Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus, dün (7 Mayıs) DSÖ’nün haftalık basın toplantısında, Arjantin’den yola çıkan ve şu anda Kanarya Adaları’na doğru ilerleyen “MV Hondius” adlı gemide görülen hantavirüs vakaları ve bu virüse ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Birleşik Krallık sağlık otoritelerinin 2 Mayıs’ta, Arjantin’den Cabo Verde’ye seyahat eden Hollanda bayraklı “MV Hondius” gemisindeki ciddi solunum yolu hastalığı bulunan bir grup yolcu hakkında DSÖ’yü bilgilendirdiğini hatırlatan Ghebreyesus, “Şimdiye kadar 3 ölüm de dahil 8 vaka bildirildi. 8 vakadan 5’i hantavirüs olarak doğrulandı, diğer 3’ü ise şüpheli” dedi.
“Kemirgenler tarafından taşınan bir virüs grubu”
Ghebreyesus, hantavirüslerin, insanlarda ciddi hastalıklara yol açabilen, kemirgenler tarafından taşınan bir virüs grubu olduğunu belirterek, insanların genellikle enfekte kemirgenlerle ya da idrarları, dışkıları veya tükürükleriyle temas yoluyla enfekte olduğunu söyledi.
Bu vakada yer alan hantavirüs türünün, Latin Amerika’da bulunan ve insanlar arasında sınırlı bulaşmaya yol açtığı bilinen tek tür Andes virüsü olduğunu kaydeden Ghebreyesus, “Andes virüsünün önceki salgınlarında insanlar arasındaki bulaşma, özellikle hane halkı üyeleri, yakın partnerler ve sağlık hizmeti veren kişiler arasında yakın ve uzun süreli temasla ilişkilendirildi. Mevcut durumda da durum böyle görünüyor” diye konuştu.
Ghebreyesus, ilk vakanın 6 Nisan’da belirtiler göstermeye başlayan ve 11 Nisan’da gemide hayatını kaybeden bir erkek olduğunu anımsatarak, hastadan hiçbir örnek alınmadığını ve diğer solunum yolu hastalıklarının belirtilerine benzediği için hantavirüs şüphesi duyulmadığını anlattı.
Three suspected #hantavirus case patients have just been evacuated from the ship and are on their way to receive medical care in the Netherlands in coordination with @WHO, the ship’s operator and national authorities from Cabo Verde, the United Kingdom, Spain and the Netherlands.… pic.twitter.com/olQBk6tdGk
— Tedros Adhanom Ghebreyesus (@DrTedros) May 6, 2026
Hastanın eşinin, gemi Saint Helena Adası’na yanaştığında karaya çıktığını ve belirtiler gösterdiğini bildiren Ghebreyesus, bu kişinin, 25 Nisan’da Johannesburg’a yapılan uçuş sırasında durumunun kötüleştiğini ve ertesi gün hayatını kaybettiğini belirtti:
(Hayatını kaybeden ikinci hastadan) Örnekler alındı ve Güney Afrika Ulusal Bulaşıcı Hastalıklar Enstitüsünde test edilerek hantavirüs olduğu doğrulandı. Üçüncü ölüm ise gemide bulunan ve 28 Nisan’da belirtiler göstermeye başlayan ve 2 Mayıs’ta hayatını kaybeden bir kadında görüldü. Başka bir erkek ise 24 Nisan’da geminin doktoruna başvurdu. 27 Nisan’da Ascension Adası’ndan Güney Afrika’ya tahliye edildi ve yoğun bakımda tedavi görüyor.
Cabo Verde’den doktorların, semptom gösteren diğer 3 yolcuya bakım sağlamak için gemiye bindiğini dile getiren Ghebreyesus, DSÖ’nün, bu kişilerin tedavi için Hollanda’ya tahliyelerini koordine ettiğini söyledi.
“Diğer yolcuların veya mürettebatın hiçbirinde şu anda semptom yok”
Ghebreyesus, bu 3 hastanın tahliyesini kolaylaştırdığı için Cabo Verde Başbakanı Ulisses Correia e Silva’ya teşekkür ederek, “(Hastalardan) İkisi hastanede stabil durumda, biri ise asemptomatik ve şu anda Almanya’da. 8. vaka, Saint Helena’da gemiden inen bir adamda görüldü. Gemi operatörünün tavsiyesi üzerine, İsviçre’nin Zürih kentinde semptom gösterdiğini bildirdi ve dün hantavirüs ile enfekte olduğu doğrulandı. Cenevre Üniversitesi Hastaneleri daha sonra virüsün gen dizilimini yaptı ve Andes virüsü olduğunu doğruladı. Gemideki diğer yolcuların veya mürettebatın hiçbirinde şu anda semptom yok” bilgisini verdi.
Her vakada ilgili yetkililerle yakın temas kurduklarını vurgulayan Ghebreyesus, sözlerini şöyle sürdürdü:
Andes virüsünün kuluçka süresinin 6 haftaya kadar çıkabileceği göz önüne alındığında daha fazla vaka bildirilmesi mümkündür. Bu ciddi bir olay olsa da DSÖ halk sağlığı riskini düşük olarak değerlendiriyor. Önceliklerimiz, etkilenen hastaların bakım almasını, gemideki diğer yolcuların güvende tutulmasını ve onurlu bir şekilde muamele görmesini sağlamak ve virüsün daha fazla yayılmasını önlemek.
“Gemi şu anda Kanarya Adaları’na doğru yola çıktı”
İspanya Başbakanı Pedro Sanchez’den gemiyi kabul etmesini rica ettiğini ve bu talebinin kabul gördüğünü anlatan Ghebreyesus, Sanchez’e cömertliği, dayanışması ve ahlaki görevini yerine getirdiği için teşekkür etti.
Ghebreyesus, şu ifadeleri kullandı:
Gemi şu anda Kanarya Adaları’na doğru yola çıktı. İspanya’nın bu riski yönetme kapasitesine güveniyoruz ve bunu yapmaları için onları destekliyoruz. Bir kez daha, Kanarya Adaları halkı için riski düşük olarak değerlendiriyoruz. DSÖ, geminin işletmecisine gemideki sağlık yönetimi konusunda rehberlik sağladı. Tüm yolculardan kabinlerinde kalmaları istendi, kabinler dezenfekte ediliyor ve belirti gösteren herkes derhal izole edilecek.
DSÖ uzmanının Cabo Verde’de gemiye bindiğini, Hollanda’dan 2 doktor ile Avrupa Hastalık Önleme ve Kontrol Merkezinden 1 uzmanın da Kanarya Adaları’na ulaşana kadar gemide kalacağını vurgulayan Ghebreyesus, “Gemideki herkesin tıbbi değerlendirmesini yapıyorlar ve enfeksiyon risklerini değerlendirmek için bilgi topluyorlar. DSÖ, yolcuların ve mürettebatın varışta güvenli ve saygılı bir şekilde karaya çıkması ve seyahatlerinin devamı için adım adım operasyonel kılavuz geliştiriyor” dedi.
“Hantavirüslerle ilgili bildiğimiz birçok detay var”
DSÖ Salgın ve Pandemi Hastalıklarını Önleme Birimi Direktörü Maria Van Kerkhove, hantavirüsün, koronavirüs (Covid-19) salgınından farklı olduğunu belirterek şöyle konuştu:
Bu koronavirüs değil. Bu çok farklı bir virüs. Bu virüsü biliyoruz, hantavirüsler oldukça uzun zamandır var. Bildiğimiz birçok detay var. Burada kesin olmak istiyorum, bu SARS-CoV-2 değil. Bu bir Covid başlangıcı değil. Bu, bir gemide gördüğümüz salgın. Kapalı bir alan söz konusu. Şu ana kadar 5 doğrulanmış vakamız var. Bu soruların neden geldiğini tamamen anlıyoruz ve elimizden gelen tüm bilgiyi vermeye çalışıyoruz. Ancak bu, 6 yıl önceki durumla aynı değil, koronavirüsler gibi aynı şekilde yayılmıyor ve çok farklı. Gördüğümüz gibi yakın, samimi bir temas söz konusu ve çoğu hantavirüs insanlar arasında hiç bulaşmıyor. Hantavirüslerin çoğu kemirgenlerden, dışkılarından veya salyalarından insanlara bulaşır.
İnsanların hantavirüs nedeniyle tedbir olarak maske takması gerektiğiyle ilgili soruyu da yanıtlayan Kerkhove, bu olayın şu anda bir gemiyle ve buradan ayrılan kişilerin takibiyle sınırlı olduğunu belirtti.
Kerkhove, gemide başka semptomatik hasta, yolcu veya mürettebat üyesi olmamasının iyiye işaret olduğunu da ifade ederek, “Elbette bu virüslerin gemide uzun bir kuluçka süresi var. Riski en aza indirmek için bazı önlemler aldılar. Gemide tavsiye edilen şey, odaların dezenfekte edilmesi. İnsanları kabinlerine kapattılar, yiyecek ve su sağladılar ve önlem olarak odalarından çıkan herkesin tıbbi maske takmasını istediler” diye konuştu.
MV Hondius yolcu gemisi ve hantavirüs vakaları
DSÖ’nün açıklamasına göre, Arjantin’in Ushuaia kentinden 1 Nisan’da hareket eden ve 4 Mayıs’ta Afrika’nın batısındaki ada ülkesi Cabo Verde açıklarına ulaşan, 147 yolcu ve mürettebat taşıyan Hollanda bandıralı MV Hondius gemisinde ilk vaka, 6 Nisan’da ateş, baş ağrısı ve hafif ishal şikâyetleri gösteren yetişkin bir erkek yolcuda görüldü. Durumu 11 Nisan’da solunum sıkıntısıyla ağırlaşan yolcu, aynı gün gemide hayatını kaybetti. Cenazesi, 24 Nisan’da İngiliz denizaşırı toprağı St. Helena Adası’nda gemiden indirildi.
Bu yolcuyla yakın temasta bulunan yetişkin kadın yolcu ise 24 Nisan’da mide-bağırsak şikâyetleriyle St. Helena’da karaya çıktı. Yolcunun durumu, 25 Nisan’da Johannesburg’a tahliyesi sırasında kötüleşti ve 26 Nisan’da hastaneye varışının ardından hayatını kaybetti. 4 Mayıs’ta yapılan PCR testiyle bu yolcuda hantavirüs enfeksiyonu doğrulandı.
Gemideki üçüncü ağır vaka, 24 Nisan’da ateş, nefes darlığı ve zatürre bulgularıyla gemi doktoruna başvuran yetişkin bir erkek yolcu oldu. Durumu 26 Nisan’da ağırlaşan yolcu, 27 Nisan’da Ascension Adası üzerinden Güney Afrika’ya tahliye edildi ve yoğun bakıma alındı. 2 Mayıs’ta yapılan PCR testiyle bu yolcuda da hantavirüs enfeksiyonu doğrulandı. Aynı gün, 28 Nisan’da başlayan ateş ve halsizlik şikâyetlerinin ardından zatürre tablosu gelişen yetişkin bir kadın yolcu da hayatını kaybetti.
DSÖ, 4 Mayıs’ta yaptığı açıklamada, gemideki yolcular ile mürettebata tıbbi bakım ve destek sağlandığını belirterek, “Geminin yola çıktığı 1 Nisan’dan bu yana, 3’ü ölümle sonuçlanan 7 hantavirüs vakası belirlendi. Bu vakaların 2’si doğrulanmış, 5’i ise şüpheli vaka olarak kayda geçti” açıklamasında bulundu.
Hantavirüs hakkında
Hantavirüs, çoğunlukla kemirgenlerden bulaşan bir hastalık olarak biliniyor.
Kemirgenlerin kurumuş dışkı, idrar ve salyalarının karıştığı havanın solunması, bazen de kemirgen tarafından ısırılma ya da tırmalanmayla bulaşan virüs, ateş, yorgunluk ve kas ağrısı gibi semptomlar gösteriyor.
Solunum yetmezliğine de sebep olabilen virüs, bazı durumlarda iç kanama ve böbrek yetmezliği şeklinde seyrediyor.
DSÖ, hantavirüs pulmoner sendromunda belirtilerin genellikle virüse maruz kaldıktan 2 ila 4 hafta sonra ortaya çıktığını, ancak bu sürenin 1 hafta kadar kısa ya da 8 hafta kadar uzun olabileceğini belirtiyor.
(VC)
