Dünya Kupası’nda iklim krizi etkisi: 104 maçın 97’sinde risk artıyor
Fosil yakıt kullanımı nedeniyle küresel sıcaklıklar artmaya devam ederken, 2026 Dünya Kupası, iklim değişikliğinin milyonlar tarafından sevilen spor organizasyonları gibi gelenekleri ne denli olumsuz etkileyebileceğinin önemli bir örneği hâline gelebilir.
Bağımsız iklim araştırma kuruluşu Climate Central’ın analizine göre 2026 Dünya Kupası’ndaki hemen her maçta, oyunun yavaşlaması ve oyuncu performansının düşmesi riski, iklim değişikliği nedeniyle daha yüksek olacak.
Tüm maçların tarihlerinin ve yerlerinin analizine dayanan çalışmaya göre, planlanan 104 maçın 97’sinde, performans düşürücü koşulların gerçekleşme olasılığı, iklim değişikliğinin olmadığı bir senaryoya kıyasla daha yüksek.
Daha önce yapılan araştırmalar, 28°C’nin üzerindeki sıcaklıkların; sprint sıklığını, kat edilen toplam mesafeyi ve toparlanma süresini azaltabileceğine işaret ediyor. Dolayısıyla yüksek sıcaklıklar yalnızca oyuncu performansını ve güvenliğini değil, maçın temposunu, taktikleri ve genel oyun stilini de etkiliyor.
Analizde, insan kaynaklı iklim değişikliğinin etkilediği mevcut iklim koşulları, iklim değişikliğinin olmadığı alternatif bir senaryo ile karşılaştırıldı. Buradan yola çıkılarak iklim değişikliğinin, maçlarda performans düşüren sıcaklıklara ulaşılma olasılığını ne ölçüde artırdığı belirlendi.
Dünya Kupası Finali “iptal edilebilecek düzeyde” sıcaklık riskiyle karşı karşıya
Öne çıkan bulgular:
- Planlanan 104 maçın 97’sinde, performansı olumsuz etkileyen sıcaklıkların yaşanma olasılığı, iklim değişikliği nedeniyle daha yüksek.
- Maçların neredeyse yarısında (49), performansı olumsuz etkileyebilecek sıcaklıkların yaşanma olasılığı en az yüzde 50.
- Bu maçların 26’sında, iklim değişikliği bu olasılığı en az 10 puan artırıyor.
- İklim değişikliğinin olumsuz etkisinin en fazla hissedileceği maç, 26 Haziran’da Guadalajara’da Uruguay ile İspanya arasında oynanacak. Maçta performansı olumsuz etkileyen sıcaklıkların yaşanma olasılığı yüzde 70. Bu ihtimal, iklim değişikliği nedeniyle 37 puan daha yüksek.
Görüşler
Geçtiğimiz hafta FIFA’ya gönderilen açık mektubu imzalayan futbolcular arasında yer alan Norveç Milli Takımı Oyuncusu Morten Thorsby, ‘‘Bu analiz, artan sıcaklıkların sadece oyuncu ve taraftarlar için ciddi sağlık riski oluşturmakla kalmadığını, aynı zamanda oyunun kalitesini de etkilemeye başladığını açıkça ortaya koyuyor. Sıcaklık; sprint, toparlanma ve genel yoğunluğu etkilediğinde, oynanacak futbolu da olumsuz etkiliyor,’’ diye konuştu. FIFA’ya gönderilen mektubu da bu nedenle imzaladığını belirten Thorsby, ‘‘Bu riskleri ciddiye almalı ve hem sahadaki oyuncular hem de dünyanın dört bir yanından maçı izleyenler için sevdiğimiz oyunun korunmasını sağlamalıyız,” dedi.
Portsmouth Üniversitesi Psikoloji, Spor ve Sağlık Bilimleri Fakültesi Aşırı Ortamlar Laboratuvarı'ndan Profesör Mike Tipton da 28°C’nin üzerindeki sıcaklıkların, oyunun temposunu ve genel kalitesini etkileyeceğini vurguladı. Tipton, ‘‘Yoğunluğun azaldığını, daha az sprint yapıldığını ve potansiyel olarak daha az pozisyon yaratıldığını görüyoruz. Sıcaklıklar daha da yükseldikçe riskler de artar. Uzun süreli maruziyet ve dehidrasyon - özellikle oyuncuların kendi sınırlarını zorlayacakları önemli maçlarda - sıcak çarpmasına, hatta sıcaklık şokuna (termal şok) yol açabilir,” ifadelerini kullandı.
Climate Central’da meteorolog olarak görev yapan Shel Winkely ise geçmişteki Dünya Kupası organizasyonlarının bir daha yaşanamayacağı uyarısında bulundu. ‘‘Sıcak dalgaları, öngörülemez hava koşulları ve değişen mevsimler, sevdiğimiz oyunların kurallarını yeniden yazıyor. Sporcular daha temkinli oynamaya, farklı stratejiler geliştirmeye ve bir zamanlar sporu heyecan verici kılan risklerden vazgeçmeye zorlanıyor,’’ ifadelerini kullanan Winkely, ‘‘Fosil yakıt kullanmaya son vermezsek, rekabetin geleceği kimin en iyi oynadığına değil, kimin sıcağa daha fazla dayanabileceğine bağlı olacak,” diye ekledi.
İklim Masası’nın aktardığına göre, World Weather Attribution (Dünya Hava Olayları İlişkilendirme Girişimi, WWA) da mayıs ayında yayımladığı bir çalışmada, yüksek nem ve sıcak nedeniyle bu seneki Dünya Kupası’nda oynanacak bazı maçlarda güvenli koşulların aşılacağı uyarısında bulunmuştu. (TY)
