AYM’den “Kürtçe şarkı ve dernek üyeliği” gerekçeli mahkûmiyet kararına ihlal tespiti
*Anayasa Mahkemesi, KHK ile kapatılan Rojava Yardımlaşma ve Dayanışma Derneği İzmir Şube Yöneticisi Evren Baykut'un "örgüte yardım" suçlamasıyla aldığı hapis cezasında Anayasa'nın 38. maddesinin ihlal edildiğine karar verdi.
*Baykut, 2016'da zeytinlerin PKK'ye gönderileceği iddiasıyla gözaltına alınmış, 2017'de tutuklanarak 10 ay cezaevinde kalmıştı. Manisa 3. Ağır Ceza Mahkemesi'nce verilen mahkûmiyet Yargıtay tarafından onansa da AYM, kararın varsayımsal çıkarımlara dayandığını, telefonundaki Kürtçe şarkı gibi delillerin nasıl değerlendirildiğinin açıklanmadığını ve dernek faaliyetleriyle örgütsel bağ arasında somut bağlantı kurulmadığını tespit etti.
*Mahkeme, dosyanın yeniden yargılama için Manisa'ya gönderilmesine ve Baykut'a 50 bin TL manevi tazminat ödenmesine hükmetti.
Anayasa Mahkemesi, KHK ile kapatılan Rojava Yardımlaşma ve Dayanışma Derneği İzmir Şube Yöneticisi Evren Baykut hakkında verilen hapis cezasına ilişkin önemli bir ihlal kararı verdi. Mahkeme, Baykut’un “örgüte yardım” suçlamasıyla cezalandırılmasının varsayımsal çıkarımlara dayandığını belirterek, Anayasa’nın 38. maddesinin ihlal edildiğine hükmetti.
Soruşturma süreci ve yargılama
MA’dan Sema Bingöl’ün haberine göre, süreç, Balıkesir’de başlayan bir soruşturma kapsamında 21 Aralık 2016’da Baykut’un gözaltına alınmasıyla başladı. İddiaya göre, Edremit ve Ayvalık’tan toplanan zeytinlerin PKK’ye gönderileceği öne sürülmüştü. Baykut ifadesinin ardından serbest bırakıldı.
Aynı dönemde Manisa Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen başka bir soruşturmada yardım taşıyan bir kamyona el konuldu ve yaklaşık 10 ton gıda malzemesi incelendi. Bu dosya kapsamında Baykut, 15 Şubat 2017’de yeniden gözaltına alındı, 28 Şubat 2017’de tutuklandı ve yaklaşık 10 ay cezaevinde kaldı.
Manisa 3. Ağır Ceza Mahkemesi, Baykut ve 21 kişi hakkında “örgüte yardım” suçlamasıyla 2 yıl 6 ay hapis cezası verdi. İstinaf sürecinde karar bozuldu ancak yeniden yargılamada bu kez 1 yıl 13 ay hapis cezası verildi. Dosya daha sonra Yargıtay tarafından 23 Haziran 2022’de onandı.
AYM: Somut delil ve gerekçe eksikliği
Bireysel başvuru üzerine dosyayı inceleyen Anayasa Mahkemesi, yerel mahkeme kararında suçlamaların yeterli somut delille desteklenmediğini belirtti.
Kararda özellikle şu noktalara dikkat çekildi:
- Baykut’un telefonunda bulunan Kürtçe bir şarkının, örgüte yardım kapsamında nasıl değerlendirildiğinin açıklanmadığı
- Dernek faaliyetleri ile iddia edilen örgütsel bağ arasında somut bağlantı kurulmadığı
- Delillerin, Baykut’un savunmasını çürütecek nitelikte değerlendirilmediği
- Mahkûmiyetin büyük ölçüde derneğin KHK ile kapatılmış olmasına dayandırıldığı
“Varsayımsal sonuç” vurgusu
AYM, mahkûmiyet kararının varsayımsal çıkarımlarla genişletildiğini ve bu durumun “suçta ve cezada kanunilik” ilkesine aykırı olduğunu ifade etti. Kararda, isnat edilen suçun hangi somut eylemlerle işlendiğinin net biçimde ortaya konulmadığı vurgulandı.
Mahkeme ayrıca, Baykut’un derneğin Amed merkezine yardım gönderdiğine ilişkin savunmalarını destekleyen bazı tanık beyanlarının da yeterince değerlendirilmediğini belirtti.
Yeniden yargılama ve tazminat kararı
Anayasa Mahkemesi, ihlalin giderilmesi için dosyanın yeniden yargılama yapılmak üzere Manisa 3. Ağır Ceza Mahkemesi’ne gönderilmesine karar verdi. Ayrıca Evren Baykut’a 50 bin TL manevi tazminat ödenmesine hükmedildi.
(EMK)
