düşeni yapmak için elimizden gelenin en iyisini yapıyoruz. 2004 ve 2017 yıllarında yaşanan deneyimlerden farklı olarak, bu kez ortak hedefimize ulaşmamıza katkı sağlayacak yeni ve gerçekçi bir metodoloji üzerinde çalışıyoruz.”

Guterres de iki toplumun çözüm arayışına destek vermek için ellerinden geleni yapmaya kararlı olduklarını söyledi. Çözümün garantör ülkelerin katkısına da bağlı olduğunu belirten Guterres, iki toplumun refahını ve çözüme ulaşma iradesini güçlendirecek girişimlere önem verdiklerini ifade etti.

İki liderle yaptığı görüşmelerin ardından konuşan Guterres ise temasları “oldukça yapıcı” olarak değerlendirdi:

“Kıbrıslılarla ve aynı zamanda garantör ülkelerle birlikte bir çözüm bulunmasına katkı sağlama yönündeki kararlılığımı ortaya koymak için buradayım. Güven artırıcı önlemlerin her iki tarafın halklarının yararına olacak şekilde ilerleyip ilerlemediğini de görmek istiyorum.”

Erhürman ise görüşmenin ardından yaptığı sosyal medya paylaşımında, “BM Genel Sekreteri Sayın Guterres ve kıymetli heyeti ile yapıcı bir görüşme gerçekleştirdik. Çabalarını desteklemeye devam ediyoruz” dedi.

Barış Gücü Anıtı ve Kayıp Şahıslar Komitesi’ne ziyaret

Guterres, siyasi temaslarının ardından Lefkoşa’daki ara bölgede bulunan Ledra Palace Oteli önündeki BM Barış Gücü Anıtı’na çelenk bıraktı.

Anıt, Kıbrıs’ta bugüne kadar görev yapan 43 ülkeden 150 bini aşkın BM görevlisinin çalışmalarını ve görev sırasında hayatını kaybeden 187 kişiyi anmak amacıyla 2024’te açılmıştı.

Guterres daha sonra yine ara bölgede bulunan Kayıp Şahıslar Komitesi Antropoloji Laboratuvarı’nı ziyaret etti. Komitenin çalışmaları, 1963-1964 çatışmaları ile 1974 döneminde kaybolan Kıbrıslı Rum ve Kıbrıslı Türklerin kalıntılarının bulunması, kimliklerinin tespit edilmesi ve ailelerine teslim edilmesini kapsıyor.

BM Genel Sekreterinin programında iki toplumlu teknik komitelerin üyeleri ve sivil toplum örgütlerinin temsilcileriyle görüşmeler de bulunuyor.

Karşıt ve barışı destekleyici gösteriler düzenlendi

Öte yandan Guterres’in Lefkoşa’nın kuzeyindeki temasları sırasında Cumhurbaşkanlığı çevresinde federasyon karşıtı bir grup protesto düzenledi.

Göstericiler, Türk askerinin adadaki varlığını destekleyen pankartlarla Guterres’in ziyaretini protesto etti. Bir pankartın polis tarafından başka bir yere taşınmak istenmesi üzerine göstericilerle polis arasında kısa süreli tartışma yaşandı.

Aynı saatlerde federasyon temelinde çözümü destekleyen başka bir grup ise “Birleşik Kıbrıs” ve “Barış hemen şimdi” yazılı pankartlarla Guterres’in girişimine destek verdi.

Liderler akşam yemeğinde buluşacak

Guterres, bu akşam Erhürman ve Hristodulidis’i ara bölgedeki BM yerleşkesinde düzenlenecek yemekte bir araya getirecek.

Üç ismin 29 Temmuz Çarşamba günü BM İyi Niyet Misyonu’nun ara bölgedeki ofisinde ortak bir görüşme yapması planlanıyor. Guterres’in görüşmenin ardından basın toplantısı düzenleyerek temaslarının sonuçlarını açıklaması bekleniyor.

Kıbrıs’ta BM destekli son kapsamlı müzakere süreci, 2017’de İsviçre’nin Crans-Montana kentinde sonuç alınamadan sona ermişti. Taraflar arasında siyasi eşitlik, güvenlik ve garantiler, toprak düzenlemeleri ile mülkiyet gibi temel başlıklardaki görüş ayrılıkları sürüyor.

(HA)