Péter Magyar, Macaristan’daki parlamento seçimlerini açık farkla kazandı. Lideri olduğu muhafazakâr ve Avrupa yanlısı Tisza Partisi, 199 sandalyeli parlamentoda 138 milletvekilliği elde ederek üçte iki çoğunluğa ulaştı. Bu sonuçla parti, anayasa değişikliği yapabilecek bir çoğunluk sağladı.
2010’dan bu yana Macaristan’ı giderek daha otoriter bir çizgide yöneten Başbakan Viktor Orbán, partisi sağ popülist Fidesz’in yenilgisini kabul etti. Macaristan Ulusal Seçim Ofisi verilerine göre seçimlere katılım, 2022’ye kıyasla yüzde 10 arttı ve yüzde 80’e ulaştı.
MACARİSTANLI GAZETECİ DANIEL THORPE
"Orbán kaybetti ama Avrupa’nın en sağcı parlamentolarından biri kuruldu"
Avrupa basınında Macaristan’daki seçim sonuçları üzerine konuşulanları eurotopics derledi:
Dagens Nyheter (İsveç): Avrupa için yeni bir umut
“Pazar günkü sonuçların Avrupa için taşıdığı önem ne kadar vurgulansa azdır. Orbán’ın hukukun üstünlüğüne ve demokrasiye yönelik saldırısı, AB’nin temellerini de hedef alıyordu. ... Zayıflamış bir hukuk devletini yeniden ayağa kaldırmak ve özgür medya ortamı yaratmak zaman alacak. Kökleri Fidesz partisine dayanan Péter Magyar ile ilgili elbette soru işaretleri var. O belki Polonya başbakanı seçilmesinden bu yana ülkesini Budapeşte’nin müttefiki olmaktan çıkarıp AB bünyesindeki işbirliğinin itici gücü haline getiren bir Donald Tusk değil. Fakat en önemlisi, o bir Viktor Orbán da değil. Pazar günkü seçimin sonucu büyük önem taşıyor. Macarlar Avrupa’ya yeni bir umut aşıladı.”
La Stampa (İtalya): AB'nin mazereti kalmadı
La Stampa uyarıyor:
“AB için bugün en büyük risk, tehlikenin bertaraf edildiğine ve gerici dalganın dindiğine inanmak olur. ... Şüphesiz ki Moskova’nın Brüksel’deki Truva atı olmadan, Rusya’ya karşı 20. yaptırım paketini kabul etmek ve Ukrayna için 90 milyar avroluk krediyi serbest bırakmak daha kolay olacaktır. Ancak AB’nin stratejik özerkliğine yönelik daha ileri adımlar atılması elzem olmayı sürdürüyor. Dün akşamdan bu yana, Avrupalı devlet ve hükümet liderleri eylemsizliklerini haklı çıkarmak için artık Macaristan’ın vetosunun arkasına saklanamazlar. ”
Eric Jozsef
Kurier (Avusturya): Capcanlı bir demokrasi
Kurier, sesinin bastırılmasına izin vermeyen eleştirel kamuoyunun önemini vurguluyor:
“Orbán, iktidardaki 16 yılında bağımsız basının ve medeni cesaretin nefesini tamamen kesmeyi başaramadı. Seçim kampanyası tam da bunu gösterdi. ... Macaristan’daki eleştirel medya, en elverişsiz koşullar altında boyun eğmezliğini ve sorumluluk bilincini kanıtladı. ... Orbán eleştirel kamuoyunu susturamadı, tam tersine. Kamuoyu o kadar güçlü ki, Magyar dahi bağımsız basınla ancak yarım ağızla konuşuyor. Macaristan demokrasisi nadiren bugünkü kadar canlı olmuştur.”
Caroline Ferstl
hvg (Macaristan): Gücün cazibesi büyük
Hvg, bu bariz seçim zaferinin doğurabileceği risklere dikkat çekiyor:
“Péter Magyar, Orbán’ın bugüne değin sahip olduğundan daha büyük bir meclis grubunu arkasına alarak ülkeyi yönetebilir. Üçte iki çoğunluğa dayanan yetkisi, hiçbir kısıtlamaya toslamadan sistemi değiştirmesine olanak tanıyor. ... Peki Péter Magyar, gücün cazibesine karşı koyabilecek mi? Pazar akşamı, başarı sarhoşluğu içinde bunun sözünü verdi. Fakat, ülkeyi yönetmek zora girdiğinde dahi kendi hareket alanını kısıtlayacak denge ve denetleme mekanizmalarını kurmayı ve korumayı başarabilecek mi? Yağmalanmış devlet kasası, sürdürülemez sosyal kayırmacılık sistemi ve karşılanamaz beklentiler bir yana, değişen dünya düzeni yeni kabineyi eşi benzeri görülmemiş zorluklarla karşı karşıya bırakacak.”
Márton Gergely
Respekt (Çekya): Artık Babiš ve Fico'nun işi zor
Respekt, Macaristan’daki seçim sonucunun komşu ülkelerdeki Orbán yandaşı iktidarlar için nahoş bir mesaj taşıdığı görüşünde:
“Batı ve Orta Avrupa’da otoriter eğilimlere karşı çıkanlar yeniden güç kazanacak. Magyar bir kurtarıcı değil, o da pek çok konuda şüphesiz Batı Avrupa’dan farklı davranacak. Ancak yine de imkânsızı başararak otoriter Viktor Orbán’ı mağlup etti. Bu mesaj şimdi Avrupa’nın dört bir yanına yüksek sesle yayılacak. Geçmişe bel bağlayanlar için bunu görmezden gelmek mümkün değil: Çek hükümetinde pek çoklarını derin bir endişe sardı. Komşu Slovakya’da da hükümet çevrelerinde tam anlamıyla panik patlak vermiş olmalı.”
Erik Tabery
Mykola Knjaschyzkyj (Ukrayna): Moskova Budapeşte'de çuvalladı
Ukraynalı milletvekili Mykola Kniazhytskiy, Facebook’ta Rusya’nın AB’deki en sadık müttefikini kaybettiğini belirtiyor:
“Orbán hükümeti, Rus siyaset teknologları sayesinde kendi ülkesinde bir tür ‘küçük Rusya’ kurabileceğini sanıyordu - ama hiç şaşırtıcı olmayan bir şekilde bunu başaramadı. Rusya, fiilen Macaristan’da kaybetti: Bundan böyle yaptırımların muafiyet listelerinde oligarklarına yer sağlayamayacak, siyasileri petrol indirimleriyle satın alamayacak ya da gizli kaynaklardan hassas bilgiler elde edemeyecek.”
(HA)
