24 maçta 27 uçuş: FIFA Başkanı İnfantino'nun Dünya Kupası'ndaki karbon ayak izi

FIFA Başkanı Gianni Infantino, bu yaz Kuzey Amerika’da düzenlenen Dünya Kupası'nda iki haftadan biraz fazla bir sürede 24 maça katılarak binlerce kilometre yol kat etti.

Turnuva, ABD, Kanada ve Meksika olmak üzere üç ülkeye yayılmış durumda. Turnuvaya 16 şehir ev sahipliği yapıyor ve grup aşamasının genişletilmesiyle birlikte maç sayısı her zamankinden daha fazla.

FIFA'nın 2026 Dünya Kupası sürdürülebilirlik ve insan hakları stratejisinde başkan şu ifadeleri kullanmıştı: "Üzerimize düşeni yapmaya kararlıyız."

Ancak grup mançları boyunca FIFA ve Infantino ile bağlantılı özel bir jet tam 27 uçuş yaptı. Bu jetin iki haftalık süreçteki iklim etkisinin, ortalama bir insanın tüm bir yılda oluşturduğu emisyonun yaklaşık 78 katına denk olduğu hesaplandı.

FIFA başkanı Infantino’nun seyahatlerinin harita üzerinde gösterimi

66 saat uçtu

Infantino, turnuva sırasında grup aşamasında birkaç kez günde iki maç izleyecek şekilde, çoğu zaman yüzlerce mil uzaklıktaki şehirler arasında seyahat etti. Bazı günlerde üç ayrı uçuş yaptığı da oldu.

FIFA başkanının daha önce Katar Havayolları'na ait bir jet kullandığı fotoğraflanmıştı ve bu turnuvada Gulfstream G650ER tipi bir uçakla uçtuğu bildirildi.

BBC, FIFA'dan bu bilgileri doğrulamasını istedi ancak yanıt alamadı. Buna rağmen uçuş takip verileri kullanılarak uçağın rotaları haritalandı ve her yolculuğun varış noktalarının, Infantino'nun aynı tarihlerde aynı şehirlerde çekilmiş fotoğraflarıyla örtüştüğü görüldü.

Infantino'nun ilk iki haftada yaptığı en uzun uçuş, 13 Haziran'da Vancouver'dan Miami'ye yapılan 4 bin 507 kilometrelik yolculuktu. Bu seyahati, Avustralya'nın Türkiye ile oynadığı maçı izledikten sonra gerçekleştirdi.

Buna karşılık çok daha kısa yolculuklar da yaptı. Örneğin 22 Haziran'da uçak, Philadelphia'dan New Jersey'deki Teterboro Havalimanı'na 148 kilometre uçtu.

Infantino bu uçuşta bir maça katılmadı; ancak ertesi sabah komşu New York'ta Fox News stüdyosunda röportaj verdi ve aynı günün ilerleyen saatlerinde Boston ve Toronto'daki maçları izlemek üzere tekrar yola çıktı.

Infantino'nun en uzun tek günlük seyahati -gece boyunca yapılan uçuşlar hariç- 15 Haziran'da gerçekleşti. Bugün Miami'den Seattle'a 4 bin kilometreden fazla uçarak Belçika'nın Mısır ile oynadığı maçı izledi. Ardından aynı gün yaklaşık 1.545 kilometre güneye, Los Angeles'a giderek akşam İran-Yeni Zelanda maçına katıldı.

Bir diğer yoğun seyahat günü 26 Haziran'dı. Jet, Miami'den kalktı, Dallas'ta durduktan sonra Seattle'a devam etti; Infantino burada Mısır-İran maçına katıldı.

Uçak Seattle'a vardıktan yaklaşık beş saat sonra yeniden havalandı ve 4 bin 325 kilometre daha uçarak Miami'ye döndü; uçak ertesi sabah iniş yaptı.

Infantino, grup aşamasındaki 24. ve son maçını ertesi gün Miami'de izledi; bu maçta Portekiz ile Kolombiya karşı karşıya geldi.

Genel analizlere göre özel jet, turnuvanın başlangıcından 27 Haziran'a kadar en az 50 bin 122 kilometre yol kat etti ve 66 saatten fazla havada kaldı.

78 kişinin karbondioksit salımına eşit

Özel jet ile uçmak, en çok karbon ayak izi bırakan ulaşım yöntemlerinden birisi. Infantino'nun kullandığı düşünülen uçak Gulfstream G650ER, saatte 1817 litre yakıt harcayarak 516 ton karbondioksit gazını atmosfere salıyor.

Karşılaştırırsak, Avrupa Birliği verilerine göre ortalama bir insan yılda sadece 6.56 ton karbondioksit gazının atmosfere salınmasına sebep oluyor. Bu da İnfantino'nun kısa sürede gerçekleştirdiği seyahatlerde sebep olduğu emisyonun 78 kişinin bir yılda sebep olduğu karbondioksit salınımına eşit olduğu gösteriyor.

Konu ile alakalı açıklama yapan Sussex Üniversitesi’nde araştırmacı olan Freddie Daley, “Infantino’nun özel jet kullanmayı tercih etmesi, FIFA’nın en üst düzeyinde çevresel konularda görmemiz gereken liderlik düzeyiyle tamamen çelişiyor” dedi.

Avrupa Ulaştırma ve Çevre Federasyonu’nda sürdürülebilir seyahat uzmanı olan Denise Auclair ise özel jetlerin “tamamen orantısız bir etkiye” sahip olduğunu belirtti. Auclair’e göre özel jetler, ticari uçaklara kıyasla 5 ila 14 kat, trenlere kıyasla ise 50 kat daha fazla hava kirliliğine yol açıyor.

FIFA'nın 2026 Dünya Kupası'ndan önceki verdiği sözler

FIFA, 2030'a kadar emisyonlarını yüzde 50 azaltmayı ve 2040 yılına kadar net sıfır emisyona ulaşmayı taahhüt ediyordu.

Bu yılki turnuva için de dünya futbolunun yönetim organı olan FIFA, çevreyle ilgili çeşitli taahhütlerde bulunmuştu. Bunlar arasında şunlar yer alıydu:

• Takımların bölgesel olarak konaklatılması, böylece katılımcıların önemli bir kısmı için uzun mesafeli uçuşlara olan bağımlılığın azaltılması,
• Elektrikli araçların kullanımının, toplu taşımanın ve su tasarrufunun teşvik edilmesi yoluyla enerji verimliliğinin artırılmasına yönelik çalışmalar,
• Mevcut stadyumların kullanılması. Yeni stadyum inşa edilmemesi.

Ancak 11 Haziran'da turnuvadaki ilk müsabaka oynanmadan önce bile, turnuvanın büyüklüğü göz önüne alındığında bazı iklim bilimciler bu taahhütlere şüpheyle yaklaşıyordu.

Scientists for Global Responsibility (SGR) tarafından 2025'te yayımlanan bir rapora göre, bu Dünya Kupası'nın toplam karbon ayak izi 9 milyon ton CO₂e'ye (karbondioksit eşdeğeri) ulaşabilir.

Raporda bunun, son dört Dünya Kupası'nın ortalamasının neredeyse iki katına denk geldiği ve bu nedenle bu yılki turnuvanın şimdiye kadarki en fazla çevreyi kirleten Dünya Kupası olabileceği belirtildi.

2023'te ise İsviçre Adil Rekabet Komisyonu, FIFA'nın Katar 2022 Dünya Kupası'nın düşük karbonlu girişimlere yapılan yatırımlarla emisyonların dengelenmesi sayesinde tarihteki ilk karbon nötr Dünya Kupası olacağı yönündeki iddiasıyla yanıltıcı açıklamalarda bulunduğuna karar vermişti.

Bu kararın ardından FIFA, "İklim değişikliğinin zamanımızın en acil sorunlarından biri olduğunun tamamen farkındayız ve bunun hepimizin derhal ve sürdürülebilir iklim eylemlerinde bulunmasını gerektirdiğine inanıyoruz." açıklamasını yapmıştı.

Gianni Infantino, Katar'da düzenlenen son Dünya Kupası'nda oynanan 64 maçın tamamını izlemişti. O turnuvada kullanılan sekiz stadyum birbirinden en fazla yaklaşık bir saatlik araba yolculuğu uzaklıktaydı. Ancak bu yıl bir kıtaya yayılan turnuva, ulaşım açısından çok daha farklı ve büyük bir zorluk oluşturuyor.

(EY/HA)