Mayıs ayında en az 212 işçi iş cinayetlerinde yaşamını yitirdi
İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Meclisi’nin (İSİG) Mayıs 2026 raporuna göre, ay boyunca en az 212 işçi iş cinayetlerinde yaşamını yitirdi. Böylece yılın ilk beş ayında iş cinayetlerinde hayatını kaybeden işçi sayısı en az 835’e çıktı.
Rapora göre Ocak’ta 155, Şubat’ta 129, Mart’ta 149, Nisan’da 190, Mayıs’ta ise 212 işçi öldü. İSİG Meclisi, verilerin yüzde 68’ini ulusal basından, yüzde 32’sini ise işçilerin mesai arkadaşları, aileleri, iş güvenliği uzmanları, işyeri hekimleri, sendikalar ve yerel basından derledi.
Çocuk işçiliğiyle mücadele nasıl mümkün?
Mayısta 7 çocuk işçi öldü
12 Haziran Dünya Çocuk İşçiliğiyle Mücadele Günü vesilesiyle çocuk işçiliğine dikkat çeken raporda, Mayıs ayında yedi çocuk işçinin hayatını kaybettiği belirtildi.
Ölen çocukların dördü tarımda, biri ticarette, biri inşaatta, biri de metal işkolunda çalışıyordu. Çocuklardan biri, uzun süredir tartışma konusu olan Mesleki Eğitim Merkezi Programı yani MESEM kapsamında çalıştırılıyordu.
15 yaşındaki Mahir Buğra Karagön, Hatay İskenderun’da stajyer olarak çalıştığı pastanede 1 Mayıs’ta elektrik akımına kapılarak hayatını kaybetti. MESEM Yiyecek İçecek Hizmetleri 10. sınıf öğrencisi olan Karagön’ün ölümü, raporda çocuk işçiliği ve MESEM uygulamasının sonuçlarından biri olarak değerlendirildi.
Ailesinin aktardığına göre Karagön haftada bir gün okula gitmesi gerekirken sürekli çalıştırılıyor, sabah erken saatlerde işe gidip akşam geç saatlerde dönüyordu. Raporda, “Bu çocuk stajyer ama normal bir işçi gibi çalıştırılıyor” sözlerine yer verildi.
ANADİLİNDE ÇOCUK SESLERİ
"Siz bu yazıyı Çocuk Hakları Günü’nde okurken, ben bir günümü 200 TL’ye satmış olacağım"
“MESEM çocuk emeğini sermayeye aktarıyor”
İSİG Meclisi raporunda, MESEM’in yalnızca “kötü bir eğitim modeli” olarak görülemeyeceği vurgulandı. Rapora göre MESEM, kamusal kaynaklarla finanse edilen ve patronlara düşük maliyetli ya da ücretsiz çocuk emeği sağlayan bir mekanizma.
Raporda, çocukların “bir gün okul, dört gün işyeri” düzenine dahil edildiği, uygulamada ise çalışmanın 5-6 güne ve 10-12 saate kadar çıktığı belirtildi. Çocuklara ödenen ücretlerin asgari ücretin üçte biri ile yarısı arasında değiştiği, bu ücretlerin de İşsizlik Sigortası Fonu’ndan karşılandığı ifade edildi.
İSİG Meclisi, mesleki eğitim adı altında çocukların erken yaşta işçileştirildiğini belirterek, MESEM’in ortaokul düzeyine indirilmesine yönelik adımların “işçileştirme yaşını 10-11’e düşürdüğü” uyarısında bulundu.
"1 yetişkin işçiye 30 bin TL vermek yerine 2 çocuk işçi çalıştırıyorlar"
En çok ölüm tarım, inşaat ve taşımacılıkta
Mayıs ayında en çok iş cinayeti tarım/orman, inşaat/yol ve taşımacılık işkollarında yaşandı.
Rapora göre tarım/orman işkolunda 48, inşaat/yolda 38, taşımacılıkta 33 işçi hayatını kaybetti. Sektörel dağılımda ise sanayide 78, tarımda 48, hizmette 48, inşaatta 38 işçi yaşamını yitirdi.
Ölüm nedenlerinde ilk sırada trafik ve servis kazaları yer aldı. Bunu kalp krizi ve beyin kanaması, ezilme ve göçük, yüksekten düşme izledi. İSİG Meclisi, işe geliş-gidişlerde yaşanan ölümlerin de işçilerin ulaşım hakkı ve sosyal güvenlik hakkı çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.
Kadın, göçmen ve yaşlı işçilerin ölümleri
Mayıs ayında en az 13 kadın işçi yaşamını yitirdi. Raporda, kadın iş cinayetleri ile kadın cinayetleri ve şüpheli kadın ölümlerinin kimi zaman iç içe geçtiği vurgulandı.
Konya’da garson olarak çalıştığı kafenin deposunda ölü bulunan 19 yaşındaki Suriyeli işçi Hanaa Ebu Zeyneb’in ölümü de iş cinayeti kaydı içinde yer aldı. Ailesi, Ebu Zeyneb’in ölümünü şüpheli bulduklarını belirtti.
Mayıs ayında en az 16 göçmen işçi de iş cinayetlerinde hayatını kaybetti. Ölen işçilerin Mısır, Özbekistan, Suriye, Türkmenistan, Afganistan, İran, Kazakistan ve Senegal’den geldiği kaydedildi.
Raporda ayrıca yaşlı ve emeklilik çağındaki işçi ölümlerindeki artışa dikkat çekildi. Mayıs ayında 50’li, 60’lı ve 70’li yaşlarda en az 71 işçi ve emekçi yaşamını yitirdi. Bu sayı, Mayıs ayındaki iş cinayetlerinin yüzde 38’ine karşılık geliyor.
"MESEM çocukları ve gençleri ucuz işgücüne dönüştürüyor"
“Çocuk işçiliği halk sağlığı sorunudur”
“Çocuk işçiliği, bu anlamda bir halk sağlığı sorunudur.” değerlendirmesini yapan İSİG Meclisi, çocuk işçiliğinin yalnızca iş cinayetleriyle görünür olmadığını, uzun çalışma saatleri, ağır ve tehlikeli işler, kimyasal ve fiziksel riskler, eğitimden kopuş ve ruhsal örselenmenin de çocukların yaşamında kalıcı izler bıraktığını belirtti.
Raporun tamamına buradan ulaşabilirsiniz.
(NÖ)
