Venezuela'ya Türkiye'den giden şirketin inşa ettiği konutlarda büyük yıkım: "Karton gibiydiler"

Venezuela'da 24 Haziran'da meydana gelen 7,2 ve 7,5 büyüklüğündeki iki depremin ardından, başkent Caracas yakınlarındaki La Guaira kentinde bulunan Hugo Chavez (Ciudad Chavez) sosyal konut yerleşkesinde büyük bir yıkım yaşandı. 

Yaklaşık 3 bin 200 daireden oluşan yerleşkede 196 bloktan yaklaşık yüzde 80'i çöktü ya da ağır hasar aldı.

Bölgede yaşayanlar, kullanılan yapı malzemelerinin yetersiz olduğunu öne sürerken, projeyi inşa eden Türkiye şirketi Summa ise binaların dönemin deprem yönetmeliğine uygun olarak yapıldığını savundu.

"Bu binada yedi kişi öldü"

BBC Türçe’nin aktardığına göre, depremde evini kaybeden 37 yaşındaki Karolyn Sanchez, çökmek üzere olan binasının üçüncü katındaki dairesinden geriye kalan birkaç eşyayı kurtarmaya çalışıyor. Binanın zemin katı tamamen çökerken, üst katlar enkazın üzerinde tehlikeli biçimde ayakta duruyor.

Pencereden seslenerek yaşadıklarını anlatan Sanchez, dairesine ulaşmaya çalışırken yaralandığını gösteriyor. Gaz tüplerini, birkaç giysisini ve mutfak eşyalarını kurtarabildiğini söyleyen kadın, gözyaşları içinde şunları anlatıyor:

"Bu binada yedi kişi öldü. Kolay değil."

Komşularının günler boyunca enkaz altında kalanları kendi imkânlarıyla kurtarmaya çalıştığını söyleyen Sanchez, yıllarca çalışarak edindiği eşyalarını kaybetmenin de büyük bir yıkım olduğunu ifade ediyor.

"İnsanlar maddi şeylerin yerine konabileceğini söylüyor ama belki de bir insanın o eşyalara sahip olmak için yıllarca çalıştığını bilmiyorlar."

Üçüncü kez evsiz kaldı

Karolyn Sanchez için bu ilk felaket değil.

1999'daki Vargas heyelanında ailesi her şeyini kaybetti. 2005'teki sel felaketinin ardından yeniden evsiz kaldı. 2013 yılında Hugo Chavez sosyal konut projesinden kendisine verilen daireyle yeni bir yaşam kurdu. Ancak son deprem, onu üçüncü kez evsiz bıraktı.

Chavez'in simge projesiydi

Ciudad Chavez yerleşkesi, dönemin Devlet Başkanı Hugo Chavez'in başlattığı "Büyük Venezuela Konut Misyonu" kapsamında inşa edildi.

2012 yılında projeyi ziyaret eden Chavez, televizyon konuşmasında konutları "Bolivarcı Devrim"in simgesi olarak tanıtmış, projeyi Türkiye ile yürütülen iş birliğinin önemli örneklerinden biri olarak göstermişti. Chavez'in ölümünün ardından yerleşkenin açılışı halefi Nicolas Maduro tarafından gerçekleştirildi.

Venezuela hükümeti program kapsamında bugüne kadar 5 milyondan fazla sosyal konut teslim edildiğini açıklarken, muhalefet bu rakamların doğruluğunu tartışıyor.

Depremin ardından en büyük tartışmalardan biri binaların yapım kalitesi oldu.

On yılı aşkın süredir yerleşkede yaşayan Karolyn Sanchez, yapıların bu yükü taşıyabilecek sağlamlıkta olmadığını savunuyor.

"Malzemeler uygun değildi. Kartondan yapılmış gibiydiler. İçlerinde alçıpan ve cam elyafı vardı. Bu kadar ağırlığı taşıyacak yapılar değillerdi."

Binaların çatılarında su kesintileri nedeniyle büyük su depolarının bulunduğu, birçok dairede ise seramik kaplama ve ek tadilatlar yapıldığı belirtiliyor. Bazı uzmanlar ve bölge sakinleri, bu ek yüklerin de hasarın büyümesinde etkili olmuş olabileceğini değerlendiriyor.

"Tuğlalar hayatımızı kurtardı"

44 yaşındaki Enyerber Pernalete ise ailesiyle birlikte zemin katta yaşadığını ve yaptığı tuğla kaplamaların binanın tamamen çökmesini engellediğine inandığını söylüyor.

"Binanın sol tarafı tamamen çöktü ama bizim yaşadığımız bölüm ayakta kaldı. Fareler girmesin diye duvarları tuğlayla kaplamıştım. O tuğlaların üst katların tamamen çökmesini engellediğini düşünüyorum."

Bununla birlikte Pernalete de yapıların sonradan yapılan değişiklikler düşünülerek tasarlanmadığını belirtiyor.

Summa: Deprem tasarım sınırlarının üzerindeydi

Projeyi inşa eden Türkiye şirketi Summa ise BBC Türkiyeçe'ye yaptığı açıklamada, binaların inşa edildikleri dönemde yürürlükte olan Venezuela deprem yönetmeliğine uygun tasarlandığını bildirdi.

Şirket açıklamasında:

• Betonarme radye temel ve hafif çelik taşıyıcı sistem kullanıldığı,
• Zemin etütlerinin Venezuelalı firmalar tarafından yapıldığı,
• Projenin Venezuela makamlarınca onaylanıp denetlendiği,
• İnşaat sırasında herhangi bir malzeme değişikliği yapılmadığı

vurgulandı.

Summa ayrıca, meydana gelen depremlerin tasarımda öngörülen sismik seviyenin yaklaşık iki katına ulaştığını, bu nedenle yapıların dayanım kapasitesinin aşıldığını savundu.

Şirket, binaların tesliminden sonra yapılan tadilatlar ve ek yüklerin kapsamını bilmeden bunların etkisinin değerlendirilemeyeceğini de belirtti.

Geçici Devlet Başkanı Delcy Rodriguez ise sosyal konutların yapısal kusurlar nedeniyle çöktüğü yönündeki iddiaları kabul etmedi.

Rodriguez, hasarın depremlerin büyüklüğünden kaynaklandığını savunarak, çöken yapıların büyük bölümünün özel sektör projeleri olduğunu söyledi.

(EMK)