Mardin: İdare Mahkemesi, öğretmenin lisansüstü çalışmasını köstekleyen Midyat Milli Eğitim Müdürlüğü kararını durdurdu
Mardin 2. İdare Mahkemesi, Midyat'ta görev yapan bir rehber öğretmenin lisansüstü eğitim için çalışma programının düzenlenmesi talebini reddeden Midyat İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü'nün işlemine karşı yürütmeyi durdurdu. 420 kilometre uzaklıktaki üniversitede eğitim gören öğretmen, cuma günleri derslere katılabilmek için program düzenlemesi istemişti. Mahkeme, Milli Eğitim Bakanlığı İzin Yönergesi'nin lisansüstü eğitim gören öğretmenlerin programlarının buna uygun düzenlenmesini öngördüğünü hatırlattı. Okulda aynı branşta başka bir öğretmen bulunduğunu ve idarenin hizmetin aksayacağına dair somut veri sunmadığını belirten mahkeme, lisansüstü eğitimin kamu yararına olduğunu vurguladı. Eğitim Gücü Sen, kararın benzer durumdaki öğretmenler için emsal niteliği taşıdığını ve idarenin takdir yetkisinin sınırsız olmadığını ortaya koyduğunu ifade etti.
Mardin 2. İdare Mahkemesi, Midyat’ta görev yapan bir psikolojik danışman ve rehber öğretmenin lisansüstü eğitimini sürdürebilmek için çalışma programının yeniden düzenlenmesi talebini reddeden Midyat İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü işlemine karşı açılan davada yürütmenin durdurulmasına karar verdi.
420 kilometre uzaklıktaki üniversitede lisansüstü eğitim gören öğretmen, haftalık çalışma programının cuma günleri derslere katılabileceği şekilde düzenlenmesini istemiş, talebinin reddedilmesi üzerine yargıya başvurmuştu.
Anka'nın haberine göre, ilk incelemesinde ret işleminin hukuka uygun olmadığı yönünde güçlü kanaat oluştuğunu belirterek yürütmenin durdurulmasına hükmeden mahkeme kararında, eğitim ve öğrenim hakkına dikkat çekti. Millî Eğitim Bakanlığı, Personel İzin Yönergesi’nde lisansüstü öğrenime devam eden öğretmenlerin ders programlarının, eğitimlerini sürdürebilecek şekilde düzenlenmesinin öngörüldüğünü hatırlattı.
Mahkeme ayrıca, öğretmenin görev yaptığı okulda aynı branşta başka bir rehber öğretmenin bulunduğunu, talebin kabul edilmesi halinde eğitim hizmetinin aksayacağına ilişkin idarece dosyaya herhangi bir somut veri sunulmadığını vurguladı.
Mardin 2. İdare Mahkemesi, 28 Temmuz 2026 tarihli ve 2026/188 Esas sayılı ara kararında, dava sonuçlanıncaya kadar uygulanması halinde telafisi güç zararlar doğabileceği ve işlemin hukuka aykırı olduğu yönünde güçlü belirtiler bulunduğu gerekçesiyle yürütmenin durdurulmasın kararının gerekçesinde şu değerlendirmeye yer verdi:
“Millî Eğitim Bakanlığı İzin Yönergesi’nde öğretmenlerin ders programlarının lisansüstü öğrenimlerine devam edebilmelerine imkân verecek şekilde düzenleneceğinin belirtildiği, davacının haricinde aynı branşta başka bir öğretmenin de bulunduğu, izin verilmesi durumunda görevin aksayacağına ilişkin somut bir verinin dava dosyasına sunulmadığı, lisansüstü eğitimin kamu yararına olduğu anlaşıldığından dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.”
Karar, böylece yalnızca öğretmenin lisansüstü eğitim hakkına ilişkin bir uyuşmazlığı çözmekle kalmadı; öte yandan idarenin takdir yetkisinin sınırlarına ilişkin bir ilke de ortaya koydu: Mahkemeye göre, kamu hizmetinin aksayacağı yönündeki iddialar somut olgularla ortaya konulmak zorundadır.
Eğitim Gücü Sen: "Emsal niteliğinde bir karar"
Öğretmenin üyesi olduğu Eğitim ve Bilim Gücü Dayanışma Sendikası (Eğitim Gücü Sen), yürütmenin durdurulmasına ilişkin açıklamasında kararın benzer durumdaki öğretmenler açısından emsal niteliği taşıdığını belirtti.
“Karar, yüksek lisans ve doktora başta olmak üzere lisansüstü eğitimlerini sürdürürken çalışma programlarının düzenlenmesi konusunda sorun yaşayan psikolojik danışman ve rehber öğretmenler açısından önemli bir hukuki dayanak niteliği taşıyor. Lisansüstü eğitim için gerekli program düzenlemelerinin somut gerekçe ortaya konulmadan reddedilemeyeceğini gösteren karar, idarenin takdir yetkisinin de sınırsız olmadığını ortaya koyuyor."
Karara karşı Milli Eğitim Müdürlüğü'nün Bölge İdare Mahkemesi nezdinde itiraz yolu açık olsa da, olası bir itirazın yürütmenin durdurulması kararını kendiliğinden askıya alması söz konusu değil. Karar kaldırılmadığı sürece Midyat İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü'nün öğretmenin çalışma programını mahkemenin gerekçesi doğrultusunda yeniden düzenlemesi ve yürütmeyi durdurma kararının gereklerini yerine getirmesi gerekiyor.
Bilgi Kutusu | Karar hangi hak ilkelerine dayanıyor?
◼︎ Eğitim hakkı: Mahkeme, Anayasa’nın 42. Maddesiyle güvence altına alınan eğitim ve öğrenim hakkını kararın temel dayanaklarından biri olarak gösterdi.
◼︎ Takdir yetkisinin sınırı: İdare, temel hakları etkileyen ret kararlarını soyut değerlendirmelerle değil, somut gerekçelerle açıklamak zorundadır.
◼︎ Kamu yararı: Kararda lisansüstü eğitimin yalnızca bireysel bir tercih değil, kamu yararı taşıyan bir faaliyet olduğu vurgulandı.
◼︎ Mevzuata bağlılık: Mahkeme, Millî Eğitim Bakanlığı’nın Personel İzin Yönergesi’nde yer alan lisansüstü eğitim gören öğretmenlere kolaylık sağlanması hükmünü hatırlatarak idarenin bu düzenlemeye uyması gerektiğini belirtti.
Avrupa Sosyal Şartı ne öngörüyor?
Türkiye’nin taraf olduğu Avrupa Sosyal Şartı’nın 10. Maddesi mesleki eğitim hakkını güvence altına alıyor.
Avrupa Sosyal Haklar Sütunu’nun ilk ilkesi ise herkesin eğitim, mesleki eğitim ve yaşam boyu öğrenme hakkına sahip olduğunu kabul ediyor. Bu belgeler, çalışanların mesleki gelişiminin kamu otoriteleri tarafından desteklenmesini öngörüyor. Kararda bu belgelere doğrudan atıf yapılmasa da, lisansüstü eğitimin kamu yararı taşıdığı ve somut bir zorunluluk bulunmadıkça engellenemeyeceği yönündeki yaklaşım, bu standartlarla uyumlu bir çizgi izliyor.
(AEK)
