Heybeliada Ruhban Okulu için eylül ayında açılış hazırlığı
İstanbul’daki Rum toplumunun en önemli eğitim kurumlarından biri olan ve bugüne dek 12 patrik mezun eden Heybeliada (Halki) Ruhban Okulu’nun açılışına ilişkin yeni bir gelişme yaşandı.
Hürriyet Gazetesi’nin aktardığına göre Fener Rum Patriği Bartholomeos, iki gün önce (10 Mayıs) resmî ziyaret kapsamında bulunduğu Atina’da, yıllardır tartışma konusu olan okulun eylül ayında “görkemli bir açılışla” yeniden faaliyete geçeceğini söyledi.
Açılış için artık geri sayımın başladığını belirten Bartholomeos, “Önümüzdeki aylarda okul kompleksindeki kapsamlı yenileme çalışmaları tamamlanacak. Eylül ayında da açılışı kutlayacağız,” dedi.
Ruhban Okulu meselesi, Bartholomeos ile Yunanistan Başbakanı Kiriakos Miçotakis görüşmesinde de gündeme geldi.
Miçotakis, “Heybeliada Ruhban Okulu’nun yeniden açılmasıyla ilgili bize ulaştırdığınız olumlu haberler son derece önemli. Bunun uzun zamandır arzuladığınız tarihî bir karar olduğunu biliyorum,” dedi.
Heybeliada Ruhban Okulu için ‘butik üniversite’ formülü
Okul, hangi statüyle açılabilir?
54 yıldır kapalı olan okul için Patrikhane’nin talebi, okulun eski statüsüyle yani Millî Eğitim Bakanlığı’na (MEB) bağlı özel okul statüsüyle yeniden açılmasıydı.
Ancak Türkiye ve Yunanistan basınında, devlet üniversitelerine bağlı bir enstitü, vakıf üniversitesi çatısı altında bir ilahiyat fakültesi ya da meslek yüksekokulu gibi formüllerin konuşulduğuna ilişkin haberler yer aldı.
“Özel statülü bir üniversite modeli”nin değerlendirildiği okulun geleceği için artık masada Yükseköğretim Kurulu (YÖK) da bulunuyor. Son aşamada, okulun yeniden açılması için “butik üniversite” formülünün de gündemde olduğu belirtiliyor.
Okul hakkında

Heybeliada Ruhban Okulu’nun bulunduğu arazi, 9. yüzyıldan bu yana Aya Triada Manastırı’na ait.
Manastır idarecileri 1772’de dönemin padişahından okul yaptırmak için izin aldı; ancak 1821’de çıkan yangın nedeniyle okul ancak 1844’te açılabildi. 1894’teki büyük İstanbul depreminde tamamen yıkılan bina, Sultan II. Abdülhamid’in izniyle yeniden inşa edilerek 1896’da faaliyete geçti. 2 bin 360 metrekarelik alana yapılan yeni yapı, inşaat masraflarını üstlenen Pavlos Stefanovic’in adının Yunanca baş harfi olan “Pi” sembolü biçiminde tasarlandı.
Osmanlı arşivlerinde kurum “Papaz Mektebi”, “Rum Milletine Mahsus İlm-i Kelam Mektebi”, “Ruhban Mektebi” ve “Büyük İsa Kiliseleri Teoloji Okulu” gibi adlarla anıldı. Milli Eğitim Bakanlığı’nın 1951 tarihli yönetmeliğinde ise “Heybeliada Rum Rahipler Okulu” ifadesi kullanıldı. Lozan Antlaşması’yla yabancı okulların Türkiye eğitim sistemine uygun biçimde faaliyet göstermesi karara bağlandı. 1971’de Anayasa Mahkemesi kararıyla okul kapatıldı; ardından manastır bünyesinde sadece “Heybeliada Özel Rum Erkek Lisesi” eğitim vermeye devam etti.
1991’de Patrik Bartholomeos’un göreve gelmesiyle okulun yeniden açılması yönündeki girişimler başladı. Kuruluşundan bu yana yaklaşık bin mezun veren Ruhban Okulu, 35 yıldır yeniden faaliyete geçmesi tartışılan bir kurum olarak gündemde yer alıyor.
Gelişmeler ışığında Bartholomeos, 15 Eylül 2025’te Trump ile bir görüşme gerçekleştirdi.
Bu görüşmenin ardından Erdoğan da 25 Eylül’de Trump’la yaptığı görüşmede “Heybeliada’daki Ruhban Okulu ile ilgili üzerimize ne düşerse yapmaya hazırız,” dedi. Trump ise Erdoğan’a “Çok iyi. Yardıma ihtiyaçları vardı, ben de bu konuyu gündeme getireceğimi söyledim,” yanıtını verdi.
(TY)