HTŞ YA DA BAAS FARK ETMİYOR
Rojava'daki parti ve kurumlardan 5 milyon Kürde parlamentoda 4 sandalye ayrılmasına tepki
Rojava’daki 24 Kürt parti ve kuruluş, Şam'daki Geçiş Yönetimi'nin Suriye Parlamentosunda Kürtlerin yalnızca 4 sandalyeyle temsil edilmesine yönelik kararını protesto etti.
Özerk Yönetim Dış İlişkiler Dairesi binası önünde düzenlenen ortak basın toplantısında açıklamanın Kürtçesi Demokratik Yeşil Parti (Partiya Kesk a Demokratîk) Eş Başkanı Lokman Ehme, Arapçası ise Demokratik Birlik Partisi (PYD) Eş Başkanı Pervîn Yusuf tarafından okundu.
Ortak açıklamada, Suriye halklarının bir gerçek ortaklık temelinde yeniden inşa edilmiş demokratik bir ülke beklentisi içinde olduğu belirtildi. Kuzey ve Doğu Suriye’de farklı halk ve inançların temsil edildiği Demokratik Özerk Yönetim modelinin yeni Suriye için örnek oluşturduğu dile getirildi.
Irkçı projeler pekiştiriliyor
Yeni Yaşam'ın haberine göre, açıklamada Şam iktidarının Baas rejimi dönemindeki dışlayıcı politikaları sürdürmesine tepki gösterildi. Şam hükümetinin “Suriye Halk Meclisi Seçimleri” adı altında ilan ettiği sürecin demokratik bir seçim olmadığı vurgulandı.
Ulusal ve siyasal dışlama mekanizmalarının yeniden üretildiği vurgulanırken aynı zamanda Kürtlere karşı ırkçı projelerin de pekiştirildiği dile getirildi.
Açıklamada özellikle Serêkaniyê kenti adına “Arap Kemeri” politikalarıyla ilişkilendirilen bir kişinin temsilci atanması da eleştirilerek, bunun demografik değişim politikalarının meşrulaştırılması anlamına geldiği belirtildi.
"Açık bir hak ihlali"
Ortak açıklamada, 210 sandalyeli Suriye Parlamentosunda Kürtlere yalnızca 4 sandalye verilmesinin “açık bir hak ihlali” olduğu ifade edilen açıklamada, “Rojavayê Kürdistan’daki Kürt halkı, tarihi ve asli bir bileşendir; nüfus oranı Suriye genel nüfusunun yüzde 20’sinden az değildir. Bugün sistematik atamalar yoluyla gerçek sesinden ve ulusal karar alma süreçlerindeki ortaklık hakkından mahrum bırakılmaktadır” ifadelerine yer verildi.
"Kürtler nüfusa oranla en az 40 sandalyeyi hak ediyor"
Açıklama için bir araya gelen Rojava partileri, Kürtlerin nüfus oranına uygun biçimde parlamentoda en az 40 sandalye ile temsil edilmesi gerektiğini belirterek, 4 sandalyenin kabul edilmesinin Kürtlerin gelecekte devlet kurumlarındaki temsiline de olumsuz yansıyacağını dile getirdi.
Açıklamada bu düzenleme ortaklaşa reddedildi:
“Kamuoyuna açıkça ilan ediyoruz ki verilen sandalyeler Kürt halkının özgür iradesini temsil etmemektedir; hiçbir Kürt tarafı bunu kabul etme yetkisine ve halk adına vekâlete sahip değildir. Bu durum, Kürt halkının Suriye’deki haklarının güvence altına alınması talebine hizmet etmemektedir”
Açıklamanın sonunda, Kürt parti ve kuruluşlarının, Suriye’de gerçek ulusal ortaklığın sağlanması ve Kürt halkı ile tüm Suriye bileşenlerinin meşru haklarını güvence altına alan modern bir anayasanın oluşturulması için, tüm demokratik güçlerle birlikte barışçıl ve halk temelli mücadelelerini sürdürecekleri belirtildi.
Ortak açıklamaya PYD, Kongra Star, TEV-DEM ve çok sayıda Kürt siyasi parti ve sivil oluşumu olmak üzere toplam 24 parti ve kuruluş imza attı.
Suriye ve Rojava nüfusları ne kadar?
Suriye’nin bugünkü nüfusu için en güvenli yuvarlak rakam 25–26 milyon. UNFPA’nın 2025 tahmini de nüfusu 25,6 milyon olarak gösteriyor.
Rojava/Kuzey ve Doğu Suriye için rakam daha tartışmalı; yaygın tahmin 4–5 milyon bandında. AANES/Rojava için 2024 nüfus tahmini 4,6 milyon olarak kaydediliyor.
Bu iki sayıdan yola çıkıldığında Rojava nüfusu Suriye toplamının yaklaşık yüzde 18’ine tekabül ediyor. 210 sandalyeli bir mecliste nüfus oranına göre Rojava'nın payına düşmesi gereken sandalye sayısı kabaca 38'den az olamaz. Buna karşılık, Kürtlere yalnızca 4 sandalye ayrılması kesinleşecek olursa bu yüzde 2’nin de altında temsil anlamına gelir. Nüfus, siyasal ağırlık ve savaş sonrası özerk yönetim gerçekliği açısından bu sonuç kimse için adil görünmeyecektir.
(AEK)