Dünya medyası “çerçeve yasa”nın kabulünü nasıl gördü?
"Demokratik Toplum ve Barış Süreci" kapsamında hazırlanan ve kamuoyunda “çerçeve yasa” olarak bilinen “Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi”, 10 Ağustos günü 562 milletvekilinin katıldığı oylamada 467 kabul, 87 ret ve 7 çekimser oy ile kabul edildi.
PKK'nin silah bırakması sürecinin yasal çerçevesini oluşturması öngörülen yasa kabul edilmesinin ardından uluslararası basının da gündemine girdi. Haber ajansları ve gazeteler, yasayı “tarihi bir eşik” olarak tanımlarken feshedilen PKK yönetiminin görüşlerine, Türkiye’nin Ortadoğu’daki bölgesel konumuna ve Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın siyasi geleceğine değindi.
Çerçeve yasa Meclis’ten geçti: Gazeteler “uzlaşma”, “barış” ve “açılım” başlıklarıyla gördü
Yasanın kabulü dünya gündeminde
İngiltere merkezli haber ajansı Reuters, yasayı “tarihi nitelikte yasa” olarak nitelendirdi. Haber ajansı yasanın, Abdullah Öcalan’ın PKK’ye silah bırakma ve kendini feshetme çağrısından bu yana atılan “en somut adım” olduğunu belirtti.
Londra merkezli günlük yayınlanan gazete Financial Times, yasanın Ortadoğu’da oynayabileceği rol hakkında yazdı. Gazeteye göre, anlaşma Ortadoğu’nun politik istikrarını sağlamaya ve Suriye’nin yeniden inşasına yol açabilir. Gazete, demokratik olarak nitelendirilen bu adımın Türkiye’nin ana muhalefet partisine yönelik baskılar ile çeliştiğini belirtti. Analistlere göre yasanın, Türkiye ve Irak arasındaki ticari ilişkilerin yakınlaşmasına ve Kerkük-Ceyhan boru hattı üzerinden petrol akışına ilişkin bir anlaşmaya varılmasına katkı sağlayacağını belirten gazete, “Barış girişimi bölgeyi şimdiden etkiledi” dedi. Financial Times, atılan adımın Cumhurbaşkanı Erdoğan açısından potansiyel bir seçim getirisi taşıyabileceğinden de bahsetti.
New York Times: Yasa Demirtaş için de bir yol açabilir
New York’ta yayınlanan bir günlük gazete olan The New York Times, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın genel başkan yardımcısı Efkan Ala’nın sözlerine değindi. Yasa içeriğinden bahseden gazete, yasanın Selahattin Demirtaş’ın serbest bırakılmasının önünü açabileceğine değindi. Gazete, Türkiye’deki Kürtlerin “devlet kaynaklı ayrımcılığa” maruz kaldığından, Kürtçe dili ve Kürt geleneklerinin bastırıldığına değindi.
Katar merkezli haber kanalı Al Jazeera, yasayı yıllardır süregelen çatışmanın bitmesi adına “önemli bir adım” olarak nitelendirdi. Haber kanalı, PKK ile bağlantılı üç bin 500 tutuklunun Türkiye’deki cezaevlerinde tutulan toplam kişi sayısının üçte birine denk geldiğini belirtti.
TBMM’de 'çerçeve yasa' oylaması: Kim 'evet', kim 'hayır' dedi?
Yasanın bölgesel sonuçları
Çin'in resmi haber ajansı olan Xinhua, yasayı “tarihi bir adım” olarak nitelendirdi. Yasanın içeriğinden ve Türkiye-PKK çatışmalarının tarihsel sürecinden bahseden ajans, Ankara merkezli ORSAM düşünce kuruluşunda kıdemli araştırmacı olarak görev yapan Oytun Oyhan’nın ajansa yaptığı açıklamalardan bahsetti. Diyarbakır’da görev yapan gazeteci Mahmut Bozarslan’ın da haber ajansına yaptığı açıklamalardan bahseden Xinhua, atılan adıma yönelik kamuoyu güveninin sınandığını belirtti.
Birleşik Arap Emirlikleri merkezli Voice of Emirates’ten Mohammed Yossry’in haberinde Türkiye’nin yaşadığı süreç “yapılandırılmış bir siyasi müzakere süreci” olarak adlandırıldı. Haber platformu, yasanın pratikteki etkisinin, çıkarılacak idari düzenlemelere ve tarafların uzlaşılan adımları uygulama konusundaki uzun vadeli kararlılığına bağlı olacağını belirtti.
Yunanistan merkezli Kathimerini, yasanın bölgesel sonuçları olabileceğine dikkat çekti. Gazete, düzenlemenin Cumhurbaşkanı Erdoğan’a iki dönemlik sınırın ötesinde görevde kalabilmesine yardımcı olmak üzere DEM Parti’nin desteğini kazanma fırsatı sunabileceğinden de bahsetti. Gazete, DEM Parti milletvekili Gülistan Kılıç Koçyiğit’in konuşmasına ve PKK’nin yasa hakkındaki görüşlerine de yer verdi.
Le Monde: 40 yıllık çatışmanın ardından eşitlik talebi
Fransa merkezli yayın kuruluşu France 24, Cumhurbaşkanı yardımcısı Cevdet Yılmaz’ın yasanın Abdullah Öcalan’ı kapsamayacağına dair yaptığı açıklamaya değindi. PKK yönetiminin Abdullah Öcalan’ın hukuki durumu hakkındaki görüşlerine de değinen yayın kuruluşu, PKK’nin Öcalan serbest bırakılmadığı durumda yasa hakkında yaptığı “ölü bir metin” nitelendirmesine de yer verdi.
Fransa merkezli gazete Le Monde, Türkiye ve PKK arasındaki çatışmayı tarihsel boyutlarıyla ele aldı. Gazete, DEM Parti Eş Genel Başkanı Tuncer Bakırhan’ın gazetecilere yaptığı açıklamaya da değindi.
Hindistan merkezli haber dergisi India Today, yasayı “koşullu af” olarak nitelendirdi. Yasanın Abdullah Öcalan’ın statüsüne veya olası tahliyesine yönelik herhangi bir hüküm içermediğini belirten dergi, PKK yönetiminin yasayı yeterli bulmadığından bahsetti. Haber dergisi, yasanın etkileyebileceği bölgesel dinamiklerden ve Erdoğan’ın mevcut iki dönem sınırının ötesinde yeniden aday olabilmesi için DEM Parti’nin desteğini kazanabileceğinden bahsetti.
(EÖ/NÖ)
