Fransa 15 yaş altına sosyal medyayı yasakladı, çocuklar karşı çıktı
Fransa Ulusal Meclisi, 15 yaş altındaki çocukların sosyal medya kullanımını yasaklayan düzenlemeyi 279'a karşı 81 oyla kabul ederek AB'de bu alanda ilk ülke oldu. Cumhurbaşkanı Macron yasanın yeni eğitim döneminde yürürlüğe gireceğini açıkladı. Düzenleme, 15 yaş altı çocukların yeni hesap açmasını engelleyecek, TikTok, Instagram ve Snapchat gibi platformlardaki mevcut hesapların 4 ay içinde kapatılmasını zorunlu tutacak. Platform sağlayıcıları yaş doğrulama sistemi kurmakla yükümlü olacak. Liseliler Birliği yasağın gençleri dijital dünyadan soyutlayacağını savunurken, Aile Dernekleri Birliği siber zorbalığa karşı koruyucu adımı destekledi. Psikiyatristler dijital okuryazarlık eğitiminin daha etkili olacağını belirtti. Teknoloji şirketleri yasanın AB Hukuku ile çelişebileceğini ve veri güvenliği riski oluşturabileceğini vurguladı. Düzenleme, Avustralya ve Çin'deki benzer kararların ardından Avrupa'daki en sert adım olarak değerlendiriliyor.
Fransa, 15 yaş altındaki çocukların sosyal medya kullanımını yasaklayan düzenlemeyi Ulusal Mecliste kabul ederek Avrupa’da bu alanda radikal bir adım atan ilk Avrupa Birliği ülkesi oldu.
Aylardır süren müzakerelerin ardından son şeklini alan tasarı, Ulusal Meclisteki oylamada 81'e karşı 279 oyla kabul edildi. Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, kararın ardından "Çocuklarımızın beyinleri satılık değildir" diyerek yasanın yeni eğitim-öğretim dönemi itibarıyla uygulanacağını açıkladı.
Yasa ne getiriyor?
Erişim Yasağı: 15 yaşından küçük çocukların yeni sosyal medya hesabı açması engellenecek.
Mevcut Hesapların Kapatılması: TikTok, Instagram ve Snapchat gibi platformlarda 15 yaş altı kullanıcılara ait hesapların 4 ay içinde tespit edilip kapatılması zorunlu tutuldu.
Yaş Doğrulama Sistemi: İnternet ve platform sağlayıcıları, kullanıcıların yaşını doğrulayan teknik altyapıları kurmakla yükümlü tutuldu.
Taraflar ve kurumlar ne diyor?
Çocuklar ve gençlik temsilcileri adına Fransa Liseliler Birliği (FIDL): Meclis kararına sert tepki göstererek, gençlerin dijital dünyadan soyutlanacağını ve yasakların çözüm olmayacağını belirtti. Birlik, gençlerin VPN kullanarak veya sahte yaş beyanlarıyla bu engelleri aşacağını savundu.
Ulusal Aile Dernekleri Birliği (UNAF) ise siber zorbalığın ulaştığı boyutlara dikkat çekerek akran baskısı ve platform algoritmalarının çocukların ruh sağlığına zarar verdiğini, bu nedenle koruyucu bir yaş sınırını desteklediğini açıkladı.
Psikiyatrlar adına, Fransa Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Derneği (SFPEADA): Kararın ekran bağımlılığı ve siber zorbalıkla mücadelede olumlu bir düşünceden yola çıkmakla birlikte eksik kaldığını belirtti. Dernek, tümden yasaklama yerine okullarda dijital okuryazarlık eğitiminin zorunlu kılınması gerektiğini ve 15 yaşında aniden açılan bir dijital kapının uyum sorunlarına yol açabileceğini vurguladı.
Pedagog ve yazar Serge Tisseron, yasağın teknik olarak uygulanabilirliğini sorgulayarak, ebeveyn denetimini devreden çıkaran ve sorumluluğu tamamen devlete veya platformlara yükleyen bu yaklaşımın aile içi iletişimi ve dijital rehberliği zayıflatabileceğini söyledi.
TikTok, Meta ve X gibi internet teknolojisi devlerinin bağlı olduğu Bilgisayar ve İletişim Endüstrisi Birliği (CCIA) ise, yasanın AB Hukuku ile çelişebileceğini belirterek kullanıcıların yaşını doğrulamak için kimlik veya biyometrik veri toplanmasının veri koruma mevzuatı kapsamında ciddi veri güvenliği riskleri doğuracağını savundu.
Fransa merkezli özgür internet savunucusu La Quadrature du Net (Dijital Haklar Derneği) dedüzenlemeyi toplu gözetim riski olarak niteledi ve yaş doğrulama sistemlerinin tüm internet kullanıcılarının anonimliğini tehdit edeceğini vurguladı.
Küresel boyut
Fransa'nın kabul ettiği düzenleme, Avustralya, Çin ve Brezilya gibi ülkelerde alınan benzer kararların ardından Avrupa’da atılan en sert adım oldu. Düzenlemenin, Avrupa Komisyonu'nun dijital hizmetlerin denetlenmesi politikalarına da emsal teşkil etmesi bekleniyor.
(AEK)
