Çocuk işçiliğine karşı kanun teklifi: “Çocuğun ekonomik istismarı” suç sayılsın
Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi (DEM Parti) Ağrı Milletvekili Nejla Demir, çocuk işçiliğinin yasaklanması ve çocuk emeğinin sömürülmesine hapis cezası getirilmesi için Meclis’e kanun teklifi sundu.
Teklifte, 18 yaşını doldurmamış çocukların ekonomik kazanç amacı taşıyan hiçbir işte çalıştırılmaması, Mesleki Eğitim Merkezi uygulamaları dahil çocukların üretim süreçlerine dahil edilmemesi ve çocuk işçiliğinin Türk Ceza Kanunu’nda “çocuğun ekonomik istismarı” başlığıyla ayrı bir suç olarak düzenlenmesi istendi.
Çocuk işçiliğiyle mücadele nasıl mümkün?
4857 sayılı İş Kanunu, 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nda değişiklik öngören teklif, çocukların ekonomik faaliyetlerde çalıştırılmasını yasaklamayı ve çocuk emeğinin sömürülmesini cezai yaptırıma bağlamayı amaçlıyor.
Teklifin gerekçesinde, çocuk işçiliğinin yalnızca çalışma yaşamına ilişkin bir sorun olmadığı; yoksulluk, sosyal adaletsizlik, eğitime erişim sorunu ve çocuk hakları ihlalleriyle birlikte ele alınması gerektiği belirtildi.
“Çocuk emeği eğitim adı altında üretime dahil ediliyor”
Teklifte, son yıllarda Mesleki Eğitim Merkezleri’nin de çocuk emeğinin kullanıldığı alanlardan biri haline geldiği vurgulandı. MESEM, staj ve işletmede beceri eğitimi uygulamaları yoluyla çocukların fiilen üretim süreçlerine dahil edildiği ifade edildi.
Kanun teklifine göre mesleki eğitim faaliyetleri çocuk emeğinin kullanılması amacıyla yürütülemeyecek. 18 yaşından küçük öğrenciler üretim süreçlerinde işçi olarak çalıştırılamayacak. Mesleki eğitim yalnızca okul, laboratuvar, uygulama atölyeleri ve pedagojik eğitim alanlarında yürütülebilecek.
Bu hükme aykırı davranan işletmelerin eğitim programlarının derhal sonlandırılması öngörülüyor.
12 HAZİRAN ÇOCUK İŞÇİLİĞİYLE MÜCADELE GÜNÜ
MESEM’li öğrenci: İş öğrenmek için gittiğimiz yerde köleleştiriliyoruz
Çocuk işçiliğine hapis cezası önerisi
Teklifte, Türk Ceza Kanunu’na “Çocuğun Ekonomik İstismarı” başlıklı yeni bir madde eklenmesi istendi.
Buna göre, 18 yaşını doldurmamış bir çocuğu ekonomik faaliyetlerde çalıştıran kişiye üç yıldan sekiz yıla kadar hapis cezası verilmesi önerildi.
Suçun birden fazla çocuğa karşı işlenmesi; tarım, sanayi, inşaat, tekstil, madencilik veya hizmet sektöründe gerçekleşmesi; göçmen ya da mülteci çocuklara karşı işlenmesi, aracı kişiler ya da dayıbaşılar eliyle yürütülmesi veya çocuğun eğitim hakkından mahrum bırakılması halinde cezanın beş yıldan 12 yıla kadar hapis olması istendi.
Teklifte ayrıca, çocukların çalıştırılması amacıyla temin edilmesine, taşınmasına, yönlendirilmesine ya da çalıştırılacak işyerlerine sevk edilmesine aracılık edenler için dört yıldan 10 yıla kadar hapis cezası öngörüldü.
ANADİLİNDE ÇOCUK SESLERİ
"Siz bu yazıyı Çocuk Hakları Günü’nde okurken, ben bir günümü 200 TL’ye satmış olacağım"
Çocuk iş cinayetlerinde taksir hükümleri uygulanmasın
Kanun teklifinde, çocuk işçiliği sonucu ölüm meydana gelmesi halinde failler hakkında taksir hükümlerinin uygulanmaması da yer aldı.
Teklife göre, çocuk işçi çalıştırılması sonucu ölüm meydana gelirse, fiilin niteliğine göre Türk Ceza Kanunu’nun kasten öldürme veya olası kastla öldürme hükümleri uygulanacak.
Teklifin gerekçesinde, Türkiye’de çok sayıda çocuğun çalıştırıldığı işyerlerinde yaşamını yitirdiği, buna rağmen birçok olayın taksir kapsamında değerlendirildiği ve faillerin düşük cezalarla karşılaştığı belirtildi.
"1 yetişkin işçiye 30 bin TL vermek yerine 2 çocuk işçi çalıştırıyorlar"
Ailelere sosyal destek önerisi
Teklif, yalnızca cezai yaptırımlarla çocuk işçiliğinin ortadan kaldırılamayacağını vurguluyor.
Bu kapsamda, çalıştırıldığı tespit edilen çocukların açlık sınırının altında yaşayan ailelerine sosyal destek sağlanması istendi.
Teklife göre bu ailelere asgari ücret tutarından az olmamak üzere gelir desteği, ücretsiz okul yemeği, eğitim bursu, ücretsiz kreş hizmeti ve psikososyal destek sağlanacak.
(NÖ)
