Özel gereksinimli çocuklar kitaplarda kendi hikayeleriyle buluşuyor
Çocuk Hakları Kültür Sanat Derneği, özel gereksinimli çocukların temsil edilmesine katkı sunmak amacıyla üç resimli ve müzikli çocuk kitabı hazırladı.
Avrupa Birliği Sivil Düşün Programı desteğiyle hazırlanan kitaplar, 3-8 yaş grubu çocuklara yönelik. Down sendromlu, otizmli ve serebral palsili çocukların kendileriyle özdeşleştirebileceği karakterlerin umutlu hikâyelerine yer veren kitaplar dijital ve basılı olarak ücretsiz erişime açıldı.
Kitaplar, çocuk nörolojisi uzmanı Uzm. Dr. Emek Uyur’un fikri ve danışmanlığıyla, çocuk kitapları yazarı Yasemin Temizarabacı tarafından yazıldı. Çalışma çocuk nörolojisi, çocuk ve ergen psikiyatrisi, gelişimsel pediatri, pediatrik fiziksel tıp ve rehabilitasyon alanlarından uzmanların görüşleriyle geliştirildi.
Gülşah Alçın Özek ve Tuğçe Karaburçak’ın resimlediği kitapların şarkılarını Gülşen Begüm Özdemir besteledi ve seslendirdi. Kitaplardan 9 bin adet basıldı.

Kitaplar ücretsiz dağıtıldı
Kitaplar Bursa, Gaziantep, Kocaeli ve İstanbul’daki çeşitli belediyelerin engelsiz yaşam merkezlerine, sivil toplum örgütlerine, özel eğitim anaokullarına, üniversitelerin özel eğitim bölümlerine ve engelliler araştırma enstitülerine ücretsiz olarak dağıtıldı.
Ayrıca İstanbul Tıp Fakültesi Hastanesi, Zeynep Kamil Kadın ve Çocuk Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Kocaeli Tıp Fakültesi, Fatih Sultan Mehmet Eğitim ve Araştırma Hastanesi gibi hastanelerin ilgili bölümlerine de ulaştırıldı.
Kitaplara dijital olarak Çocuk Hakları Kültür Sanat Derneği’nin internet sitesinden erişilebiliyor.
“Görülme ve anlaşılma duygusunu güçlendirmek”
Dernek, kitaplarla özel gereksinimli çocukların “görülme, anlaşılma ve temsil edilme” duygusunu güçlendirmeyi amaçlıyor.
Çalışmanın, çocukların güçlü yanlarını ve potansiyellerini keşfetmelerine katkı sunması, yaşam yolculuklarına umutla eşlik etmesi hedefleniyor.
Kitapların yalnızca özel gereksinimli çocuklara değil, tüm çocuklara seslenmesi de amaçlanıyor. Çocukların erken yaşlarda farklılıklarla tanışması, birbirlerinin hikayelerine saygıyla yaklaşması, ebeveynlerinin rehberliğinde empati kurma becerilerini geliştirmesi ve dayanışma duygusunu güçlendirmesi hedefler arasında.
Çalışmanın ilk aşamasında daha çok özel gereksinimli çocuklara ve uzmanlara ulaştırılan kitapların, yeni baskılarla daha geniş bir çevreye yaygınlaştırılması planlanıyor.

Üç karakter, üç hikaye
Kitaplarda özel gereksinimli bir lemur, mirket ve pandanın hikayeleri anlatılıyor. Hikayeler, birlikte yaşamaya, farklılıkların kabulüne, dayanışmaya ve bağımsızlaşmaya odaklanıyor.
“Lemur Yağmur Her Gün Biraz Daha Güçleniyor”, serebral palsili lemur yavrusu Yağmur’un hikayesini anlatıyor. Yağmur, Bilge Lemur’un yol göstericiliği, ailesi ve arkadaşlarının desteğiyle her gün biraz daha güçleniyor.
“Mirket Misket Kendine İyi Gelen Şeyi Keşfediyor”, otizmli mirket yavrusu Misket’in hikayesine odaklanıyor. Sarılmaktan, dokunulmaktan ve güreşmekten hoşlanmayan Misket’in farklılıkları, zamanla sürüsü tarafından kabul ediliyor.
“Panda Patik Yavaş Yavaş Öğreniyor” ise Down sendromlu panda yavrusu Patik’in annesi, arkadaşı Pamuk ve yeni arkadaşlarının desteğiyle hayata hazırlanmasını konu alıyor. Hikaye, birlikte atılan küçük adımların bağımsızlığa uzanan yolunu anlatıyor.

Uyur: Özel gereksinimli çocukların görülmeye ihtiyacı var
Kitapların fikir sahibi ve danışmanı Uzm. Dr. Emek Uyur, gelişimsel farklılıkları ve özel gereksinimleri olan çocukların yaşamlarındaki zorluklara mesleği gereği her gün tanıklık ettiğini söyledi.
Uyur, kızının çocuk kitaplarıyla kurduğu ilişki sayesinde özel gereksinimli çocukların edebiyat dünyasında da daha fazla görünmeye, duyulmaya ve anlaşılmaya ihtiyaç duyduğunu fark ettiğini belirtti:
Yazgan: Barışçı ve iyilikle dolu öyküler
Prof. Dr. Yankı Yazgan da kitaplara ilişkin değerlendirmesinde, çocukların kendileri gibi olmayanları anlaması açısından hikAyelerin önemine dikkat çekti.
Yazgan, kitapları “çocukların kendileri gibi olmayanları, ‘başka’larını anlamaları ve ‘başka’larıyla beraber olmanın yollarını arayıp bulmaları için barışçı ve iyilikle dolu öyküler” diye tanımladı.
Kitapları PDF olarak indirebilir ve şarkıları Spotify üzerinden dinleyebilirsiniz.
(NÖ)