Sevgül Uludağ kimdir?
Gazeteci, yazar ve barış aktivisti…
1958’de Lefkoşa’da doğdu. İş hayatına bankada sekreter olarak başladı. 1980’den itibaren gazetecilik yaptı. Kıbrıs’ta kayıp kişilerin akıbetinin araştırılmasına yönelik çalışmalarıyla tanınıyordu. Yıllar boyunca Kıbrıslı Türk ve Rum kayıp yakınlarının sesini duyurmak için çalıştı.
Uzun yıllar Yenidüzen’de köşe yazıları kaleme aldı. Kıbrıs’ın güneyinde yayımlanan Politis gazetesindeki yazılarıyla da iki toplum arasında diyalog, barış ve yüzleşme kültürüne katkı sundu.
Kayıpların bulunması için yürüttüğü araştırmalar, çok sayıda toplu mezarın ortaya çıkarılmasına ve ailelerin yakınlarına ulaşmasına katkı sağladı. Uludağ, kayıp yakınlarından gelen bilgileri, tanıklıkları ve olası gömü yerlerine ilişkin ihbarları yıllar boyunca takip etti, bu bilgilerin bir kısmını haberleştirdi, bir kısmını da Kayıp Şahıslar Komitesi’yle paylaştı.
1982-1983 yıllarında Kıbrıs’ın neden yeniden birleşmesi gerektiği gibi o dönem tabu kabul edilen konularda yazdı. Baskı gördü. İleriki yıllarda askeri araçların sık sık evinin önüne park ettiğini, telefonunun dinlendiğini söyleyecekti.
1996’dan itibaren ölüm tehditleri aldı. Hakkında 2000-2003 yılları arasında bazı gazetelerde yoğun bir karşı kampanya yürütüldü.
Kıbrıs’ın iki kesiminden kadınlarla birlikte 2001’de“Sınırı Aşan Eller” adlı sivil toplum kuruluşunu kurdu. Adada barışa yönelik konuşmalar yaptı, iki toplum arasında diyalog kurulması için çalıştı.
Kasım 2006’da Lefkoşa’daki bir kontrol noktasında, Kıbrıslı Rum milliyetçi öğrencilerden oluşan bir grubun saldırısına uğradı.
bianet’te de yazdı
Uludağ’ın 2003-2008 arasında bianet’te de yazıları yayımlandı. Kıbrıs’ta barış, kadın hareketi, kayıplar, yüzleşme ve iki toplumlu yaşam üzerine yazan Uludağ, bianet’te yayımlanan metinlerinde adanın bölünmüş hafızasına, ortak acılara ve barış ihtimaline odaklandı.
Sevda Alankuş, 2008’de bianet’te yayımlanan “Yürekli bir Kadın Gazeteci Sevgül Uludağ ve Umuda Dair” başlıklı yazısında Uludağ’ın gazeteciliğini, “hem bizim hem de ötekinin yasının aynı anda tutulabileceğini” hatırlatan bir gazetecilik olarak tarif etmişti.
Ödüller ve kitapları
Uludağ, 2008’de Uluslararası Kadın Medya Vakfı’nın “Gazetecilikte Cesaret Ödülü”nü aldı; bu ödüle layık görülen ilk Kıbrıslı gazeteci oldu. 2014’te Avrupa Parlamentosu tarafından Avrupa Yurttaşlık Ödülü’ne layık görüldü.
2019’da ise Kanada'daki York Üniversitesi'nde siyaset bilimi profesörü olan Anna Agathangelou tarafından Kıbrıs’ta kayıplar ve barış alanındaki çalışmaları nedeniyle Nobel Barış Ödülü’ne aday gösterildi.
Araştırmacı gazeteciliğinin yanı sıra yazarlığıyla da tanınan Uludağ, “İncisini Kaybeden İstiridyeler” ve “Milliyetçiliğin Yetimleri” başta olmak üzere Kıbrıs’ın yakın tarihine ve kayıplar meselesine ışık tutan kitaplar kaleme aldı.
Kıbrıs’ta iki toplumdan kayıp kişilerin ve toplu mezarların hikayeleri anlattığı “İncisini Kaybeden İstiridyeler” Türkçe yayımlandıktan sonra Rumca ve İngilizceye çevrildi.
“Milliyetçiliğin Yetimleri” kitabında ise kendi toplum kesimlerinden kişilerce öldürülen Kıbrıslı Türklerin ve Kıbrıslı Rumların hikayelerine yer verdi.
Uludağ, kayıpların izini sürerken acıyı milliyetine göre ayırmayan gazeteciliğiyle, Kıbrıs’ta hafıza, hakikat ve barış mücadelesinin simge isimlerinden biri oldu.
29 Haziran 2026'da hayatını kaybetti.
Kıbrıslı gazeteci Sevgül Uludağ yaşamını yitirdi
(HA)
