İnsan Hakları Derneği (İHD), Özgürlük İçin Hukukçular Derneği (ÖHD), Çağdaş Hukukçular Derneği İzmir şubeleri, Türkiye İnsan Hakları Vakfı İzmir Temsilciliği ve Ceza İnfaz Sisteminde Sivil Toplum Derneği (CİSST), Menemen R Tipi Kapalı Cezaevi’nde tutulan ağır hasta tutuklu Enver Yanık’ın durumuna ilişkin açıklama yaptı.
Şüpheli şekilde hayatını kaybeden 30 yıllık mahpusun infazı bir ay önce ertelenmiş
İHD şubesinde yapılan toplantıya Yanık’ın ailesi ile birlikte İzmir Barosu Yönetim Kurulu Üyesi Zöhre Dalkıran da katıldı.
Açıklamayı okuyan İHD Merkezi Hapishane Komisyonu Eşsözcüsü Avukat Nazlı Turan, Enver Yanık’a Wernicke-Korsakoff Sendromu teşhisi konulduğunu belirtti.
"Ağır fiziki travmaları var"
Turan, Enver Yanık’ın 1994’den beri birçok kez tutuklandığını belirterek sağlık durumuna ilişkin şu bilgileri verdi:
"1996 yılında Ulucanlar Hapishanesi’nde gerçekleştirilen ölüm oruçlarına katılmış; 69 gün süren bu eylemin ardından Ankara Numune Hastanesinde tedavi altına alınmış ve kendisine Wernicke-Korsakoff Sendromu teşhisi konulmuştur. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin (AİHM), çeşitli kararlarında Türkiye’nin Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin (AİHS) 2. maddesinde düzenlenen yaşam hakkını ve 3. maddesinde mutlak olarak yasaklanan işkence yasağını ihlal ettiğine hükmettiği 1999’daki hapishane operasyonları sırasında ağır yaralanan Enver Yanık seri ortopedik ameliyatlar ve ayrıca göğüs tüpü takılmasını gerektiren tıbbi operasyon geçirmiş olup, vücudunda halen el bileklerinde, göğüs boşluğunda, leğen kemiği, uyluk bölgeleri ve baldır bölgelerinde çok sayıda şarapnel parçaları bulunmaktadır. Yine hapishanede maruz bırakıldığı ağır fiziki travmalar ve açlık grevi sonucu olabileceği düşünülen hidrosefali gelişmiş; bu durum nörolojik açıdan kalıcı ve ilerleyici sonuçlar doğurmuştur."
21 kilo kaybetti
Yanık’ın sevk tarihinden bu yana 21 kilo verdiğini, ağırlaşan sağlık sorunlarının hala devam ettiğini söyleyen Nazlı Turan, Yanık’a hareket edebilmesi için idare tarafından verilen tekerlekli sandalyenin herhangi bir geçerli hukuki gerekçe gösterilmeksizin "ailen alsın" denilerek geri alındığını dile getirdi.
"Havalandırma hakkı fiilen engellenmekte"
Nazlı Turan, devamında şunları söyledi:
"Devletin gözetim ve sorumluluğu altındaki, hareket kabiliyeti son derece sınırlı bir mahpusun temel yardımcı cihaza erişiminin engellenmesi; insan onuruna aykırı ve ağır sonuçlar doğuran bir uygulamadır. Hükümözlü (Yerel mahkeme tarafından verilen cezası onaylanmamış kişi) statüsünde olmasına rağmen, gün boyu yararlanması gereken havalandırma hakkı fiilen engellenmektedir. Günde yalnızca bir saat, bulunduğu blok dışında bir havalandırma alanına çıkarılmakta; bu alan ise sürekli kamera ile izlenmektedir. Sürekli gözetim altında tutulması, mahremiyet hakkını ihlal ettiği gibi, psikolojik baskı yaratmakta; bu nedenle Enver Yanık çoğu zaman havalandırmaya çıkmaktan vazgeçmek zorunda kalmaktadır.
"Geç müdahale riski"
"Enver Yanık’ın sağlık durumu gereği başka kişilerle birlikte kalması ve sürekli gözetim değil, sürekli bakım alması gerekirken Menemen R Tipi Hapishanesi’nde tek başına tutulması başlı başına ağır bir hak ihlalidir. Sık sık bayılma atakları geçiren, hareket kabiliyeti son derece kısıtlı olan bir hasta mahpusun yalnız bırakılması; yalnızca psikolojik yıkıma değil, doğrudan yaşam hakkı bakımından da ciddi ve yakın bir tehlikeye yol açmaktadır. Kriz anlarında yardım isteyememesi ya da geç müdahale edilmesi, telafisi imkânsız sonuçlar doğurabilecek niteliktedir.
"Derhal serbest bırakılmalı"
"Hapishane idaresi tarafından Adli Tıp Kurumu’na başvuruda bulunulmuş; ancak aradan üç ay geçmesine rağmen henüz herhangi bir sonuç alınamamıştır. Geri dönüşü olmayan sonuçlar doğmadan Enver Yanık derhal serbest bırakılmalı ve uygun sağlık koşullarında tedavi altına alınmalıdır. Aksi halde doğabilecek her türlü sonucun sorumluluğu; mevcut sağlık raporlarına, hapishane koşullarındaki açık risklere ve yapılan başvurulara rağmen gereğini yerine getirmeyen idari ve adli makamların üzerinde olacaktır."
Dayanışma konseri çağrısı
Yanık’ın eşi Şükriye Yanık ise "Enver Yanık için adil yargılama hakkı" ve "Hasta tutsaklara özgürlük" diyerek 27 Nisan Pazartesi günü Nazım Hikmet Kültür Merkezi’nde gerçekleştirilecek konsere katılım çağrısı yaptı.
(AB)
