‘Mutlak butlan’ nedir?

Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 36. Hukuk Dairesi’nin, 4-5 Kasım 2023’te yapılan CHP 38. Olağan Kurultayı hakkında ‘mutlak butlan’ gerekçesiyle iptal kararı vermesiyle hukuk terminolojisindeki bu kavram yeniden gündeme geldi. Peki, ‘mutlak butlan’ ne anlama geliyor, hangi durumlarda uygulanıyor?

BİA Haber Merkezi

‘Mutlak butlan’ nedir? — *Kemal Kılıçdaroğlu, CHP 38. Olağan Kurultayı'nda konuşuyor, 4 Kasım 2023. (Fotoğraf: CHP)

‘Mutlak butlan’, bir hukuki işlemin en başından itibaren ağır bir geçersizlik nedeni taşıması sebebiyle kesin hükümsüz sayılması anlamına geliyor.

Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 36. Hukuk Dairesi de CHP kararında, 38. Olağan Seçimli Kurultay’ın ‘mutlak butlan’ nedeniyle yapıldığı tarihten itibaren iptaline hükmetti. Bu kurultaydan sonra yapılan olağan ve olağanüstü kurultaylar ile alınan kararları da bu sonuca bağladı.

CHP için 'mutlak butlan' kararı çıktı

Bugün 17:30

Türk Dil Kurumu’na (TDK) göre Arapça buṭlān sözcüğünden gelen ‘butlan’, hukukta ‘batıl olma durumu’ anlamına geliyor. TDK, kavramı ayrıca “hukuki bir işlemin kurucu unsurlarında mevzuatta öngörülen şartlar sağlanmışken geçerlilik şartlarında yasada öngörülen zorunlu bir unsurun eksik olması durumu” olarak tanımlıyor. ‘Mutlak’ kelimesi ise “kayıtsız ve şartsız, salt” anlamına gelen Arapça kökenli bir sözcük. Bu nedenle ‘mutlak butlan’ ifadesi, hukukta herhangi bir onay, süre geçmesi ya da sonradan yapılan işlemle kolayca giderilemeyen ağır ve kesin hükümsüzlük halini anlatıyor.

Türk Medeni Kanunu’nun 83. maddesi, genel kurul kararlarının iptaline ilişkin süreleri düzenlerken ‘yokluk’ ve ‘mutlak butlan’ hallerini ayrıca saklı tutuyor. Siyasi Partiler Kanunu ise derneklere ilişkin hükümlerin, kanuna aykırı olmadığı ölçüde siyasi partiler hakkında da uygulanabileceğini öngörüyor.

Hukuki sonuçları bakımından ‘mutlak butlan’, sıradan bir usul eksikliğinden daha ağır bir nitelik taşıyor. Nispi butlanda işlem, belirli kişiler itiraz edene kadar geçerli sonuç doğurabilirken, mutlak butlanda geçersizlik kamu düzeniyle ilişkilendirildiği için mahkeme bunu resen dikkate alabiliyor. İşlemin baştan itibaren geçersiz olduğu kabul edildiğinden, bu işleme dayanılarak yapılan sonraki işlemler de tartışmalı hale gelebiliyor.

(VC)

Haber Yeri

İstanbul