İnsan Hakları İzleme Örgütü (HRW), İstanbul 40. Ağır Ceza Mahkemesi’nin Ekrem İmamoğlu davasını izlemek isteyen avukatların, gazetecilerin ve kamuoyunun erişimini keyfi biçimde sınırlandırmasıyla ilgili açıklama yaptı.
Mahkemeden duruşmaları kamuya açık yürütme yükümlülüğünü yerine getirmesini istedi.
HRW Avrupa ve Orta Asya Direktör Yardımcısı Benjamin Ward, “Adaletin yalnızca tecelli etmesi değil, tecelli ettiğinin görülmesi de gerekir. Bu temel ilke, özellikle de seçilmiş yetkililer yargılanırken ve yargılama kamuoyunu bu denli yakından ilgilendirirken, gazetecilerin, avukatların ve kamuoyunun duruşmalara erişimini gerekli kılar” dedi.
Ward, “Duruşma salonu çok büyük; içeride çok fazla boş alan var. Bu alan, davayı izleyen gazetecilerin yargılamayı sağlıklı biçimde takip edebilmesi için kullanılabilir ve kullanılmalıdır” diye konuştu ve şunları ekledi:
“Bu davaya erişime getirilen keyfi kısıtlamalar, yargılamaya duyulan güveni sarsıyor ve adaletin hem Türkiye hukuku hem de uluslararası hukuk uyarınca aleni yürütülmesi zorunluluğunu ihlal ediyor. Yetkililer, kamuoyunun dava hakkında bilgi edinme hakkını sınırlamak yerine, gazetecilerin yargılamayı eksiksiz biçimde takip edip haberleştirmesine imkan tanımalı ve kamuoyunun duruşmaya erişimini güvence altına almalı.”
İmamoğlu ile birlikte yargılanan sanıklardan ikisi olan CHP’li Şişli Belediye Başkanı Resul Emrah Şahan ile Beylikdüzü Belediye Başkanı Mehmet Murat Çalık’ın, 23 Mart’ta başlayan hafta içinde savunmalarını yapmaları bekleniyor. Mahkemenin giriş kısıtlamaları sürerse, kamuoyunun bu duruşmaları izlemesine izin verilmeyecek.
İmamoğlu davası ve gazeteci kısıtlamaları
İmamoğlu ile birlikte, aralarında belediye görevlileri ve iş insanlarının da bulunduğu 406 sanık daha, siyasi saiklerle yöneltilen yolsuzluk suçlamalarıyla 9 Mart 2026’dan bu yana yargılanıyor.
Mahkeme salonunun kendisi bir spor salonu büyüklüğünde. Salonun bir ucunda hakimler ile savcı oturuyor; onların önünde, jandarmaların çevrelediği tutuklu 107 sanık yer alıyor. Onların arkasında tutuksuz yargılanan sanıklar için, yanlardaki yükseltilmiş sıralarda avukatlar için, en arkadaki küçük bir bölmede ise izleyiciler ve medya mensupları için oturma yerleri bulunuyor.
16 Mart’ta, avukat da olan ve duruşmayı izleyen CHP’nden üç milletvekili, mahkeme başkanının ön taraftaki avukat sıralarından salonun arka tarafına geçmeleri yönündeki talimatına uymayı reddedince, mahkeme başkanı duruşmayı başlamadan erteledi.
Mahkeme, aynı günün ilerleyen saatlerinde yayımladığı yazılı kararla, mahkeme salonuna yalnızca sanıkların, her sanığın en fazla üç avukatının, bir yakınının ve medya mensuplarının alınacağını, bunların dışında kimsenin salona alınmayacağını duyurdu. Sanıkların vekilliğini üstlenmeyen, ancak yargılamayı izlemek isteyen avukatların da salona alınmayacağı belirtildi.
17 ve 18 Mart’taki duruşmalar, güvenlik önlemlerinin artırıldığı ve kamuoyunun duruşmaları izleme imkanının daha da sınırlandığı koşullarda yapıldı. Sanık yakınlarının tamamı salonun arka tarafına oturtuldu; yanlarda avukatlar için ayrılmış çok sayıda sıra ise boş bırakıldı. Mahkemeyle yapılan görüşmenin ardından bazı CHP milletvekillerinin salonun arka bölümüne girmesine izin verildi. 18 Mart’taki ek görüşmeler sonucunda daha fazla sayıda sanık yakınıyla birlikte muhalefet partisi destekçileri ve görevlileri de içeri alındı. Ancak genel kamuoyuna ve sanıkların vekilliğini üstlenmeyen avukatlara erişim izni verilmedi.
12 Mart’ta, gazeteciler avukatlar için ayrılmış sıralardan salonun arka köşesine geçmeleri yönündeki talimata uymayınca, mahkeme başkanı duruşmayı erken bitirmişti. Bir gazetecinin, İmamoğlu mahkeme salonundan çıkarken ona soru sormasının ardından, gazetecilerin duruşmaları artık yalnızca salonun arka köşesinden izlemesine izin veriliyor. “Kör nokta” olarak tanımladıkları bu yerden duruşmanın tamamını görüp duymanın güç olduğunu belirten gazeteciler, dilekçe yazarak yeniden boş kalan yan sıralara alınmalarını talep ettiler.
Gazeteciler salonun arka köşesinde oturtulduklarında, sanık bölümündeki kişilerin ancak hoparlörlerden duyulabilen ve iki büyük video ekranına yansıyan ifadelerini takip edebiliyor; bunun dışında salonda söylenenleri duymaları zorlaşıyor. Sanıklarla hakimler arasında mikrofon dışında geçen konuşmalar ise salonun arka köşesinden hiç duyulmuyor.
Türkiye makamları, son bir yılda, İmamoğlu ile diğer CHP’li belediye başkanlarına yönelik soruşturmalar ve davalar ile partinin yönetimini görevden uzaklaştırmayı amaçlayan davalara ilişkin eleştirel haberler yapan gazetecileri hedef aldı.
(HA)
