Cengiz Çiçek’ten Mahinur Göktaş’a önlenebilir çocuk ölümleri soruları: Bakanlık ne yapıyor?
Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi (DEM Parti) İstanbul Milletvekili Cengiz Çiçek, önlenebilir çocuk ölümlerine ilişkin Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş’ın yanıtlaması talebiyle Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne yazılı soru önergesi verdi.
Önergenin gerekçesinde FİSA Çocuk Hakları Merkezi’nin yayımladığı “Türkiye’de Çocuğun Yaşam Hakkı İhlalleri” başlıklı bilgi notuna yer verildi.
Bilgi notuna göre, 2026’nın ilk beş ayında en az 303 çocuk önlenebilir nedenlerle hayatını kaybetti. Çocuk ölümleri 69 ilde meydana geldi.
Çiçek, ölümlerin farklı kentlerde benzer nedenlerle tekrarlanmasının, yaşananların münferit olaylar olarak değerlendirilemeyeceğini gösterdiğini belirtti. Çocukların yaşam hakkının korunmasına yönelik kamusal mekanizmaların yetersizliğine dikkat çekti.
FİSA: 2026’nın ilk beş ayında en az 303 çocuk önlenebilir nedenlerle yaşamını yitirdi
46 çocuk kamu hizmeti aldığı sırada öldü
Önergeye göre ölen çocukların 46’sı; hastane, okul, bakım kuruluşu ve yerel yönetim hizmetleri gibi doğrudan kamu hizmeti aldıkları alanlarda hayatını kaybetti.
Diğer ölümler ise kamu kurumlarının düzenleme, denetleme ve önleyici politika geliştirme sorumluluğunun bulunduğu alanlarda gerçekleşti.
Çiçek, çocukların en güvende olması gereken kamusal alanlarda da yaşam hakkı ihlallerinin meydana gelmesinin, çocuk koruma sistemindeki yapısal sorunları görünür kıldığını ifade etti.
"Çocukların geleceği piyasaya ve yoksulluğa terk edilemez”
“Riskler biliniyor, önlem alınmıyor”
Önergede çocukların güvenlik önlemi bulunmayan sulama kanallarında ve açık sularda boğuldukları, pencere ve balkonlardan düşerek, trafik kazalarında ve iş cinayetlerinde hayatlarını kaybettikleri belirtildi.
Her yıl benzer ölüm nedenlerinin tekrarlandığına dikkat çeken Çiçek, risklerin bilinmesine rağmen gerekli önlemlerin alınmadığını söyledi.
Yoksulluk ve güvencesiz çalışma koşullarının çocukları çalışma yaşamına sürüklediği belirtilen önergede; tarım, sanayi ve inşaat sektörlerinde ya da Mesleki Eğitim Merkezi Programı (MESEM) kapsamında çalışırken hayatını kaybeden çocuklara da dikkat çekildi.
Çocukların eğitim hakkından uzaklaştırılarak emek piyasasına yönlendirildiğini ifade eden Çiçek, çocuk işçiliğinin ağır sonuçlarının incelenmesini istedi.
DEM Parti’den çocuk raporuna şerh: “Cezalandırıcı yaklaşımı reddediyoruz”
Mülteci çocukların koruma hizmetlerine erişimi
Önergede şiddet sonucu meydana gelen çocuk ölümleri ve çocuk intiharları da koruyucu sosyal hizmetler ile psikososyal destek mekanizmalarının yetersizliği çerçevesinde değerlendirildi.
Mülteci ve göçmen çocukların ise yoksulluk, ayrımcılık, güvencesizlik ve koruma mekanizmalarına erişememe nedeniyle daha fazla risk altında olduğu belirtildi.
Anayasa ve Birleşmiş Milletler Çocuk Haklarına Dair Sözleşme’nin devlete yalnızca çocuk ölümlerinin ardından soruşturma yürütme değil, yaşam hakkını koruyacak önleyici tedbirler alma yükümlülüğü de getirdiği hatırlatıldı.
Bakanlığa yöneltilen sorular
Çiçek, Bakan Göktaş’a şu soruları yöneltti:
-
Önlenebilir çocuk ölümlerinin nedenlerini incelemek, risk alanlarını belirlemek ve kamu kurumlarına politika önerileri geliştirmek amacıyla bağımsız bir inceleme ve değerlendirme mekanizması kurulmasına yönelik Bakanlığınız tarafından yürütülen herhangi bir çalışma bulunmakta mıdır?
-
2026 yılının ilk beş ayında Bakanlığınıza bağlı koruma ve bakım kuruluşlarında yaşamını yitiren çocuk sayısı kaçtır? Bu ölümler nedeniyle kaç idari soruşturma başlatılmış, bunlardan kaçı kamu görevlileri hakkında yaptırımla sonuçlanmıştır?
-
Sulama kanalları, barajlar, denetimsiz inşaat alanları ve açık sular gibi her yıl çocuk ölümlerinin yaşandığı risk alanlarında önleyici tedbirlerin alınmasına yönelik, Bakanlığınız tarafından ilgili kamu kurumları ve yerel yönetimler nezdinde herhangi bir girişimde bulunulmuş mudur?
-
Bakanlığınız, yaşamını yitiren işçileştirilmiş çocuklara ilişkin herhangi bir inceleme veya değerlendirme yapmış mıdır? İşçileştirilmiş çocukların korunması ve başta MESEM olmak üzere çocukların çalışma yaşamına sürüklenmesine yol açan uygulamaların önlenmesine yönelik Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile Millî Eğitim Bakanlığı arasında yürütülen ortak bir çalışma bulunmakta mıdır?
-
Mülteci ve göçmen çocukların çocuk koruma sistemine etkin erişimini sağlamak amacıyla Bakanlığınız tarafından yürütülen programlar nelerdir? Bu çocukların çocuk koruma hizmetlerine erişiminde yaşanan sorunların tespitine ve giderilmesine yönelik Bakanlığınızca yürütülen herhangi bir izleme veya eylem planı bulunmakta mıdır?
-
Önlenebilir çocuk ölümlerinin önlenmesine yönelik, Bakanlığınız koordinasyonunda ilgili kamu kurumları ve çocuk hakları alanında çalışan sivil toplum kuruluşlarının katılımıyla bütüncül bir eylem planı hazırlanması planlanmakta mıdır?
(NÖ)
