Birleşmiş Milletler Çocuklara Yardım Fonu (UNICEF) yayımladığı raporunda, Afganistan’daki kadın ve kız çocuklarının durumuna dikkat çekti. UNICEF’in yeni analizine göre, kız çocuklarının eğitimi ve kadınların çalışmasına yönelik kısıtlamalar sürerse Afganistan 2030’a kadar 20 bine yakın kadın öğretmeni ve 5 bin 400 sağlık çalışanını kaybedebilir.
"Afganistan’da Kız Çocuklarının Eğitimi ve Kadınların İşgücüne Katılımında Hareketsizliğin Maliyeti" başlıklı analiz, kamu hizmetlerinde kadın temsilinin 2023-2025 arasında yüzde 21’den yüzde 17,7’ye düştüğünü ortaya koydu.
24 OCAK ULUSLARARASI EĞİTİM GÜNÜ
"Afganistan'ın güçlü, eğitimli kadınlara ihtiyacı var"
Bir kuşak daha eğitimden kopuyor
Raporda, kadın öğretmen ve sağlık çalışanı sayısındaki azalmanın çocukların eğitimi ile kadınlar ve çocukların sağlık hizmetlerine erişimini doğrudan etkileyeceği belirtildi. Kısıtlamaların ülkeye şimdiden yıllık 84 milyon ABD doları ekonomik kayıp yarattığı, bu kaybın eğitim ve istihdam engelleri sürdükçe artacağı vurgulandı.
UNICEF, özellikle sağlık alanındaki etkinin ağır olacağına dikkat çekti. Afganistan’daki toplumsal koşullar nedeniyle kadınların çoğu zaman erkek sağlık çalışanlarından hizmet alamadığı, bu nedenle kadın sağlık çalışanlarının azalmasının anne, yenidoğan ve çocuk sağlığı hizmetlerini sınırlayacağı ifade edildi.
UNICEF İcra Direktörü Catherine Russell, “Afganistan, temel hizmetleri ayakta tutan geleceğin öğretmenlerini, hemşirelerini, doktorlarını, ebelerini ve sosyal hizmet uzmanlarını kaybetmeyi göze alamaz. Kız çocukları eğitimden dışlanmaya devam ederse karşılaşılacak gerçeklik bu olacaktır” dedi.
Taliban interneti kesti, kadınların uzaktan eğitim hakkını da susturdu
Bir milyon kız çocuğu eğitimden mahrum
UNICEF’e göre Afganistan aynı anda iki kriz yaşıyor: Eğitimli kadın profesyoneller kamu hizmetlerinden çekilirken, onların yerini alabilecek yeni kuşağın eğitimi de engelleniyor.
Fiili yönetimin Eylül 2021’de kız çocuklarının ortaöğretime erişimini engellemesinden bu yana ülkede 1 milyon kız çocuğu eğitim hakkından mahrum bırakıldı. Yasak 2030’a kadar sürerse, ilkokul sonrası eğitimden yoksun bırakılan kız çocuklarının sayısının 2 milyonu aşacağı tahmin ediliyor.
Kadın öğretmen sayısındaki düşüş de okulları şimdiden etkiliyor. Temel eğitimde görev yapan kadın öğretmenlerin sayısı 2022’de yaklaşık 73 binden 2024’te 66 bine geriledi.
UNICEF: Yerinden edilen çocuk sayısı 43,3 milyona ulaştı
UNICEF’ten acil eylem çağrısı
UNICEF, kısıtlamalara rağmen Afganistan’da çocukların eğitimini desteklemeyi sürdürdüğünü açıkladı. Kuruma göre 2025’te devlet okullarındaki 3,7 milyondan fazla çocuk acil destek aldı; toplum temelli öğrenme girişimlerinden yararlanan 442 bin çocuğun yüzde 66’sını kız çocukları oluşturdu. Ayrıca 232 okul inşa edildi ya da onarıldı.
UNICEF, kız çocuklarının ortaöğretim ve yükseköğretime erişim hakkının yeniden tanınması ve ilköğretime yatırımın sürdürülmesi için acil eylem çağrısında bulundu. Russell, “Afgan kız çocuklarının ortaöğretime erişiminin engellenmesi, bütün bir ulusun potansiyelinin elinden alınması anlamına gelir” dedi.
(NÖ)
