Belediye ağaçları “hak sahibi yaşayan varlıklar” olarak tanıdı
Kanada’nın Quebec eyaletinde, Montreal’in batısındaki Terrasse-Vaudreuil Belediyesi, ağaçları “hak sahibi yaşayan varlıklar” olarak tanıyan bir karar aldı.
Yaklaşık 2 bin kişinin yaşadığı belediyede 9 Haziran’da kabul edilen kararla, ağaçların yaşam, doğal gelişim, fiziksel bütünlük ve yenilenme haklarının korunması gerektiği belirtildi.
Kanada’da bir ilk olarak değerlendiriliyor
Karar, Doğanın Hakları Uluslararası Gözlemevi’ne göre Quebec’te ve Kanada’da bir belediyenin Ağaç Hakları Evrensel Bildirgesi’ne destek verdiği ilk örnek oldu. Bildirge, ağaçları yaşamın kaynağı ve insanlığın ortak varlığı olarak kabul ediyor; insanların ağaçlarla dayanışma içinde hareket etmesi gerektiğini savunuyor.
Belediye Başkanı Michel Bourdeau, kararın ardından mevcut imar ve çevre düzenlemelerinin gözden geçirileceğini söyledi. Bourdeau’ya göre belediye, ağaçların korunması, kesilmesi zorunlu olanların yerine yenilerinin dikilmesi ve kentteki ağaç örtüsünün artırılması için yeni önlemler alacak.
Avokadonun perde arkası: Su krizi, orman talanı, kara para, kapitalizm
“Ağaçlar gerçek bir yeşil altyapıdır”
Bourdeau, ağaçların iklim kriziyle mücadelede temel bir rol oynadığını belirterek, “Ağaçlar gerçek bir yeşil altyapıdır. Kentsel ısı adalarını azaltır, hava kalitesini iyileştirir, su kaynaklarının yönetimine katkı sunar ve biyolojik çeşitliliği korur” dedi.
Kararın alınmasında Quebecli yönetmen André Desrochers’in Des arbres et des arts adlı filminin de etkili olduğu belirtildi. Filmin ardından bölgede ağaçların hukuki statüsü ve yalnızca “nesne” değil, yaşayan varlıklar olarak kabul edilmesi üzerine tartışmalar başladı.
Yurttaşların başvurusu oybirliğiyle kabul edildi
Tartışmaların ardından yurttaşlar, Terrasse-Vaudreuil Çevre Komitesi aracılığıyla belediye meclisine başvurdu. Belediye meclisi de ağaç haklarını tanıyan kararı oybirliğiyle kabul etti.
Doğanın Hakları Uluslararası Gözlemevi Başkanı Yenny Vega Cárdenas, kararın yerel yönetimlerin ekolojik kriz karşısında alabileceği sorumluluğa işaret ettiğini söyledi. Cárdenas, bu adımın başka belediyeler için de örnek olmasını umduklarını belirtti.
İslami bahçeler ve peyzajlar: Suyun hafızası, toprağın aklı
Doğanın hakları hareketinin parçası
Karar, doğanın hakları hareketinin dünyadaki örnekleriyle de birlikte değerlendiriliyor. Daha önce Yeni Zelanda ve Kolombiya’da kimi nehirler ve doğal alanlar hukuki statü kazanmış; Kanada’da da Quebec’teki Magpie Nehri’ne 2021’de yasal haklar tanınmıştı.
Ağaç Hakları Evrensel Bildirgesi hakkında
Ağaç Hakları Evrensel Bildirgesi, ağaçların yalnızca doğal kaynak değil, korunması gereken canlı varlıklar olarak görülmesini savunan bir bildirgedir. Bildirgenin ilk çıkışı, Ricardo Rey tarafından 18 Kasım 2018’de Paris’te başlatılan girişime dayanır. Daha sonra metnin genişletilmiş hâli 5 Nisan 2019’da Fransa Ulusal Meclisi’nde düzenlenen bir toplantıda hazırlandı, bu süreçte milletvekili Delphine Batho, A.R.B.R.E.S. Derneği, hukukçular, bilim insanları ve ormancılar etkili oldu.
Bildirge, ağaçların yaşamı boyunca saygı görmesi, büyüme ve çoğalma hakkının korunması gerektiğini vurgular. Temel amacı insanların ağaçlara bakışını değiştirmek, onları sadece insan yararına kullanılan varlıklar olarak değil, iklim dengesi, temiz hava, su döngüsü, toprak sağlığı ve biyolojik çeşitlilik için vazgeçilmez canlılar olarak kabul ettirmektir.
Kaynak: CBC News
(NÖ)
