Avrupa Birliği (AB) vatandaşları, İsrail'in insan hakları ihlalleri gerçekleştirdiği gerekçesiyle AB-İsrail Ortaklık Anlaşması'nın tamamen askıya alınması talebiyle bir kampanya yürütüyor.
Avrupa Komisyonu tarafından 25 Kasım 2025 tarihinde resmen tescil edilen "Avrupa Vatandaş Girişimi Filistin İçin Adalet”, Nisan 2026 itibarıyla hedeflediği 1 milyon imza sınırına çok yaklaştı.
Girişimi uluslararası hukuku, demokratik kurumları ve insan haklarını savunan Avrupa Sol İttifakı başlattı. Kampanya çağrısı şöyleydi:
“Avrupa Komisyonu'na göre, İsrail Gazze'de benzeri görülmemiş düzeyde sivillerin öldürülmesi ve yaralanmasından, büyük ölçekli olarak nüfusun yerinden edilmesinden ve hastaneler ile diğer sağlık tesislerinin sistematik olarak yok edilmesinden sorumludur. İsrail ayrıca, bir savaş yöntemi olarak açlığa yol açacak şekilde abluka uygulamıştır.
İsrail, uluslararası hukuk kapsamındaki birçok kural ve yükümlülüğü ihlal etmekte ve Uluslararası Adalet Divanı'nın emrettiği gibi soykırım suçunu önleyememektedir.
Buna rağmen Avrupa Birliği, AB-İsrail ikili ticaret, ekonomik ve siyasi işbirliğinin temel taşı olan İsrail ile olan ortaklık anlaşmasını hâlâ askıya almamıştır.
AB vatandaşları, AB’nin insanlığa karşı suçlar ve savaş suçları işleyen bir devleti meşrulaştırmaya ve finanse etmeye katkıda bulunan bir anlaşmayı sürdürmesini tolere edemez.
Bu nedenle, Komisyon’u AB-İsrail Ortaklık Anlaşması’nın tamamen askıya alınması için Konsey’e bir öneri sunmaya çağırıyoruz.”
İmzalarda Fransa ve İtalya başta
13 Ocak 2026 tarihinde başlayan resmi imza toplama sürecinde, 13 Nisan 2026 verilerine göre toplam 971 bin imzaya ulaşıldı.
Girişimin başarıya ulaşması için gerekli olan ülke barajları; Fransa, İtalya, İspanya, Belçika, Hollanda, İrlanda, Danimarka, Finlandiya, İsveç ve Polonya dahil olmak üzere birçok ülkede şimdiden aşıldı. Fransa'da 359 bin, İtalya'da 238 bin, İspanya'da da 116 binden fazla kişi destek verdi.
Ekonomik ilişkilerin boyutu
AB, İsrail'in bir numaralı ticaret ortağı konumunda bulunuyor. İsrail, ithalatının yüzde 34'ünden fazlasını AB'den sağlıyor. İhracatının yüzde 28,8'ini de yine AB'ye yapıyor.
2024 verilerine göre taraflar arasındaki toplam mal ticareti 42,6 milyar euroya ulaştı.
2021 yılında İsrail, AB'nin araştırma ve inovasyon için ana finansman programı olan Horizon Europe'a katıldı. AB'nin Horizon Europe fonundan 1,11 milyar Euro İsrail şirketlerine, üniversitelerine ve kamu kuruluşlarına gidiyor. 231 İsrailli alıcıya sahip 921 proje arasında İsrail ordusuyla yakından ilişkili şirketler de bulunuyor.
"İnsan hakları" anlaşmanın maddeleri arasında
Avrupa Vatandaş Girişimi, AB-İsrail Ortaklık Anlaşması'nın 2. maddesinin tarafların insan haklarına saygı duymasını temel bir unsur olarak belirlediğini ve bu maddenin ihlalinin anlaşmayı askıya alma hakkı doğurduğunu ifade ediyor.
İmza toplama kampanyası 13 Ocak 2027 tarihine kadar devam edecek. Girişim 1 milyon imzayı geçer ve gerekli ülke kotalarını tamamlarsa, Avrupa Komisyonu talebi inceleyerek bir yanıt vermek zorunda kalacak. Mevcut gidişat, girişimin çok kısa bir süre içinde bu hedefe ulaşacağını gösteriyor.
AB'ye üye ülkelerin vatandaşları buradaki resmi siteyi kullanarak girişime destek olabilir.
(HA)
