Uzayda ilk kez gerçek bir şeker molekülü bulundu

Nature Astronomy dergisinde yayımlanan araştırmada, Samanyolu’nun merkezine yakın bir gaz ve toz bulutunda “eritrüloz” adı verilen dört karbonlu bir şeker tespit edildi. Keşif, yaşam için gerekli bazı organik maddelerin gezegenler oluşmadan önce uzayda ortaya çıkabileceği ihtimalini güçlendiriyor.

Bilim insanları, yıldızlararası uzayda ilk kez kimyasal olarak gerçek bir şeker kabul edilen bir molekül tespit etti.

Nature Astronomy dergisinde yayımlanan araştırmaya göre, “eritrüloz” adı verilen şeker molekülü, Samanyolu’nun merkezine yakın G+0.693-0.027 adlı dev bir gaz ve toz bulutunda bulundu.

Bulut, Dünya’dan yaklaşık 26 bin 700 ışık yılı uzaklıkta bulunuyor.

İspanya’daki Astrobiyoloji Merkezi öncülüğünde yürütülen araştırmada, Yebes 40 metre ve IRAM 30 metre radyo teleskoplarından elde edilen veriler kullanıldı.

Araştırmacılar, eritrüloza ait toplam 17 farklı tayfsal işaret belirledi. Bu işaretler, moleküllerin uzayda bıraktığı bir tür kimyasal parmak izi olarak değerlendiriliyor.

Yaşam bulunduğu anlamına gelmiyor

Keşif, uzayda yaşam bulunduğu anlamına gelmiyor. Ancak yaşamın ortaya çıkması için gerekli bazı organik maddelerin yıldızlararası ortamda oluşabileceğini gösteriyor.

Eritrüloz, dört karbon atomu içeren bir şeker. Molekül, sulu ortamlarda eritroz ve treoz adı verilen başka şekerlere dönüşebiliyor.

Bu şekerler, laboratuvar deneylerinde RNA ve benzeri genetik moleküllerin oluşumuna giden bazı kimyasal tepkimelerde rol oynayabiliyor.

Ancak araştırma, eritrülozun doğrudan RNA, DNA ya da canlılık oluşturduğunu göstermiyor. Bilim insanları yalnızca yaşam öncesi kimyada kullanılabilecek maddelerin uzayda meydana gelebileceğine dikkat çekiyor.

Dünya’ya taşınmış olabilir

Araştırmacılara göre yıldızlararası uzayda oluşan bu tür moleküller, daha sonra asteroidlerin, kuyruklu yıldızların ve meteoritlerin yapısına katılmış olabilir.

Bu gök cisimlerinin genç Dünya’ya çarpmasıyla birlikte bazı organik maddelerin gezegenimize taşınmış olabileceği düşünülüyor.

Makalede yer verilen tahmini bir hesaplamaya göre, Dünya’nın erken dönemlerindeki gök taşı bombardımanı sırasında gezegenimize 500 milyon ile 50 milyar kilogram arasında eritrüloz ulaşmış olabilir.

Ancak araştırmacılar, bu rakamın doğrudan bir ölçüme değil, çeşitli varsayımlara dayanan yaklaşık bir hesaplama olduğunu vurguluyor.

Tespit edilen molekülün gerçekten Dünya’ya ulaşıp ulaşmadığı ya da ulaştıysa yaşamın ortaya çıkmasında bir rol oynayıp oynamadığı henüz bilinmiyor.

Daha önce benzer moleküller bulunmuştu

Bilim insanları daha önce yıldızlararası uzayda üre, hidroksilamin ve etanolamin gibi yaşamın kimyasıyla ilişkili birçok organik molekül tespit etmişti.

Glikoz ve riboz gibi şekerler ise meteoritlerde ve NASA’nın Bennu asteroidinden Dünya’ya getirdiği örneklerde bulunmuştu.

Uzayda daha önce glikolaldehit gibi şeker benzeri maddeler de tespit edilmişti. Ancak araştırmacılar, bunların kimyasal olarak tam anlamıyla şeker sınıfına girmediğini belirtiyor.

Bu nedenle eritrüloz, yıldızlararası ortamda tespit edilen ilk gerçek şeker molekülü olarak kabul ediliyor.

Araştırmacılara göre keşif, yaşamın oluşumuna giden kimyasal sürecin yalnızca gezegenlerin yüzeyinde başlamamış olabileceğini gösteriyor. Yaşam için gerekli bazı maddeler, Güneş Sistemi ve Dünya henüz oluşmadan önce uzaydaki gaz ve toz bulutlarında üretilmiş olabilir.