Savaşın ve yıkımın ortasında bir kumar masası: Tahmin piyasaları
Savaşların sonucu, şehirlerin düşüp düşmeyeceği, liderlerin görevde kalıp kalmayacağı ya da bir ülkenin askeri çatışmaya girip girmeyeceği artık yalnızca diplomasi masalarında, cephe hatlarında ya da haber merkezlerinde tartışılmıyor. Polymarket ve Kalshi gibi tahmin piyasalarında, milyonlarca dolarlık bahislerin konusu haline geliyor.
Gerçek olaylar üzerine oynanan bahisler olarak ortaya çıkan tahmin piyasaları, bugün savaşların, soykırımların ve jeopolitik krizlerin fiyatlandığı dev bir kumar masasına dönüşmüş durumda.
Ukrayna’dan Gazze’ye, İran savaşından Türkiye’de demokrasinin geleceğine kadar pek çok senaryo, bu platformlarda işlem görüyor. İçeriden bilgiye erişebilenlerin büyük kazançlar elde ettiği, sıradan kullanıcıların ise çoğu zaman kaybettiği bu düzen, savaş ve yıkımı dahi bir yatırım aracına çeviriyor.
Tahmin piyasalarının kuşbakışı tarihi
Bahis, insanlık için hiç de yeni bir olgu değil. Spor müsabakaları ve rekabete dayalı başka oyunlar üzerine yapılan bahisler, neredeyse bu oyunların kendileri kadar eskiye dayanıyor.
Ancak örneğin dini ya da siyasi liderlerin seçimleri, askeri harekatlar, ekonomik ve politik vakalar gibi bütün bir toplumu ilgilendiren konular üzerine bahis oynanmaya başlanması 1500’lere rast geliyor.
Orta Çağ İtalya'sında papalık seçimlerinin sonuçlarına bahis oynandığı biliniyor. 18. yüzyıla gelindiğinde İngiltere'de parlamento seçimlerine dair yaygın bir bahis kültürü vardı. Wall Street'te 1884'e kadar uzanan seçim bahislerine dair kayıtlar bulunuyor. Ne var ki, gerçek olayların sonuçları üzerine oynanan bahislerin yani tahmin piyasalarının, kurumsallaşması çok daha yakın bir dönemin ürünü.
IEM, gerçek dünya olaylarına bağlı gerçek parayla çalışan araştırma odaklı bir çevrimiçi vadeli işlem piyasasıydı. Ekonomistler uzun süredir tahmin piyasalarının dağınık bilgileri yararlı öngörülere dönüştürebileceğini savunuyordu ve IEM’nin ABD başkanlık seçimleri üzerine açtığı piyasa bu tezin ilk sistematik sınaması oldu.
1990'ların sonu ve 2000'lerin başında internetin yaygınlaşmasıyla birlikte alan küçük akademik deneylerden internet tabanlı daha geniş ticari platformlara evrildi. Bu dönemde Hollywood bilet gişelerinden hava durumuna kadar pek çok konuda piyasalar kurulmaya başlandı. Çevrimiçi ticaret altyapısının yaygınlaşması ve belirsizliğin fiyatlandırılması fikrinin çekiciliği bu büyümeyi hızlandırdı.
Tahmin piyasalarının bugünkü boyutlara ulaşmasını sağlayan en önemli araçlardan biri ise kripto paralar oldu. Kripto paralar, tahmin piyasalarının küresel erişimini kolaylaştırdı, işlemleri otomatikleştirdi ve bu platformları sıradan kullanıcılar için daha görünür kıldı. Anonimlik, sınır tanımazlık ve sansüre dayanıklılık, bu piyasaların en tartışmalı alanlara bile sızmasının önünü açtı.
Bugün tahmin piyasaları denince akla gelen iki isim var: Polymarket ve Kalshi. 1 Mayıs 2026 itibarıyla sektördeki toplam açık pozisyonun yüzde 98'ini (1,11 milyar doları) elinde bulunduran bu iki platform, 2026'nın ilk çeyreğinde de rekorlara imza attı. Kalshi 33 milyar dolar, Polymarket ise 26,17 milyar dolarlık işlem hacmine ulaştı.
Sektörün günlük işlem hacmi ise 701 milyon dolar gibi bir seviyeyi gördü. Bu rakamlar, tahmin piyasalarının bir "niş finansal araç" olmaktan çıkıp dev bir küresel ekosisteme dönüştüğünün en somut kanıtı.
Türkiye üzerine bahisler
Türkiye'nin de bu dev kumar masasında kendine ait bir köşesi var. Polymarket'te "Turkey" etiketiyle yapılan bir tarama bile yeterli:
Yunanistan ile sıcak bir çatışmadan (1,2 milyon dolar hacimli bir piyasa), Erdoğan'ın 2026 sonuna kadar görevden ayrılmasına (yüzde 8 "Evet" olasılığı ve 443 bin dolarlık hacmiyle "Erdoğan out by December 31, 2026?"), Türkiye'nin erken seçime gidip gitmeyeceğinden, yeni bir anayasa yapılıp yapılmayacağına kadar uzanan geniş bir yelpaze mevcut.
Hatta Özgür Özel'in 2026 Haziran sonuna kadar tutuklanıp tutuklanmayacağı bile ayrı bir bahis konusu. 25 Mayıs'taki mutlak butlan kararının ardından yüzde 50'lere kadar fırlayan oran, şu an yüzde 8 bandına gerilemiş durumda.
Platformda "İsrail ve Türkiye 2027'den önce askeri çatışmaya girecek mi?" başlıklı bir piyasa da mevcut.
Tahmin piyasaları, bir savaş kumarhanesine nasıl dönüştü?
Polymarket ve Kalshi gibi platformlar, ilk dönemlerinde daha çok spor karşılaşmaları ve ekonomik göstergeler gibi nispeten 'zararsız' konulara odaklanıyordu.
Jeopolitik bahisler ise ancak 2024'ün başında ivmelenmeye başladı. Rest of World'ün Polymarket API verilerine dayandırdığı grafiğine göre, aylık jeopolitik olay sayısı birkaç kritik eşikte sıçrama kaydetti:
Ukrayna savaşının üçüncü yıl dönümünde Zelenski’nin Trump'la Oval Office'te bir araya geldiği Şubat 2025'te, ardından İsrail-İran çatışmasının tırmandığı Haziran 2025'te.
İran savaşının sürdüğü Ekim-Kasım 2025'te ise jeopolitik olay sayısı 200'e yaklaşarak tüm zamanların rekorunu kırdı. ABD-İsrail'in İran'a ortak saldırı gerçekleştirdiği günün tek başına Polymarket'te 478 milyon dolarlık işlem hacmi yarattığı düşünüldüğünde, bu dönüşümün boyutu kendiliğinden ortaya çıkıyor.
Platformdaki en yoğun işlem gören bahisler ise tarafların ne zaman ateşkes yapacağına odaklanırken, 'belirli bir şehrin o hafta içinde düşüp düşmeyeceği' ya da ‘bir insansız hava aracı saldırısının gerçekleşip gerçekleşmeyeceği' gibi son derece somut askeri detaylar da bahis konusu oluyor.
Bu gelişmelere ek yakın zamanda 'OSINT (açık kaynak istihbaratı) yatırımcıları' adıyla anılmaya başlayan yeni bir aktör tipi sahneye çıktı.
Cephe haritalarını ve uydu görüntülerini takip eden amatör açık kaynak istihbarat analistleri piyasalarda pozisyon almaaya başladı.
Hatta Polyglobe adlı bir araç, Ukrayna'nın Savunma Bakanlığı ile iş birliği yapan OSINT projesi DeepState'in canlı cephe haritasını izinsiz olarak doğrudan bahis arayüzüne entegre etti. Böylece bir kullanıcı 'Rusya Huliaipole'yi Aralık'a kadar ele geçirir mi?' bahsinin üzerine geldiğinde ilgili mahallenin haritada anında işaretlendiği bir sistem ortaya çıktı.
7 Ekim 2023'te başlayan İsrail'in Gazze'ye yönelik soykırıma varan saldırıları, tahmin piyasalarının da odağına oturdu. "İsrail Gazze'ye büyük bir kara saldırısı başlatacak mı?" gibi sorular bahis konusu edildi. Polymarket'te Gazze ile ilgili açılan onlarca piyasada yüz milyonlarca dolarlık işlem hacmine ulaştı. Platform, İsrail'in askeri kararlarını neredeyse gerçek zamanlı olarak fiyatlamaya başladı.
Tahmin piyasalarının jeopolitik evriminin zirve noktası ise Mart 2026'da başlayan ABD-İsrail-İran savaşı oldu. ABD ve İsrail'in İran'a ortak hava saldırısı başlatmasıyla birlikte, ABD ve İsrail'in İran'a saldırısından 24 saatten kısa süre sonra, Polymarket'te savaşla ilgili düzinelerce yeni piyasa oluşturulmuş ve bu piyasalarda yüz milyonlarca dolarlık işlem hacmine ulaşılmıştı. Ateşkes zaman çizelgelerinden İran rejiminin çöküp çökmemeyeceğine kadar her şeyi kapsayan yeni sözleşmeler ortaya çıktı.
Platformda İran'a yönelik tahminlerdeki toplam işlem hacmi 1.4 milyar doları aştı. Mart 2026'da, ABD-İsrail-İran savaşının ortasında "2027'den önce nükleer silah patlayacak mı?" başlıklı bir piyasa açtı. Yüzde 22'lik patlama ihtimali ve günlük 244 bin dolarlık işlem hacmiyle internette infial yaratan piyasa, kısa sürede kapatılmak zorunda kaldı.
Sırrı bilen kazanıyor: Tahmin piyasalarında şüpheli işlemler
Tahmin piyasalarının belki de en tartışmalı noktası, içeriden alınan bilgiyle pozisyon açılması.
Bu durum adeta bir kazanma garantisi sunuyor. Savaşın zamanlaması, askeri bir operasyonun detayları ya da bir siyasetçinin seçime girip girmeyeceği gibi bilgiler, devasa kârlara dönüşüyor.
Polymarket, bu tür skandalların en sık yaşandığı platform. Venezüella Devlet Başkanı Nicolas Maduro'nun yakalanmasına yönelik gizli operasyonu planlayan ekibin içinde bulunan Özel Kuvvetler askeri Gannon Ken Van Dyke, sahip olduğu gizli bilgileri kullanarak Polymarket'te "ABD'nin Venezüella'ya müdahalesi" ve "Maduro'nun devrilmesi" gibi başlıklara yaklaşık 33 bin dolarlık bahis oynadı. Operasyonun gerçekleşmesinin ardından bu bahisler 409 bin doların üzerinde bir kâra dönüştü.
Van Dyke, kazandığı parayı kripto para kasalarına taşıyarak izini kaybettirmeye çalışmışsa da tespit edildi. Şu an federal mahkemede zimmetine para geçirme ve emtia dolandırıcılığı gibi suçlarla yargılanıyor.
Yalnızca ABD'yle sınırlı değil bu durum. İsrail'de Hava Kuvvetleri'nde binbaşı rütbesiyle görev yapan bir yedek subay, Haziran 2025'te İran'a düzenlenen hava saldırısının tarihini sivil bir arkadaşına sızdırdı. Arkadaşı bu bilgiyle Polymarket'te bahis oynadı ve ikili yaklaşık 162 bin dolar kâr etti. Subay, Eylül 2025'te Yemen'e yönelik bir saldırının bilgisini de aynı yöntemle ileterek kazanç sağladı. İkisi de ağır güvenlik suçları, rüşvet ve delil karartma suçlamalarıyla yargılanıyor.
Polymarket'in ABD dışında ve denetimsiz bir bölgede (Panama) faaliyet göstermesi, “içeriden öğrenenler” için bir "cennet" yaratırken, ABD merkezli ve Emtia Vadeli İşlemler Komisyonu (CFTC) onaylı Kalshi de benzer skandallardan muaf değil. Kalshi, kendi seçimlerine bahis oynayan üç kongre adayını platformdan uzaklaştırdı.
Daha ne kadar büyüyecek?
Tahmin piyasaları, son iki yıldır kesintisiz bir büyüme içinde. Pew Research Center'ın The Block verilerine dayanan analizine göre, platformlardaki toplam aylık küresel işlem hacmi Eylül 2025'teki 5 milyar dolardan Nisan 2026'da yaklaşık 24 milyar dolara kadar yükseldi.
Polymarket'in aylık hacmi 2025'te 1,2 milyar dolar civarındayken 2026 başında 20 milyar doların üzerine çıktı, aktif cüzdan sayısı altı ayda üç katına çıkarak 840 binlere ulaştı. Yatırım araştırma şirketi Bernstein'ın tahminine göre sektörün toplam yıllık hacmi bu yıl 240 milyar dolara ulaşacak ve 2030'a kadar yaklaşık 1 trilyon dolarlık bir hacme evrilebilir.
Sonuç olarak, bu büyümenin kazananları sıradan kullanıcılar olmuyor. Bloomberg analizine göre, Ocak 2025'ten bu yana 100 binden fazla Polymarket hesabı en az 1.000 dolar kaybetti. Aynı analiz, toplam kârın, büyük bölümünün bot olduğu anlaşılan çok küçük bir grup hesaba gittiğini ortaya koyuyor.
University of Toronto, HEC Montréal ve ESSEC Business School'un ortak araştırması ise 2,4 milyon kullanıcı ve 67 milyar dolarlık işlem hacmini kapsayan verilerle kullanıcıların yüzde 68,8'inin 2022'den bu yana para kaybettiğini gösterdi. En çok kazanan yüzde 1'lik kullanıcı grubu toplam kazancın yüzde 76,5'ini alırken, en üstteki yüzde 0,1'lik kesim platformdaki toplam kârın yarısından fazlasını tek başına elde etti.
Bu platformlarda kâr edenler, ya büyük sermayeli profesyonel yatırımcılardan oluşuyor. Yani paranın büyük yatırımcılara aktığı bir yapı var, küçük paralarla oynayan sıradan kullanıcıların büyük çoğunluğu ise sürekli olarak kaybediyor.
Geleceği tahmin etme iddiasıyla büyüyen bu piyasalar, aslında bugünün savaşlarını, krizlerini, adaletsizliklerini ve hatta soykırımı paraya çeviren dev bir kazanç mekanizmasına dönüşüyor. Felaketleri piyasa mantığına indirgiyerek normalleştiriyor.
(BY/HA)
ODTÜ İktisat mezunu. Göçmen ve işçi bir aileden geliyor. Liseden itibaren sınıf temelli mücadelelere dahil oldu. Sosyal medyada politik/eğitsel video denemeler üretiyor. Çeviriler yapıyor, bağımsız politik dergilere yazılar yazıyor.
